I SA/Gd 481/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 14 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. T. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za I, II, III i IV kwartał 2007 roku postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. I. T. wnioskiem z dnia 22 czerwca 2010 r. (data stempla pocztowego) zwrócił się o zwolnienie od wpisu sądowego określonego w niniejszej sprawie w kwocie 1.500 zł. Braki formalne wniosku poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF strona uzupełniła w dniu 26 lipca 2010 r. (data stempla pocztowego). Jednocześnie wnioskodawca rozszerzył swoje żądanie wnosząc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Jednocześnie ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga dodatkowego złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z ww., przy czym nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy (art. 246 § 3 p.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Powołane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dokumentów przedłożonych na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 2 sierpnia 2010 r. (doręczone w dniu 20 sierpnia 2010 r.), ustalono, że prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z żoną, na utrzymaniu małżonków pozostaje małoletnia córka, źródłem dochodów rodziny są wypłacane każdemu z małżonków emerytury, których łączna wysokość, po uwzględnieniu potrąceń dokonywanych w ramach prowadzonej egzekucji, wynosi 1.843,56 zł netto miesięcznie (dowód: odpisy decyzji ZUS z dnia 1 i 4 marca 2010 r. o waloryzacji emerytur), majątek małżonków stanowi mieszkanie o powierzchni 47,80 m2 oraz samochód, przy czym nie podano jego marki, modelu, roku produkcji i wartości, wskazując jedynie w oświadczeniu z dnia 31 sierpnia 2010 r., że ze względu na brak spłaty zaciągniętego kredytu został zajęty przez bank i nie jest użytkowany, nie posiadają oni oszczędności, co potwierdza przedstawiony wyciąg z rachunku bankowego wnioskodawcy sporządzony za okres od 16 lutego do 13 sierpnia 2010 r., na którym nie dokonywano żadnych operacji i którego saldo końcowe było ujemne i wynosiło 131,96 zł oraz treść dodatkowego oświadczenia. Wnioskodawca posiada zaległości podatkowe, które jak wynika z informacji komornika sądowego z dnia 27 kwietnia 2009 r. o przejęciu sprawy i stanie zaległości wynoszą łącznie 50.775,21 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi, natomiast z wezwania komornika z dnia 30 czerwca 2010 r. do dokonywania potrąceń z emerytury oraz z informacji komornika sądowego z dnia 27 lipca 2010 r. o przejęciu sprawy i stanie zaległości wynika, że wnioskodawca jest zadłużony wobec dwóch banków na łączną kwotę 40.212,05 zł (z należnymi odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi). Miesięczne bieżące koszty związane z utrzymaniem rodziny, do których zaliczono opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę, wywóz odpadów, usługi telekomunikacyjne, w tym internet, kształtują się na poziomie 624 zł, co potwierdzają przedstawione kopie faktur VAT oraz potwierdzenia wpłaty. Mając na uwadze powyższe uznano, że wnioskodawca wykazał, iż nie ma realnych możliwości finansowych poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Za taką oceną przemawia wysokość środków pieniężnych pozostająca do dyspozycji małżonków po potrąceniu udokumentowanych stałych, koniecznych obciążeń, a która wynosi około 406 zł na każdego z członków trzyosobowej rodziny. Bez wątpienia przy takiej kwocie dochodów nie jest on w stanie poczynić oszczędności. Wpływ na przyjęte stanowisko miała również okoliczność, iż małżonkowie nie posiadają oszczędności oraz stan zaległości podatkowych wnioskodawcy oraz jego zadłużenia wobec banków. Z tych względów uznano, że wnioskodawca spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.