I SA/Gd 477/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 7 maja 2019 r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 14 stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę. Organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku M. B. na podstawie zagranicznych tytułów wykonawczych nr [...], [...] z dnia 30 sierpnia 2018 r. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny - w oparciu o w/w tytuły wykonawcze - dokonał zawiadomieniem nr [...] z dnia 5 października 2018 r. zajęcia wierzytelności z rachunku "A" S.A. Dłużnik zajętej wierzytelności przedmiotowe zawiadomienie otrzymał w dniu 5 października 2018 r.. Wydruk w/w zawiadomienia wraz z odpisem przedmiotowych tytułów wykonawczych i zaktualizowanym tytułem wykonawczym M. B. doręczono w siedzibie Urzędu Skarbowego w [...] w dniu 8 października 2018 r.. W odpowiedzi na dokonane zajęcie "A" S.A. pismem z dnia 5 października 2018 r. uznał zajętą wierzytelność i poinformował organ egzekucyjny o braku możliwości jego realizacji z uwagi na brak środków pieniężnych na rachunku. Dokonane zajęcie zostało przez organ egzekucyjny zaktualizowane zawiadomieniem nr [...] z dnia 11 października 2018 r. doręczonym dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 11 października 2018 r., zaś zobowiązanemu w 16 października 2018 r.. Pismem z dnia 26 października 2018 r. M. B. wniósł skargę na czynność egzekucyjną w postaci aktualizacji zawiadomieniem nr [...] z dnia 11 października 2018 r. zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w "A" S.A.. Postanowieniem nr [...] z dnia 20 listopada 2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w przedmiocie podania z dnia 26 października 2018 r.. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu egzekucyjnego, pismem z dnia 28 listopada 2018 r., zobowiązany złożył zażalenie, w którym zarzucił wydanemu postanowieniu naruszenie przepisów: - art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, - art. 54 § 1, § 2, § 4, § 5, § 5a, § 6 w związku z art. 80 § 1-3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, - art. 124 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez niewłaściwe ich zastosowanie oraz wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej czynności egzekucyjnej, a nadto o wstrzymanie prowadzenia postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zażalenia. Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2019 r. nr [...] - po rozpoznaniu sprawy w postępowaniu zażaleniowym - Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] nr [...] z dnia 20 listopada 2018 r. w przedmiocie umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie podania z dnia 26 października 2018 r., zawierającego skargę na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego w postaci aktualizacji z dnia 11 października 2018 r. zawiadomienia nr [...] z dnia 5 października 2018 r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w "A" S.A. W uzasadnieniu podzielił pogląd organ pierwszej instancji, że kwestionowana czynność nie mogła być uznana za czynność egzekucyjną, bowiem miała na celu jedynie poinformowanie o zmniejszeniu wysokości kosztów egzekucyjnych. Pismem z dnia 29 stycznia 2019 r. M. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, na postanowienie organu z dnia 14 stycznia 2019 r. nr [...], zarzucając wydanemu rozstrzygnięciu oraz poprzedzającemu je postanowieniu organu egzekucyjnego naruszenie przepisów prawa tj.: - art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji; - art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji; - art. 54 § 1, § 2, § 4, § 5, § 5a, § 6 w związku z art. 80 § 1-3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji; - art. 124 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji; poprzez ich niewłaściwe zastosowanie oraz wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu egzekucyjnego, a nadto o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, iż zgodnie z treścią art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) dalej - p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli: przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W świetle treści wskazanego przepisu oraz przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny, korzystając z dyspozycji art. 119 pkt 3 p.p.s.a. mógł z urzędu rozpoznać przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym. Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 p.p.s.a.. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji (postanowienia) podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej. Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a.. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a.. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie wyżej wymienionych ustaw, Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym i uznał, że skarga nie jest zasadna. Przedmiotem oceny Sądu jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] w przedmiocie umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie podania z 26 października 2018 r. zawierającego skargę na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego w postaci aktualizacji z dnia 11 października 2018 r. zawiadomienia z dnia 5 października 2018 r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego. Z zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika bezspornie, iż organ egzekucyjny w przedmiotowej sprawie w sposób formalny orzekł o zakończeniu postępowania zainicjowanego przez skarżącego pismem z dnia 26 października 2018 r.. Należy się zgodzić, iż kwestionowana czynność - wbrew twierdzeniu skarżącego - nie mogła być uznana za czynność egzekucyjną, podlegającą zaskarżeniu na mocy art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie bowiem z treścią art. 1a pkt 2 tejże ustawy - czynnościami egzekucyjnymi organu egzekucyjnego są wszelkie podejmowane przez ten organ działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Samo zaś zawiadomienie nr [...] z dnia 11 października 2018 r. o aktualizacji dokonanego zawiadomieniem nr [...] z dnia 5 października 2018 r. zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w "A" S. A. nie jest ani środkiem egzekucyjnym (nie jest przewidziane w art. 1a pkt 12 lit. a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zawierającym katalog środków egzekucyjnych stosowanych w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych), ani też nie zmierza do zastosowania bądź zrealizowania środka egzekucyjnego. Zawiadomienie to, jak wynika z akt sprawy, miało jedynie na celu poinformowanie o zmianie wysokości kosztów egzekucyjnych (ich wysokość uległa zmniejszeniu), dlatego też nie mogło podlegać ocenie organu egzekucyjnego, w trybie art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W konsekwencji uznać należy, że zaskarżone postanowienia obydwu instancji - poprzez brak zawarcia w nich merytorycznej oceny w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną - nie powodują naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa, skutkującego wyeliminowaniem ich z obrotu prawnego. Jak słusznie organ zwrócił uwagę, w sprawie zamiast art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego winien mieć zastosowanie art. 61 a tej ustawy. Z uwagi jednak na fakt, że oba przepisy wywołują te same skutki prawne, to wydanie przez organ egzekucyjny postanowienia w oparciu o art. 105 ustawy, utrzymanego w mocy postanowieniem skarżonego organu, nie powodowało wadliwości pociągającej za sobą konieczność usunięcia rozstrzygnięć z obrotu prawnego, albowiem skutecznie zatrzymuje dalszy bieg sprawy. Postanowienie organu egzekucyjnego, jak i postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia 14 stycznia 2019 r. odpowiadają zatem prawu w rozumieniu art.145 ppsa. Skoro na aktualizację zawiadomienia o zajęciu nie przysługuje skarga na czynność egzekucyjną, to nie mogła ona zostać, jakby tego chciał skarżący, rozpoznana merytorycznie. Organ egzekucyjny mógł więc zakończyć postępowanie w sprawie ze skargi na czynność egzekucyjną poprzez jego umorzenie ze względu na jego bezprzedmiotowość, co też uczynił. W konsekwencji powyższego Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu egzekucyjnego są prawidłowe i nie naruszają wskazanych przez skarżącego w skardze przepisów prawa. Z tego względu skarga - jako niezasadna - została oddalona (art. 151 p.p.s.a.). DSz