I SA/Gd 471/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 8 maja 2019 sprawy ze skargi W.K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 5 marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej: DIAS), działając na podstawie: art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 127 § 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm.- dalej: K.p.a.), art. 34 § 5 w zw. art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r. poz. 1201 z późn. zm. - dalej: u.p.e.a.), po rozpatrzeniu zażalenia W. K. (dalej: Skarżący), na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego (dalej: Naczelnik) z dnia [...] r., którym uznano za nieuzasadnione zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r. i odmówiono umorzenia postępowania egzekucyjnego, uchylił zaskarżone postanowienie w części, w której uznano za nieuzasadnione zarzuty: - niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, - niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., i w tym zakresie umarzył postępowanie w sprawie, oraz utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy w pozostałym zakresie. Zaskarżone postanowienia zostały wydane na tle następującego stanu faktycznego sprawy: Naczelnik działając jako organ egzekucyjny wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku skarżącego, na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r., wystawionego przez wierzyciela - Burmistrza Miasta i Gminy (dalej: Burmistrza), obejmującego należność z tytułu grzywny - mandatu karnego w wysokości 200,00 zł. Odpis przedmiotowego tytułu wykonawczego doręczono zobowiązanemu w dniu [...] r. wraz z odpisem zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej z dnia [...] r. W odpowiedzi na w/w zawiadomienie pismem z dnia [...] r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych poinformował organ egzekucyjny, że skarżący nie figuruje w kartotece emerytalno-rentowej, jak też w kartotece wypłat zasiłków chorobowych tamtejszego Oddziału. Pismem z dnia [...] r. Strona wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r. W dniu [...] r. Skarżący podniósł, że należność objęta w/w tytułem wykonawczym nie istnieje. W ocenie strony Straż Miejska nie miała uprawnień do karania i nakładania mandatów za wykroczenia drogowe przy użyciu fotoradarów, gdyż Trybunał Konstytucyjny orzekł, że jest to niezgodne z Konstytucją RP. Tym samym tytuł wykonawczy został wystawiony przez Burmistrza bezpodstawnie, a obowiązek w nim wskazany nie może być egzekwowany zgodnie z prawem. Pismem z dnia [...] r. organ egzekucyjny wystąpił do wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie zgłoszonego przez skarżącego zarzutu nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.). W dniu [...] r. Burmistrz wydał postanowienie, w którym ocenił podniesiony przez zobowiązanego zarzut nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym z dnia [...] r. za nieuzasadniony. Powyższe postanowienie zostało utrzymane w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO) postanowieniem z dnia [...] r. Naczelnik, po uzyskaniu informacji o ostateczności postanowienia wierzyciela, wydał w dniu [...] r. postanowienie, którym uznał za nieuzasadnione zarzuty: nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym z dnia [...] r. (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), niedopuszczalności egzekucji administracyjnej (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.) i niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. (art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a.) oraz odmówił umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Pismem z dnia [...] r. skarżący złożył do DIAS zażalenie na w/w postanowienie organu I instancji, wnosząc o jego uchylenie i umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r. W uzasadnieniu zażalenia Strona po raz kolejny podniosła, że nakładanie kar przez Burmistrza z tytułu przekroczenia prędkości rejestrowanych fotoradarami jest bezprawne. DIAS po rozpoznaniu sprawy w postępowaniu zażaleniowym postanowił: 1) uchylić zaskarżone postanowienie w części, w której uznano za nieuzasadnione zarzuty: - niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, - niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., i w tym zakresie umorzyć postępowanie w sprawie, 2) utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy w pozostałym zakresie. W. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższe postanowienie wnosząc o jego zmianę, umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz o wstrzymanie egzekucji. W ocenie Skarżącego rozstrzygnięcie organu II instancji jest niezrozumiałe i "nie odzwierciedla w całości podstaw egzekucji jakie zostały zaskarżone". DIAS w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa. Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie DIAS z dnia [...] r. uchylające postanowienie Naczelnika z dnia [...] r. w części, w której uznano za nieuzasadnione zarzuty niedopuszczalności egzekucji administracyjnej; niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., i w tym zakresie umarzające postępowanie w sprawie; oraz utrzymujące zaskarżone postanowienie w mocy w pozostałym zakresie, w przedmiocie zarzutów, dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Istota niniejszej sprawy koncentruje się więc wyłącznie na kwestii istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutów dotyczących postępowania egzekucyjnego, a zatem dotyczy oceny, czy organ prawidłowo uznał zarzuty podniesione przez skarżącego na podstawie art. 33 u.p.e.a. za nieuzasadnione. W pierwszym rzędzie Sąd uznaje za prawidłowe rozstrzygnięcie organu odwoławczego dotyczące nie istnienia przedmiotu postępowania w zakresie rozpatrzenia zarzutów z art. 33 § 1 pkt 6 i 10 u.p.e.a. i tym samym uchylające postanowienie organu pierwszej instancji w tym zakresie oraz je umarzające z przyczyn w nim wskazanych, które to Sąd podziela w całości. Skarżący zgłosił zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., podnosząc nieistnienie egzekwowanego obowiązku. Przechodząc do oceny zasadności skargi, na wstępie należy podkreślić, że postępowanie zainicjowane zgłoszeniem zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej ma charakter wpadkowy i szczególny w stosunku do toczącego się postępowania egzekucyjnego i w przypadku zgłoszenia przez zobowiązanego zarzutów, organy egzekucyjne rozpoznają sprawę w ich granicach (por. wyrok WSA w Gliwicach z 28 czerwca 2017 r., I SA/Gl 424/17). Przedmiot wniesienia zarzutów został enumeratywnie określony przez ustawodawcę w art. 33 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy. Z powyższego wynika, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są sformalizowanym środkiem prawnym, a ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do ich rozpoznania. Przy tym podniesione w nich okoliczności, zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny, właściwy do rozpoznania tego środka prawnego. Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie wskazanej w art. 33 pkt 1-7, 9, 10, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Zgodnie natomiast z art. 34 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Z przywołanej regulacji wynika, że istotnym elementem omawianej procedury jest uzyskanie przez organ egzekucyjny stanowiska wierzyciela, który musi być powiadomiony o złożeniu zarzutów przez zobowiązanego. W niniejszej sprawie procedura ta została zachowana. Jak wynika z akt postepowania Skarżący wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r. Zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a, organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Organ egzekucyjny uprawniony jest zatem do oceny dopuszczalności egzekucji administracyjnej, zaś ustalenie, czy tytuł wykonawczy wystawiony przez wierzyciela Burmistrza został wydany zasadnie, czy też jest wadliwy z powodu nieistnienia obowiązku, nie może być rozstrzygnięte przez organ egzekucyjny. Rozstrzygnięcie w niniejszym przypadku, w sprawie zarzutu zgłoszonego na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. było determinowane ostatecznym postanowieniem w sprawie stanowiska wierzyciela. Z treści ostatecznego postanowienia Burmistrza z dnia [...] r., utrzymanego w mocy postanowieniem SKO z dnia [...] r. w sprawie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonego zarzutu wynika, że zarzut nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym z dnia [...] r. pozostaje bezzasadny. Zatem organ egzekucyjny będąc związany stanowiskiem wierzyciela, nie był uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia podstaw do uwzględnienia zarzutów i merytorycznego badania stanowiska wierzyciela. Wierzyciel uznał, że egzekwowany obowiązek wskazany w tytule wykonawczym z dnia [...] r. istnieje, co czyniło bezzasadnym zgłoszony przez zobowiązanego zarzut nieistnienia obowiązku. Wierzyciel powołując się na art. 98 § 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r., poz. 1713) w zw. z § 4a rozporządzenia z dnia 22 lutego 2002 r. w sprawie nakładania grzywien w drodze mandatu karnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 613), wskazał, że mandat karny kredytowany staje się prawomocny, jeżeli sprawca wykroczenia pisemnie wyraził zgodę na jego przyjęcie w określonej wysokości i został mu doręczony przesyłką poleconą za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, przy czym za datę przyjęcia mandatu uznaje się datę jego doręczenia. W dniu [...] r. skarżący złożył pisemne oświadczenie, że zgadza się na ukaranie grzywną i przyjmuje mandat karny kredytowany w wysokości 200,00 zł, co potwierdził własnoręcznym podpisem. Mandat został doręczony skarżącemu w dniu [...] r. Tym samym prawidłowo organ I instancji uznał zarzut nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym z dnia [...] r. za nieuzasadniony. Z wyżej wskazanych względów Sąd stanął na stanowisku, że zaskarżone postanowienie organu nadzoru jak i poprzedzające je postanowienia wierzyciela nie naruszają ani przepisów prawa materialnego ani procesowego. Wykazana legalność zaskarżonego postanowienia, w którym organ II instancji zasadnie zaaprobował stanowisko organu egzekucyjnego o odmowie uwzględnienia zarzutów skarżącego na prowadzone wobec niego postępowanie egzekucyjne, nakazywała oddalić skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a