I SA/Gd 471/18

PostanowienieWSA w Gdańsku2018-09-28

Skład orzekający: Ewa Wojtynowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, które utrzymuje w mocy zarządzenie referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, jest dopuszczalne, jeśli okoliczności sprawy uległy zmianie po wydaniu postanowienia?
Ratio decidendi
Zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, które utrzymuje w mocy zarządzenie referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, jest niedopuszczalne, ponieważ takie postanowienie sądu jest ostateczne i niezaskarżalne. Jednakże, sąd może uchylić swoje własne, niekończące postępowania postanowienie, jeśli nastąpiła istotna zmiana okoliczności sprawy, nawet jeśli postanowienie było już zaskarżone lub prawomocne.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, który został pozostawiony bez rozpoznania przez referendarza sądowego z powodu braków formalnych (brak podpisu). Sąd administracyjny utrzymał w mocy zarządzenie referendarza. Skarżący złożył zażalenie na postanowienie sądu, dołączając dowody na uzupełnienie braków formalnych wniosku, które nastąpiło po wydaniu postanowienia sądu. Sąd rozpoznał zażalenie, odrzucając je jako niedopuszczalne, ale jednocześnie uchylił swoje wcześniejsze postanowienie z uwagi na zmianę okoliczności sprawy.
Rozstrzygnięcie
1. Odrzucono zażalenie. 2. Uchylono postanowienie Sądu z dnia 27 sierpnia 2018 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Wojtynowska po rozpoznaniu w dniu 28 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia W. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 sierpnia 2018 r. sygn. akt I SA/Gd 471/18 w sprawie utrzymania w mocy zarządzenia referendarza sądowego z dnia 18 lipca 2018 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku W. K. z dnia 13 czerwca 2018 r. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi W. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia 5 marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego postanawia: 1. odrzucić zażalenie, 2. uchylić postanowienie Sądu z dnia 27 sierpnia 2018 r. Wnioskiem złożonym na formularzu PPF w dniu 13 czerwca 2018 r. W. K. (dalej jako "Skarżący") zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi w kwocie 100 zł oraz ustanowienie adwokata. Z uwagi na to, że nadesłany formularz PPF nie został podpisany, co uniemożliwiało nadanie mu dalszego biegu referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 19 czerwca 2018 r. wezwał Skarżącego do usunięcia braków formalnych przedmiotowego wniosku poprzez jego podpisanie w siedzibie sądu lub nadesłanie wypełnionego i podpisanego przez wnioskodawcę formularza PPF, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Powyższą przesyłkę doręczono Skarżącemu w dniu 25 czerwca 2018 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 25 akt sądowych). Referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 18 lipca 2018 r. pozostawił bez rozpoznania wniosek Skarżącego z dnia 13 czerwca 2018 r. o przyznanie prawa pomocy, bowiem Skarżący nie uzupełnił w zakreślonym terminie – który upłynął bezskutecznie w dniu 2 lipca 2018 r. – braków formalnych wniosku, do usunięcia których został wezwany. Od powyższego zarządzenia, pismem z dnia 10 sierpnia 2018 r., Skarżący wniósł sprzeciw, podnosząc, że wniosek o prawo pomocy złożył na formularzu. W związku z tym wniósł o uchylenie zaskarżonego zarządzenia i przesłanie formularza PPF celem jego podpisania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2018 r. sygn. akt I SA/Gd 471/18 utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie referendarza sadowego z dnia 18 lipca 2018 r., z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakreślonym terminie, który upłynął bezskutecznie z dniem 2 lipca 2018 r. Powyższe postanowienie doręczono Skarżącemu w dniu 4 sierpnia 2018 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 41 akt sądowych) wraz z pouczeniem o jego niezaskarżalności. Na powyższe postanowienie Skarżący złożył pismem z dnia 11 września 2018 r. zażalenie, wnosząc o jego uchylenie i wskazując, że uzupełnił brak formalny wniosku w terminie, na dowód czego załączył kserokopię podpisanego formularza PPF oraz kserokopię potwierdzenia nadania przesyłki w dniu 2 lipca 2018 r., na którym wskazano sygn. akt I SA/Gd 471/18. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącej Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku przekazano wyłączony z akt sprawy o sygn. II SA/Gd 206/18 oryginał wniosku Skarżącego o przyznanie prawa pomocy – formularz PPF wraz z kopertą dotyczący sprawy o sygn. akt I SA/Gd 471/18. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, dalej jako: "P.p.s.a."), do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. Stosownie do art. 178 P.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Według treści art. 260 § 2 w zw. z § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 6 P.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, Sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie zmienia albo utrzymuje w mocy, orzekając jako sąd drugiej instancji i stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Skoro zatem, tut. Sąd rozpoznając sprzeciw Skarżącego od zarządzenia referendarza sądowego z dnia 18 lipca 2018 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku Skarżącego o przyznanie prawa pomocy, działał jako sąd drugiej instancji, to postanowienie tut. Sądu z dnia 27 sierpnia 2018 r. (o utrzymaniu w mocy ww. zarządzenia) jest ostateczne i niezaskarżalne. O powyższym pouczono Skarżącego w piśmie przewodnim z dnia 30 sierpnia 2018 r., przy którym przesłano postanowienie tut. Sądu z dnia 27 sierpnia 2018 r. W związku z powyższym, zażalenie Skarżącego wniesione na postanowienie tut. Sądu z dnia 27 sierpnia 2018 r., jako niedopuszczalne, podlegało odrzuceniu na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., o czym Sąd orzekł w punkcie pierwszym sentencji niniejszego postanowienia. Jednakże, z uwagi na fakt, iż podniesione w tym zażaleniu okoliczności faktyczne, znalazły swoje odzwierciedlenie w aktach prowadzonej przez tut. Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawy, Sąd na podstawie art. 165 P.p.s.a. postanowił o uchyleniu postanowienia z dnia 27 sierpnia 2018 r. Zgodnie z treścią art. 165 P.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" w rozumieniu tego przepisu należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i obowiązującym prawie (por. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, 2017, wyd. 5, str. 718). Powinny to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. Jak natomiast wynika z akt sprawy, Skarżący załączył do wniesionego zażalenia kserokopię podpisanego formularza PPF oraz kserokopię potwierdzenia nadania przesyłki w dniu 2 lipca 2018 r., na którym wskazano sygn. akt I SA/Gd 471/18. Zaś przy piśmie z dnia 18 września 2018 r., w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącej Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, przekazano wyłączony z akt sprawy o sygn. II SA/Gd 206/18 oryginał wniosku Skarżącego o przyznanie prawa pomocy – formularz PPF wraz z kopertą dotyczący sprawy o sygn. akt I SA/Gd 471/18. Zauważyć przy tym należy, iż formularz ten został przez Skarżącego podpisany. W związku z powyższym, w niniejszej sprawie nastąpiła istotna zmiana okoliczności. Wykazanych powyżej okoliczności nie wziął bowiem pod uwagę tut. Sąd rozpoznając sprzeciw Skarżącego od zarządzenia referendarza sądowego o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku Skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Uznać należy, iż utrzymanie w mocy ww. zarządzenia referendarza sądowego było nieprawidłowe, a co najmniej przedwczesne. Postanowieniem tym Sąd zamknął Skarżącemu drogę do zbadania zasadności wniesionego przez niego – po uzupełnieniu braków formalnych – wniosku o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. Z tych względów uzasadnione było uchylenie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 sierpnia 2018 r. sygn. akt I SA/Gd 471/18 w przedmiocie utrzymania w mocy zarządzenia referendarza sądowego z dnia 18 lipca 2018 r., o czym Sąd orzekł na podstawie art. 165 P.p.s.a. w punkcie drugim sentencji niniejszego postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło