I SA/Gd 482/09
PostanowienieWSA w Gdańsku2009-11-23
Skład orzekający: Bogusław Woźniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni wykazała, że jej sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni nie wykazała, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Pomimo poniesienia znaczących kosztów bieżącego utrzymania, pozostała kwota dochodów pozwala na uiszczenie kosztów sądowych. Ciężar dowodu wykazania trudnej sytuacji materialnej spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni B. O. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej i jednocześnie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni podała, że jej sytuacja materialna jest trudna ze względu na niskie dochody męża (emerytura) i wysokie koszty leczenia. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy z powodu niewykazania przez wnioskodawczynię spełnienia ustawowych przesłanek. Po wniesieniu sprzeciwu, Sąd analizował złożone dokumenty dotyczące dochodów i wydatków.Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Woźniak po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 maja 2009 r. sygn. akt [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za 2003 r. postanawia odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy.
B. O. zwróciła się o przyznanie w niniejszej sprawie prawa pomocy
w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni wskazała, że nie uzyskuje żadnego dochodu, pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonkiem, który otrzymuje emeryturę w wysokości [...],- zł brutto; małżonkowie zamieszkują w domu o powierzchni 56 m2, posadowionym na działce
o obszarze 240 m2, nie posiadają żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni podała, że wydają wraz z mężem znaczną część emerytury na leczenie (zakup leków i opiekę medyczną).
Postanowieniem z dnia 14 października 2009 r. referendarz sądowy odmówił B. O. przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu wskazano, że wnioskodawczyni nie wykazała, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy, ponieważ uchyliła się od przedłożenia dokumentów pozwalających ocenić jej możliwości płatnicze i sytuację materialną.
W sprzeciwie od powyższego postanowienia wnioskodawczyni wnosiła
o ponowną ocenę jej wniosku w świetle złożonych wraz ze sprzeciwem dokumentów obrazujących jej sytuację finansową.
Wraz ze sprzeciwem skarżąca złożyła zeznanie o wysokości osiągniętego
w 2008 r. przychodu (poniesionej straty), z którego wynikało, że skarżąca uzyskuje przychody z tytułu emerytury (renty) w wysokości [...] zł oraz prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą, z tytułu której wykazała stratę w wysokości [...],- zł. Małżonek skarżącej uzyskuje świadczenie emerytalne – [...] zł za
2008 r.
Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. – przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przywołane przepisy regulujące instytucję prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem – co wymaga podkreślenia – to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.
Stosownie do art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Na podstawie złożonych przez skarżącą dokumentów źródłowych Sąd ustalił, że około [...],- zł miesięcznie przeznaczane jest z budżetu na zakup leków, około [...],- zł miesięcznie na gaz, [...],- zł miesięcznie na wywóz nieczystości, około [...],- zł miesięcznie za użytkowanie wieczyste i podatek od nieruchomości, co daje łącznie kwotę około [...],- zł miesięcznie. Pomimo, że skarżąca dołączyła dowody wpłaty należności za energię elektryczną, na ich podstawie nie można było ustalić, za jaki okres i z jakiego tytułu dokonano płatności. Podobnie Sąd ocenił przedłożony przez skarżącą dowód wpłaty do A, skarżąca nie podała z jakiego tytułu jest to płatność, jakiego okresu dotyczy, kogo obciąża kredyt i z jakim przeznaczeniem i na jak długi okres został on zaciągnięty.
Na podstawie przedłożonych deklaracji o wysokości osiągniętego za 2008 r. dochodu Sąd ustalił, że przychody małżonków kształtowały się średnio na poziomie [...],- zł miesięcznie. Mając na uwadze wykazane przez stronę w postępowaniu koszty bieżącego utrzymania Sąd doszedł do przekonania, że nawet po ich poniesieniu pozostaje do dyspozycji wnioskodawczyni kwota pozwalająca uiścić koszty sądowe.
Z tych względów uznano, że wnioskodawczyni nie wykazała, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy.
W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło