I SA/Gd 474/08
WyrokWSA w Gdańsku2008-12-02
Skład orzekający: Ewa Wojtynowska, Sławomir Kozik, Joanna Zdzienicka-Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może dokonywać samodzielnych korekt we wniosku strony, bez jej wiedzy i zgody, w sytuacji gdy wniosek zawierał uchybienia, a strona nie została wezwana do ich uzupełnienia zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może dokonywać samodzielnych korekt we wniosku strony bez jej wiedzy i zgody, zwłaszcza gdy wniosek zawierał uchybienia. W takiej sytuacji organ powinien wezwać stronę do uzupełnienia wniosku, pouczając ją o sposobie i skutkach prawnych dokonania korekty. Samowolne poprawki przez pracownika organu naruszają zasady praworządności, równości wobec prawa i pogłębiania zaufania do organów państwa, co może stanowić podstawę do uchylenia decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku D. D. o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Organ pierwszej instancji przyznał płatność do powierzchni 45,43 ha. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję, wskazując, że dodanie przez skarżącego działki o powierzchni 13,5 ha nastąpiło po terminie i z uchybieniami formalnymi. Skarżący zarzucił, że jego wniosek został zmieniony przez osoby trzecie bez jego zgody, a dokumenty w aktach administracyjnych różnią się od jego kopii wniosku. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Orska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 2 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi D. D. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G z dnia 25 sierpnia 2006 r. [...] w przedmiocie przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G na rzecz skarżącego kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
UZASADNIENIE:
Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję z dnia
[...] r. Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa mocą której przyznano D. D. płatność z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005 w wysokości [...] zł do powierzchni 45,43 ha.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w pełni aprobuje ustalenia organu pierwszej instancji, który przyznał wnioskowane przez D. D. ww. płatność zgodnie ze złożonym w tym przedmiocie wnioskiem.
Odnosząc się zaś do zarzutu skarżącego, podnoszącego, że jego wniosek dotyczył obszaru 58,93 ha, a nie 45,43 ha, jak ustalono w decyzji pierwszej instancji, organ wskazał, że we wniosku z dnia 17 maja 2005 r. skarżący deklarował działki rolne o łącznej powierzchni 54,44 ha, po czym w dniu 3 sierpnia 2005 r. złożono formularz wycofania części wniosku, co do łącznej powierzchni 9,01 ha. Organ odwoławczy wyjaśnił, że istotnym dla sprawy jest fakt, iż w wyżej wymienionym formularzu dodano część działkę o powierzchni 13,5 ha. Organ drugiej instancji wyjaśnił, że formularz zmiany w zakresie dodania działki lub zmiany sposobu jej użytkowania można było złożyć do dnia 31 maja 2005 r., nadto prawidłowo wypełniony formularz powinien zawierać określenie zmiana wniosku dla wskazania celu złożenia wniosku. Organ wyjaśnił, że dodana przez skarżącego działka, z opisanymi wyżej uchybieniami w zakresie wypełnienia formularza, nie mogła zostać uwzględniona przy obliczaniu powierzchni uprawnionej do uzyskania płatności.
D. D. złożył skargę na powyższe rozstrzygnięcie wskazując, że
w toku postępowania o rozstrzygnięcie wniosku uwzględniono dokumenty, które nie pochodziły od strony. Skarżący wyjaśnił, że jego wnioski o przyznanie płatności zostały zmienione przez osoby trzecie bez upoważniania wnioskodawcy. Skarżący wyjaśnił, że na stronie drugiej wniosku wypełnił powierzchnie działek w rubrykach 7 do 12, pozostałe rubryki nie były wypełnione, natomiast we wniosku, na podstawie którego wydano rozstrzygnięcie wypełnione były także rubryki 13 i 14 wpisami odpowiednio 13,50 i 9,01. Dalej skarżący wskazał, że na stronie trzeciej dokonał skreślenia błędnie podanej powierzchni działki i w miejsce cyfry 27 pisał 13,5 składając parafę przy tej poprawce, zaś w dokumencie pozostającym w gestii organu skreślono całą rubrykę i dopisano datę.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stwierdził, że dokonanie przez skarżącego poprawki były niezgodne z instrukcją wypełniania wniosku, z którą winien się on zapoznać przez przystąpieniem do jego wypełnienia. Organ wyjaśnił, że wedle tej instrukcji w razie pomyłki w tabeli VII lub tabeli VIII należy skreślić cały wiersz, w którym wystąpił błąd jedną kreską, tak, aby zapis był widoczny i w kolumnie uwagi wnioskodawcy złożyć czytelny podpis i datę. Poprawne zaś dane, by je uwzględniono, należało wpisać w wolnym wierszu sekcji VIII, czego skarżący nie uczynił. Organ podkreślił, że opisany sposób dokonywania poprawek jest jedynym akceptowanym sposobem poprawy błędów we wniosku. Organ wyjaśnił dodatkowo, że pracownik nie mógł poinformować wnioskodawcy o niepoprawnym wykreśleniu działki po wpłynięciu wniosku do organu, gdyż wniosek przesłano za pośrednictwem poczty, co uniemożliwiało jego bezpośrednią ocenę wizualną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych rozstrzygnięć z prawem. W wyniku takiej kontroli rozstrzygnięcie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania. Sąd stwierdzi nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny nieważności określone w art. 156 k.p.a. lub innych ustawach szczególnych, w tym
w ordynacji podatkowej.
