I SA/Gd 472/16

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. C. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego oraz dokonania zabezpieczenia na majątku podatnika postanawia: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. Wnioskiem złożonym na formularzu PPF w dniu 12 maja 2016 r., skarżący D. C. zwrócił się o przyznanie mu w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718, dalej jako p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić przy tym należy, że rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w powołanym przepisie. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej, jest unormowanie zawarte w art. 255 p.p.s.a., zgodnie z którym odpowiednich informacji czy też dokumentów musi dostarczyć sam wnioskodawca. Przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest bowiem możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy, dokonywana jest jedynie ocena w świetle art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. tych okoliczności, które wskazała strona. W konsekwencji bierność wnioskodawcy skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych i traktować ją należy jako niewykazanie przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń, o której mowa w art. 233 § 1 w związku z § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.), skarżący podał, że nie osiąga żadnych dochodów i nie posiada żadnego majątku, posiada natomiast zobowiązania wobec banku w wysokości około 500 tys. zł, należności te dochodzone są w drodze egzekucji, prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z małżonką oraz dwójką małoletnich dzieci w wieku 3 i 11 lat, jego żona także nie posiada majątku, otrzymuje pomoc z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, która stanowi jedyne źródło utrzymania rodziny. Referendarz sądowy uznał przedmiotowe oświadczenie za niewystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji finansowej skarżącego i jego rodziny. Z informacji zawartych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wynika bowiem, że skarżący z dniem 14 kwietnia 2016 r. wznowił wykonywanie działalności gospodarczej pod nazwą "A", natomiast jego małżonka z dniem 8 kwietnia 2016 r. zawiesiła wykonywanie działalności gospodarczej, która prowadziła pod nazwą "B". W związku z powyższym zarządzeniem z dnia 20 maja 2016 r., wydanym na podstawie art. 255 p.p.s.a., skarżący został wezwany do przedłożenia w terminie 7 dni: a/ odpisów wszystkich zeznań podatkowych małżonków za rok 2015 (PIT-28, PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38, PIT-39), bądź stosownego zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego w przedmiocie wysokości wszystkich dochodów osiągniętych za ten rok; b/ wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez małżonków rachunków bankowych (rachunków firmowych, rachunków osobistych, rachunków lokat oraz kont i lokat dewizowych), maklerskich i innych, na których są gromadzone środki pieniężne, obrazujących historię (wpłaty, wypłaty, przelewy) i salda tych rachunków w okresie od 1 stycznia 2016 r.; jeżeli małżonkowie zlikwidowali rachunki prowadzone dla potrzeb wykonywanej działalności gospodarczej przedłożenia dowodu potwierdzającego ich zamknięcie; c/ odpisów dokumentów księgowych potwierdzających wysokość przychodu/dochodu (poniesionej straty) z tytułu działalności gospodarczej, której wykonywanie skarżący wznowił 14 kwietnia 2016 r. oraz – w przypadku gdy jest on podatnikiem VAT – odpisów złożonej deklaracji VAT-7 za kwiecień br.; odpisu ewidencji środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych oraz ewidencji wyposażenia; d/ odpisów dokumentów księgowych potwierdzających wysokość przychodu/dochodu (poniesionej straty) z tytułu działalności gospodarczej prowadzonej przez małżonkę do momentu zawieszenia jej wykonywania, tj. w okresie od 26 stycznia 2016 r. do 8 kwietnia 2016 r. oraz – w przypadku gdy była ona podatnikiem VAT – odpisów złożonych deklaracji VAT-7 za ww. okres; odpisu ewidencji środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych oraz ewidencji wyposażenia; e/ dokumentu potwierdzającego rodzaj oraz wysokość przyznanych małżonce świadczeń z pomocy społecznej; f/ oświadczenia, czy małżonkowie otrzymują pomoc finansową lub rzeczową od rodziny lub innych osób prywatnych; jeżeli tak – wskazania wysokości, rodzaju i częstotliwości udzielanej pomocy wraz z dowodami potwierdzającymi tę okoliczność (oświadczenie osoby udzielającej pomocy); g/ dokumentów obrazujących wysokość poniesionych przez małżonków w okresie od 1 marca br. kosztów utrzymania rodziny (opłat za energię elektryczną, gaz, wodę i odprowadzanie ścieków, wywóz odpadów, ogrzewanie, telefon, internet itp.) oraz jasnego wskazania, z jakich środków małżonkowie aktualnie ponoszą wydatki na utrzymanie rodziny; h/ dowodu potwierdzającego aktualny stan zadłużenia skarżącego z tytułu zaciągniętych kredytów wraz z informacją od kiedy skarżący zaprzestał ich spłaty; w przypadku gdy skarżący reguluje swoje zobowiązania kredytowe przedłożenia dokumentu potwierdzającego ich miesięczną ratę; i/ dowodów w przedmiocie egzekucji prowadzonej z majątku skarżącego wraz z informacją o zastosowanych środkach egzekucyjnych. Poinformowano także skarżącego, że niezastosowanie się do treści wezwania będzie skutkować odmową przyznania mu prawa pomocy. Doręczenie przedmiotowego zarządzenia nastąpiło w dniu 14 czerwca 2016 r. w trybie art. 73 p.p.s.a. Przepis ten przewiduje, że w przypadku braku możliwości doręczenia przesyłki bezpośrednio adresatowi w miejscu zamieszkania lub miejscu pracy, a także dorosłemu domownikowi, administracji lub dozorcy domu w przypadku nieobecności adresata w domu, przechowuje się pismo przez okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 1 p.p.s.a.). Adresata zawiadamia się o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni w placówce pocztowej albo urzędzie gminy umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres dla doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (art. 73 § 2 p.p.s.a.). W przypadku niepodjęcia pisma we wskazanym wyżej siedmiodniowym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy (art. 73 § 3 p.p.s.a.). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia opisanego wyżej czternastodniowego terminu (art. 73 § 4 p.p.s.a.). Jak wynika z potwierdzenia odbioru przedmiotowa przesyłka, wobec niemożności jej doręczenia, w dniu 31 maja 2016 r. pozostawiona została w placówce pocztowej, a zawiadomienie o tym fakcie umieszczone zostało w skrzynce na korespondencję. Treść adnotacji zamieszczonych na kopercie wskazuje, że powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma pozostawione zostało w dniu 8 czerwca 2016 r., a skarżący pisma nie podjął w terminie. Skarżący nie wykonał nałożonego na niego obowiązku. Wezwanie referendarza sądowego pozostało bez odpowiedzi. Należało zatem przyjąć, że sam skarżący uniemożliwił, poprzez nieprzedstawienie żądanych dokumentów, dokonanie pełnej i rzetelnej oceny swojej sytuacji finansowej. Zaniechanie skarżącego w tym zakresie stanowi zaś przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie okoliczności wskazanych we wniosku i przyznanie prawa pomocy. W tym stanie sprawy referendarz sądowy uznał, że skarżący nie wykazał zasadności wniesionego żądania i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.