I SA/Gd 470/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 8 lipca 2014 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 rok postanawia: odmówić skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W dniu 23 marca 2015 r. do tutejszego Sądu wpłynęła skarga P.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 8 lipca 2014r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 rok wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi pełnomocnik skarżącego wskazał, że w dniu 12 lutego 2015 r. zgłosił się do niego skarżący z informacją, że jego dotychczasowy pełnomocnik nie wniósł skutecznie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Do wniosku dołączone zostało oświadczenie poprzedniego pełnomocnika skarżącego, z którego wynika, że pracownica kancelarii ze swojej winy nie wysłała skargi do Sądu w wymaganym terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zasadą wynikającą z art. 85 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270) – dalej "p.p.s.a.", jest bezskuteczność czynności podjętej w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu. Jednakże w sytuacji, gdy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi termin przywrócić (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Warunkami skuteczności takiego wniosku jest złożenie go w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, spowodowanie dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, równoczesne ze złożeniem wniosku dokonanie uchybionej czynności oraz uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 86 i art. 87 p.p.s.a.) Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak jednej z nich skutkować musi odmową przywrócenia terminu. Wniosek o przywrócenie terminu powinien powoływać okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu i uprawdopodobniające zasadność wniosku. Brak winy strony w uchybieniu terminu podlega ocenie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony okoliczności niemożliwych do przezwyciężenia, z powodu których doszło do uchybienia terminowi. W doktrynie i orzecznictwie panuje zgodność, że "uprawdopodobnienie braku winy" polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności. Obiektywnym miernikiem należytej staranności jest taka staranność, jakiej można oczekiwać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Pojęcie braku winy postrzegane jest jako obejmujące istnienie przeszkody nie do pokonania czyli siły wyższej (por.: A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II , str. 368 - 370). Przywrócenie terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może mieć miejsce wyłącznie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Wnioskując o przywrócenie terminu do wniesienia skargi strona wskazała, że termin ten nie został dochodowy z winy jej poprzedniego pełnomocnika będącego adwokatem. Błąd pracownika zatrudnionego w kancelarii prawnej nie jest jednak okolicznością, która uzasadniałyby przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej. Ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika procesowego (a także zatrudnionych przez niego osób) ponosi w pełni strona, która w takiej sytuacji nie może podnosić argumentu, że jest ofiarą nieprofesjonalnego działania swojego pełnomocnika. Pogląd Sądu w tej kwestii znajduje potwierdzenie w licznym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz doktrynie. Przykładowo w postanowieniu z dnia 29 lipca 2004 r. (FZ 110/04, niepubl.) NSA stwierdził, że "osoba działająca przez pełnomocnika działa w taki sposób, jakby sama dokonywała czynności procesowych, tyle że przy wykorzystaniu profesjonalnej pomocy. Skarżącego natomiast obciąża odpowiedzialność związana z wyborem jednostki, której zleciła pomoc prawną, a skutki podejmowanych przez pełnomocnika działań i zaniechań obciążają mocodawcę", oraz w postanowieniu z dnia 27 lipca 2006 r. (sygn. akt II FZ 386/2006) "zaniedbania osób, którymi posłużyła się strona (pełnomocników) w pełni ją obciążają, a to z kolei oznacza, że niezachowanie terminu przez jej pełnomocnika równoznaczne jest z zaniechaniem samej strony, która nie może twierdzić, że za jego działanie nie ponosi odpowiedzialności" (oba orzeczenia dostępne są w internecie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że strona skarżąca ponosi pełną odpowiedzialność za działania swojego pełnomocnika podejmowane w granicach udzielonego mu pełnomocnictwa. Tym samym nie może się skutecznie powoływać na okoliczność nieprofesjonalnego zachowania pełnomocnika w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy, nie znajdując podstaw do uznania, iż strona skarżąca bez swej winy uchybiła terminowi do wniesienia skargi, Sąd na mocy art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.