I SA/Gd 483/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 5 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za sierpień 2005 r. postanawia odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. M. K. wnioskiem z dnia 11 czerwca 2008 r. (data stempla pocztowego) zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Braki formalne wniosku poprzez wypełnienie rubryk 6 i 7 urzędowego formularza PPF uzupełnione zostały przez skarżącego w dniu 28 lipca 2008 r. (data stempla pocztowego). Ze złożonego przez skarżącego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe z konkubiną, małoletnią córką oraz małoletnim synem konkubiny, źródłem ich utrzymania są uzyskiwane przez wnioskodawcę dochody z działalności gospodarczej w wysokości 3 000 zł brutto miesięcznie, skarżący nie posiada jakiegokolwiek majątku. W uzasadnieniu wskazał, że posiada zobowiązania z tytułu zaciągniętych kredytów bankowych o łącznej wartości 200 000 zł oraz zadłużenie z tytułu należności celnych w kwocie około 150 000 zł. Wydatki związane z miesięcznymi kosztami utrzymania określił na poziomie 4 000 zł. Zaliczył do nich wydatki na utrzymanie dziecka (1 000 zł), zakup żywności (500 zł), odzieży (100 zł) oraz leków (200 zł), opłaty za mieszkanie (1000 zł), raty kredytów (1 200 zł). Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przywołane przepisy regulujące instytucję prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Rozpoznając przedmiotowy wniosek wzięto pod uwagę nie tylko treść formularza PPF, ale także dane zawarte w przedłożonych przez skarżącego przy sprawach o sygn. akt I SA/Gd 484-487/08 dokumentach (wyciąg z rachunku bankowego konkubiny sporządzony za okres od 1 kwietnia do 25 lipca 2008 r., zestawienia zbiorcze z operacji dokonane na dwóch rachunkach bankowych skarżącego (osobistym oraz przeznaczonym do rozliczeń działalności gospodarczej) za okres od 1 kwietnia do 25 lipca 2008 r., odpis zgłoszenia aktualizacyjnego NIP-1 i NIP-3, odpis decyzji Wójta Gminy [...] o wykreśleniu z dniem 30 czerwca 2008 r. z ewidencji zgłoszonej przez skarżącego działalności gospodarczej, zestawienie przychodów i kosztów ich uzyskania z prowadzonej księgi przychodów i rozchodów za kwiecień, maj i czerwiec 2008 r. oraz za okres od stycznia do czerwca 2008 r., oświadczenia konkubiny o nieposiadaniu przez nią majątku, w tym nieruchomości, oszczędności, samochodów, przedmiotów o wartości 3 000 euro, o nieosiągnięciu dochodów w roku 2007 dochodów oraz o ich braku aktualnie). Analiza materiału dowodowego wskazuje, że w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący świadomie przedstawił swoją sytuację finansową w sposób selektywny, manipulując danymi tak by potwierdzały jego trudną sytuację finansową. Tym samym oświadczenie skarżącego uznać należało za niewiarygodne. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawiają następujące okoliczności. Wnioskodawca wskazał, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej osiąga miesięczny przychód w wysokości 3 000 zł. Z przedłożonych miesięcznych zestawień wynika, że w kwietniu br. osiągnął on przychód w wysokości 9 016,39 zł, w maju br. – 15 983,62 zł, w czerwcu br. – 6 147,54 zł, zaś w okresie od stycznia do czerwca br. – 62 459,04 zł. Przy czym podkreślić należy, że każdy z ww. okresów rozliczeniowych skarżący zakończył stratą w wysokości odpowiednio: 1 333,83 zł, 3 854,48 zł, 26 297,94 zł oraz 25 764,59 zł. Natomiast zadeklarowane przez skarżącego wydatki przewyższają uzyskiwane przez niego dochody. Wnioskodawca oświadczył, że kwota miesięcznych wydatków związanych z kosztami utrzymania rodziny oraz spłatą rat kredytowych wynosi 4 000 zł. Taka sytuacja sugeruje, że skarżący osiąga wyższe dochody, bądź też że posiada inne jeszcze źródła przychodów. W tym miejscu zwrócić uwagę należy, że skarżący w kwietniu br. zasilił konto osobiste środkami z konta przeznaczonego do rozliczeń działalności gospodarczej w kwocie 20 000 zł, a także otrzymał tytułem zasilenia konta kwotę 20 000 zł od osoby fizycznej. Kwoty te zostały następnie przez skarżącego wypłacone w gotówce. Za przyjętą oceną przemawia też wysokość spłaconych w kwietniu i maju br. rat kredytów, która znacznie przekracza wskazaną przez niego we wniosku kwotę 1 200 zł. Na podstawie wyciągów z rachunków bankowych wnioskodawcy ustalono, że w kwietniu 2008 r. łączna spłata kredytów wyniosła 4 137,27 zł, w maju br. – 5 403,45 zł. Jedynie w czerwcu br. spłata rat była niższa od wskazanej przez wnioskodawcę i wyniosła 769,24 zł. Przypomnieć należy, że kwota wydatków z tego tytułu zadeklarowana przez wnioskodawcę wynosiła 1 200 zł miesięcznie, a osiągany dochód – 3 000 zł brutto. Zauważyć również należy, że wydatki stanowiące koszty utrzymania czteroosobowej rodziny nie są także ponoszone ze środków posiadanych przez konkubinę skarżącego. Saldo jej rachunku bankowego w okresie od 1 kwietnia do 25 lipca 2008 r. w zasadzie nie uległo zmianie. Na dzień 31 marca 2008 r. wynosiło 1 974,93 zł, a na dzień 25 lipca 2008 r. – 1 937,22 zł. Jedyne operacje na nim dokonywane to pobierane przez bank opłaty związane z prowadzeniem konta. Powołane ustalenia faktyczne skutkują uznaniem za niewiarygodne oświadczeń złożonych przez skarżącego w przedmiocie osiąganych przez niego dochodów i ponoszonych wydatków, gdyż dane w nich przedstawione są sprzeczne z dokonanymi ustaleniami. Tym samym rozbieżności, nieścisłości i luki w oświadczeniach strony nie pozwalają uznać, że strona udowodniła, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 18 sierpnia 2004 r. sygn. akt III SA/Wa 632/04 niepubl.). W związku z powyższym uznano, że skarżący nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. W rozpoznawanej sprawie wzięto również pod uwagę, iż skarżący zlikwidował z dniem 30 czerwca 2008 r. działalność gospodarczą. Podkreślić należy, że choć skarżący przy sprawach o sygn. akt I SA/Gd 484-487/08 nadesłał dokument okoliczność tę stwierdzający to w żaden sposób nie odniósł się do tej kwestii. Nie wyjaśnił czy okoliczność ta wpłynęła na jego sytuację finansową, czy w związku z tym uległa ona pogorszeniu, czy utracił on jedyne źródło utrzymania, czy też aktualnie uzyskuje dochody z innego źródła. Nadto, biorąc pod uwagę wysokość zadeklarowanych wydatków, w tym udokumentowaną kwotę spłacanych rat kredytów nie można przyjąć, że na moment złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawca nie posiadał innych źródeł utrzymania. Z tych wszystkich względów na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.