Z przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi.
Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Z dokumentów przedłożonych wraz ze skargą skonfrontowanych z aktami administracyjnymi organu wynika, że wniosek znajdujący się w aktach administracyjnych zawiera skreślenia i adnotacje, których nie ma na kopii wniosku złożonej przez skarżącego. Brać zatem należy pod uwagę możliwość, że we wniosku już po jego złożeniu dokonano poprawek i adnotacji, których nie było w jego pierwotnej wersji.
Zdaniem Sądu dokonywanie korekt wniosku, który jest sui generis oświadczeniem woli, bez wiedzy i zgody wnioskodawcy jest niedopuszczalne. Niewątpliwie zresztą dokonanie korekty spowodowało konsekwencje sprzeczne
z intencją skarżącego. W sytuacji zaś, gdy wniosek zawierał uchybienia organ winien wezwać skarżącego do dokonania korekty pouczając wyczerpująco o możliwości, sposobie jej dokonania oraz skutkach prawnych dokonania korekty wbrew przepisom powołanej wyżej instrukcji. Sam organ w piśmie procesowym wskazuje, że "(...) brak wezwania producenta nie wynika ze złej woli pracownika, a jedynie z niewłaściwej interpretacji zapisów dokonanych przez Pana D. D. Pracownik nie mógł również poinformować wnioskodawcy o niepoprawnym wykreśleniu działki po wpłynięciu wniosku do Biura Powiatowego, gdyż producent przesłał wniosek za pośrednictwem poczty (...)." W ocenie Sądu skoro wzywano skarżącego do uzupełnienia wniosku o inne informacje niezbędne organowi (wezwanie w trybie art. 50 § 1 k.p.a. z dnia 22 marca 2006 r.), których we wniosku nie zawarto, to brak jest uzasadnienia do niewzywania strony do uzupełnienia wniosku o inne nie mniej istotne elementy tego wniosku zgodnie z zasadami określonymi w art. 7, 8 i 9 k.p.a. w zw. z art. 50 k.p.a. Nie jest bowiem, w przekonaniu Sądu, dopuszczalne różnicowanie sytuacji prawnej podmiotów składających wniosek osobiście w siedzibie organu i podmiotów, które przesłały wniosek za pośrednictwem poczty, jak również różnicowanie nieścisłości wniosku i wzywanie strony o wyjaśnienie tylko niektórych z nich, a co do innych dokonywanie samowolnych poprawek przez pracownika organu. Takie postępowanie organu jest naruszeniem konstytucyjnej zasady równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji), która nakazuje traktować w podobny sposób osoby znajdujące się w analogicznej sytuacji prawnej, jak również naruszeniem zasady praworządności określonej w art. 6 k.p.a. Jest to fundamentalna zasada państwa prawnego uznająca prawne zróżnicowanie sytuacji obywateli uznaje za niedopuszczalne. Dodatkowo postępowanie organów stanowi, w ocenie Sądu naruszenie wyrażonej w art. 8 k.p.a. zasady pogłębiania zaufania do organów państwa.
Ponieważ jednak nie każde naruszenie zasad postępowania powoduje konieczność wyeliminowania decyzji administracyjnej z obrotu prawnego Sąd badał, czy w niniejszym przypadku stwierdzone uchybienia powodują taki właśnie skutek prawny. W doktrynie przyjmuje się, że jeśli chodzi o naruszenie przepisów postępowania "uchybienia te nie mają wpływu na wynik postępowania, jeśli w przypadku prawidłowego zastosowania przepisów treść decyzji lub postanowienia byłaby taka sama" (Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz; B.Dauter, B. Gruszczyński, A.Kabat, M. Niezgódka – Medek; Zakamycze 2005 r., str. 335). Również Naczelny Sad Administracyjny, którego pogląd Sąd rozpoznający sprawę
w pełni podziela, stwierdził, że "decyzja lub postanowienie podlegają uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi inne naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Brzmienie przywołanego przepisu nie pozostawia w zasadzie wątpliwości, co do tego, że obejmuje on wyłącznie przypadki, w których, gdyby nie naruszono przepisów proceduralnych, to najprawdopodobniej zapadłaby decyzja o innej treści" (wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2006 r. sygn. akt II GSK 332/05; LEX 193380).
Odnosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należało, że popełnione przez organ administracji naruszenie norm prawnych niewątpliwie miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ ostatecznie wpływało na ocenę zasadności żądania. Mając powyższe na względzie Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza prawo tak znacząco, że zachodzi podstawa do jej uchylenia.
Z wymienionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o art. 200 w zw. z art. 209 p.p.s.a. zasądzając je na rzecz strony skarżącej od organu administracji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło