I SA/Gd 472/08
WyrokWSA w Gdańsku2008-12-16
Skład orzekający: Zbigniew Romała, Danuta Oleś, Alicja Stępień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, nakazując ustalenie, czy budynek letniskowy służy zaspokajaniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych, podczas gdy wypis z ewidencji gruntów wskazywał na mieszkalne przeznaczenie terenu?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło art. 233 § 1 pkt 2a Ordynacji podatkowej, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skoro wypis z ewidencji gruntów jednoznacznie wskazywał na mieszkalne przeznaczenie terenu, a uchwała rady gminy dopuszczała opodatkowanie według stawek dla budynków letniskowych tylko na terenach letniskowych, brak było podstaw do dalszego prowadzenia postępowania dowodowego w zakresie faktycznego wykorzystania budynku.Stan faktyczny
Podatnicy R. i I. J. otrzymali od Wójta Gminy nakaz płatniczy dotyczący podatku rolnego i od nieruchomości za 2008 r. Organ pierwszej instancji wskazał, że działka skarżących wchodzi w skład zabudowy letniskowej, a budynek nie służy zaspokojeniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych. Skarżący odwołali się, twierdząc, że działka jest terenem mieszkaniowym, a budynek mieszkalnym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu pierwszej instancji, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że grunt powinien być opodatkowany jako teren mieszkaniowy, ale budynek letniskowy będzie opodatkowany najniższą stawką tylko wtedy, gdy jest użytkowany faktycznie przez właściciela i służy zaspokojeniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych. Skarżący złożyli skargę do WSA, kwestionując uzasadnienie SKO. WSA uwzględnił skargę.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędziowie Sędzia WSA Danuta Oleś, Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Szymańska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi R. J. i I. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 kwietnia 2008 r. Sygn. akt [...] w przedmiocie podatku rolnego i podatku od nieruchomości za 2008 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wójt Gminy w dniu [...] wydał skierowaną do R. i I.J. decyzję w sprawie nakazu płatniczego nr [...] ustalającego wysokość zobowiązania pieniężnego z tytułu podatku rolnego i nieruchomości za 2008 r. Organ pierwszej instancji w piśmie przekazującym akta podatkowe z dnia 17 marca 2008 r. wyjaśnił, iż dla działki nr [...] obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z którym przedmiotowa nieruchomość wchodzi w skład zabudowy letniskowej. W dalszej części tego pisma stwierdzono, iż budynek położony na działce nr [...] nie służy zaspokojeniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyli podatnicy. Skarżący podnosili, że działka [...] jest terenem mieszkaniowym, a budynek na niej usytuowany jest budynkiem mieszkalnym.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...], sygn. [...], uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji. Kolegium uznało, iż w kwestii opodatkowania gruntu działka nr [...] powinna zostać opodatkowana stawką 0,19 zł za metr kwadratowy, czyli jako teren mieszkaniowy. Natomiast w kwestii opodatkowania budynku letniskowego, Kolegium uznało, iż budynek taki będzie się mieścił w pojęciu budynku mieszkalnego, czyli będzie opodatkowany najniższą stawką podatkową, tylko wówczas, gdy będzie użytkowany faktycznie przez właściciela i osoby mu bliskie, służąc tym samym zaspokojeniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych.
Zdaniem Kolegium, z najniższej stawki nie powinny korzystać budynki letniskowe tylko wówczas, gdy są wykorzystywane jedynie sezonowo, a więc ubocznie zaspokajają potrzeby mieszkaniowe związane z wypoczynkiem, rekreacją lub spędzaniem urlopów. Kolegium uznało, iż Wójt Gminy ponownie rozpatrując sprawę winien ustalić czy przedmiotowy budynek służy, zgodnie z oświadczeniem skarżącego, zaspokajaniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych.
Skargę na decyzję SKO złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku państwo J. Zdaniem skarżących uzasadnienie decyzji Kolegium jest niezgodne z obowiązującemu przepisami prawa i daje możliwość dowolnego ustalania wymiaru podatku przez Gminę. W dalszej części uzasadnienia skargi wynikało, iż zdaniem skarżących grunty oznaczone w ewidencji gruntów i budynków symbolem B dają podstawy do zaliczenia opodatkowania budynku jako mieszkaniowego, tym bardziej, że skarżący użytkują budynek całorocznie w celach mieszkaniowych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znalazło podstaw do uwzględnienia skargi w trybie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w związku z czym wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Wyjaśnić również należy, iż stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie wskazane w skardze jako zarzut ale mające wpływ na tę ocenę. Skargę według oceny Sądu należało uwzględnić.
Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności (art. 127 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz. U. N 137, poz. 926 ze zm.) organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu l instancji. Nie może więc ograniczyć się do kontroli decyzji organu l instancji, ale obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu te samej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów postawionych w stosunku do orzeczenia organu l instancji.
Dopuszczalne jest wydanie decyzji kasacyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, gdy postępowanie przeprowadzone w l instancji wymaga znacznego poszerzenia materiału dowodowego w sprawie. Ma to miejsce wtedy, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. W takich wypadkach organ odwoławczy, aby dokonać oceny prawidłowości ustalenia stanu faktycznego, musiałby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające albo w całości, albo w znacznej części, a do tęgo nie jest uprawniony, nie mieści się to w jego kompetencji, gdyż na przeszkodzie temu stoi powołany już przepis art. 229 Ordynacji podatkowej.
Tak więc zgodnie z przewidzianą w art. 233 Ordynacji podatkowej zasadą jest, że organ odwoławczy w pierwszej kolejności bada, czy sprawę można ponownie rozstrzygnąć co do istoty.
W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze, skupiając się na zarzutach odwołania i uchylając decyzję organu I instancji, uczyniło to z naruszeniem art. 233 § 1 pkt 2a O.p.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i dokumentów załączonych do akt wynikało, że nieruchomość gruntowa skarżących jest terenem mieszkaniowym. Jak zwrócono uwagę, potwierdzał to bezspornie wypis z ewidencji gruntów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało więc, że do opodatkowania tej części nieruchomości uzasadniona jest stawka 0,19 zł/m2.
Dokonując tej słusznej - zdaniem Sądu - oceny, zgodnej niewątpliwie z treścią art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 100 poz. 1086 ze zm.), pominięto całkowicie, że wobec takiego ustalenia brak jest konieczności uzupełnienia materiału dowodowego o dowody dotyczące faktycznego wykorzystania budynku znajdującego się na tym gruncie.
W ocenie Sądu wskazuje na to zapis Uchwały Rady Gminy z [...] w sprawie stawek podatku m.in. od nieruchomości. W przepisie § 1 pkt 5 a przedmiotowej Uchwały możliwość wymierzenia podatku wg stawek od budynku letniskowego (rekreacyjnego) jest możliwa tylko wtedy, gdy budynek ten jest wybudowany na terenie letniskowym. Skoro w niniejszej sprawie nie ma żadnych wątpliwości - także ze strony Samorządowego Kolegium Odwoławczego - że wpis z ewidencji gruntów wskazuje na mieszkalne przeznaczenie terenu, na którym stoi budynek należący do skarżących, to brak jest uzasadnienia prawnego dla wymierzenia im podatku według stawek przeznaczonych dla budynków letniskowych.
Skoro tak, to zdaniem Sądu, prowadzenie postępowania dowodowego w zakresie opisanym w zaskarżonej decyzji nie ma podstaw. Okoliczności, o które organ odwoławczy nakazał uzupełnić dowody, w świetle zapisu § 1 pkt 5a Uchwały Rady Gminy, a także wobec ustalenia przez SKO, że teren, na którym stoi budynek skarżących, jest terenem mieszkaniowym, nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy.
W świetle powyższego Sąd uznał, że mimo braku zarzutów skargi w tym zakresie, ale za to na mocy art. 134 p.p.s.a., konieczne jest uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a.).
O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a., a o wykonalności decyzji - zgodnie z art. 152 p.p.s.a.
DSz
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło