I SA/Gd 482/09

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 14 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. O. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za 2003 r. postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Wnioskiem, uzupełnionym na formularzu PPF w dniu 17 sierpnia 2009 r., B. O. zwróciła się o przyznanie w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach złożonym przez wnioskodawczynię nie uzyskuje ona żadnego dochodu, pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonkiem, który otrzymuje emeryturę w wysokości 1.800 zł brutto. Małżonkowie zamieszkują w domu o powierzchni 56 m2, posadowionym na działce o obszarze 240 m2, nie posiadają żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni wskazała, że wydają wraz z mężem znaczną część emerytury na leczenie (zakup leków i opiekę medyczną). W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. – przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przywołane przepisy regulujące instytucję prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem – co wymaga podkreślenia – to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Stosownie do art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Z uwagi na to, że złożone przez wnioskodawczynię oświadczenie budziło wątpliwości – z akt administracyjnych sprawy wynikało bowiem, że wnioskodawczyni uzyskuje dochód z tytułu emerytury – działając na podstawie ww. przepisu, referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 26 sierpnia 2009 r. (doręczonym w dniu 31 sierpnia 2009 r. – potwierdzenie odbioru) wezwał wnioskodawczynię do przedłożenia w terminie 7 dni następujących dokumentów źródłowych: odpisów wszystkich złożonych przez nią oraz jej małżonka zeznań podatkowych za rok 2008 (w przypadku rozliczenia za pośrednictwem płatnika – odpisów rocznego obliczenia podatku), a w przypadku ich nieskładania za ww. rok stosownych zaświadczeń w tym przedmiocie z właściwego urzędu skarbowego, dokumentów potwierdzających aktualną wysokość dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawczynię oraz jej małżonka z tytułu emerytur, tj. ostatnich odcinków emerytur, wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawczynię oraz jej małżonka rachunków bankowych (w tym kont i lokat dewizowych), obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy, a w przypadku ich nieposiadania złożenia stosownych oświadczeń w tym przedmiocie, dokumentów potwierdzających wydatki poniesione przez wnioskodawczynię i jej małżonka w okresie ostatnich trzech miesięcy na leczenie (pomoc lekarską i zakup leków), dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych w okresie ostatnich trzech miesięcy przez wnioskodawczynię i jej małżonka kosztów utrzymania (opłaty za czynsz, energię elektryczną, gaz, ogrzewanie, innych), zaświadczeń wystawionych przez banki o wysokości aktualnego zadłużenia i wysokości spłacanych przez wnioskodawczynię lub jej małżonka miesięcznych rat kredytowych oraz dokumentów obrazujących wysokość ich innych zobowiązań, a także oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na wnioskodawczynię lub jej małżonka pojazdów mechanicznych (podania ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości). W odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawczyni nadesłała odpis odcinka emerytury jej małżonka (za sierpień 2009 r.), odpisy faktur za gaz, wywóz nieczystości oraz leki, odpisy dowodów zapłaty za energię elektryczną oraz uiszczenia podatku od nieruchomości i opłaty za użytkowanie wieczyste za 2009 r., a także odpisy dowodów wpłat dokonanych na rzecz banku (w wysokości 1.246,61 zł) oraz spółki jawnej (w wysokości 106,51 zł). Po analizie zgromadzonego materiału dowodowego ustalono, że jest on niepełny, gdyż wnioskodawczyni nadesłała jedynie część wskazanych w wezwaniu dokumentów. Nadto stwierdzono, że przedłożone przez wnioskodawczynię dokumenty źródłowe nie potwierdziły wskazanych we wniosku o prawo pomocy okoliczności faktycznych. I tak w piśmie z dnia 7 września 2009 r. wnioskodawczyni oświadczyła, iż jej dochód wynosi 1.109 zł miesięcznie, jednakże żadnych dokumentów potwierdzających źródło i wysokość tego dochodu nie przedłożyła. Uchyliła się również od nadesłania odpisów złożonych przez nią i jej małżonka zeznań podatkowych za 2008 r., oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na nich pojazdów mechanicznych oraz wyciągów z posiadanych przez nich rachunków bankowych – alternatywnie oświadczenia o ich nieposiadaniu. Z nadesłanego zaś przez wnioskodawczynię odpisu odcinka emerytury jej małżonka, wynika, że otrzymuje on świadczenie w wysokości 1.939,12 zł netto, a nie 1.800 zł brutto, jak wskazała wnioskodawczyni. W świetle powyższego stwierdzić należy, iż to sama wnioskodawczyni uniemożliwiła – poprzez selektywne przedkładanie dokumentów źródłowych – dokonanie pełnej oceny jej sytuacji finansowej, co skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jej rzeczywistych możliwości płatniczych. Zważyć należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie prowadzi się dochodzenia, w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie. Jak już bowiem wskazano, sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Z tych względów uznano, że wnioskodawczyni nie wykazała, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.