I SA/Gd 489/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Kraus, Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędzia NSA Alicja Stępień, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w Wydziale I w dniu 6 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi P.P. na postanowienie Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 16 grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, postanowieniem z dnia [...] 2016 r. o Nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] 2016 Nr [...] o odmowie wznowienia postępowania na wniosek strony P.P.. W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARMiR wskazał, że Dyrektor [...]Oddziału Regionalnego ARiMR, decyzją nr [...] z dnia [...] 2009 r. ustalił I.P. kwotę nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w wysokości 7.701,58- zł. Decyzja ta nie została zaskarżona. W dniu 23 września 2014 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęło postanowienie Sądu Rejonowego - Wydział I Cywilny z dnia [...].2010 r. sygn. akt [...], z którego wynika, że spadek po I.P., zmarłym w dniu 12 marca 2010 r., z mocy testamentu z dnia 13 lutego 2010 r. nabył P.P. w całości wprost. Postanowienie to uprawomocniło się w dniu 16 czerwca 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia [...] 2015 r. nr [...] orzekł o odpowiedzialności P.P. za dług spadkowy I.P., ustalony na mocy ostatecznej decyzji z dnia [...] 2009 r., nr [...], w łącznej wysokości 7.701,58- zł wraz z odsetkami w wysokości 603,87- zł. Decyzję doręczono w dniu 17 lutego 2015 r., a wobec jej niezaskarżenia stała się ostateczna. Pismem z dnia 29 marca 2016 r., działający przez pełnomocnika, P.P. w trybie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wniósł o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR nr [...] z dnia [...] 2015 r., wskazując, że nie wiedział o toczącym się wobec niego postępowaniu. Podniósł, że o fakcie toczącego się postępowania dowiedział się, gdy Urząd Skarbowy zajął jego rachunek bankowy, a o wydaniu przedmiotowej decyzji dowiedział się 2 marca 2016 r., wskutek zapoznania się z aktami sprawy przez jego pełnomocnika radcę prawnego P.C. We wniosku wskazano, że powyższe okoliczności wskazują, iż strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z [...] 2015 r. Jednocześnie pełnomocnik wskazał, że w/w decyzja została wydana z naruszeniem przepisów art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej, bowiem skarżona decyzja ma charakter konstytutywny. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR postanowieniem z [...] 2016 r. odmówił wznowienia postępowania wskazując, że strona uchybiła terminowi, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. Od powyższego postanowienia złożono zażalenie do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR. Dyrektor [...]Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] 2016 r. Zdaniem organu odwoławczego, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, to zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się takie postępowanie. Na zasadzie art. 148 k.p.a. miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z ww. przyczyny (określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Organ II instancji wskazał, że z uwagi na to, iż w zażaleniu pełnomocnik strony zarzucił, że organ nie udowodnił, kiedy dokładnie pracownik ARiMR odbył rozmowę ze skarżącym o przyczynach i przedmiocie wydania decyzji, przeprowadzono dodatkowe postępowanie wyjaśniające, w myśl art. 136 k.p.a., mające na celu ustalenie, czy rzeczywiście termin, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a., został przez stronę zachowany. Organ ustalił, że P.P. zatelefonował do Biura Powiatowego ARiMR z prośbą o informacje w zakresie zaległości, z tytułu której zostało zablokowane mu konto. Z wyjaśnień B.D., pracownika Biura Powiatowego ARiMR, wynika, że w trakcie rozmowy z P.P., poinformowała go o wysokości nienależnie pobranych płatności przez I.P., o wydanym upomnieniu, tytule wykonawczym oraz o wszczęciu postępowania egzekucyjnego. Pracownica wyjaśniła, że w kolejnej rozmowie telefonicznej przedstawiła P.P. przesłanki wydania decyzji o uchyleniu decyzji. W trakcie tej rozmowy P.P. poinformował, że sprawa jest mu znana do momentu wydania decyzji z wniosku o przyznanie płatności na rok 2004 i, że udzieli pełnomocnictwa prawnikowi, aby ten mógł zapoznać się z aktami przedmiotowej sprawy. Pracownik organu B.D. wskazała także, że w dniu 2 marca 2016 r. stawił się w Biurze Powiatowym ARiMR radca prawny P.C., który zapoznał się w tym dniu z aktami sprawy. Pracownica wyjaśniła, że rozmowy telefoniczne z P.P. zostały przeprowadzone pomiędzy 12 a 19 lutego 2016 r. Dodała, że po powołaniu nowego Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, tj. po dniu 17 lutego 2016 r., przekazała m.in. informację o sprawie P.P. i o przeprowadzeniu rozmowy telefonicznej oraz o oczekiwanej wizycie radcy prawnego P.C. Organ odwoławczy, po przeanalizowaniu całości materiału dowodowego dał wiarę wyjaśnieniom pracownika Biura Powiatowego ARiMR – B.D. Przepis art. 148 § 2 k.p.a. jest klarowny i jasny - ustawodawca liczy bieg terminu wniesienia podania o wznowienie postępowania nie od daty doręczenia decyzji, lecz od dnia, w którym strona dowiedziała się o danej decyzji, tj. powzięła wiadomość o istnieniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu. Dowiedzenie się o rozstrzygnięciu oznacza pozyskanie wiadomości o tym, jakiej sprawy dotyczyła decyzja, czy była to decyzja pozytywna bądź negatywna, czy też w inny sposób kończąca postępowanie. Z wyjaśnień B.D. wynika jednoznacznie, że P.P. pomiędzy 12 a 19 lutego 2016 r. został poinformowany o wydanej w dniu [...] 2015 r. decyzji o odpowiedzialności spadkobiercy za dług spadkowy, o wysokości nienależnie pobranych płatności przez I.P., o wydanym upomnieniu, tytule wykonawczym oraz o wszczęciu postępowania egzekucyjnego. Zatem należy uznać, że w tym okresie P.P. dowiedział się o decyzji, zatem powziął wiadomość o jej istnieniu, przy czym elementami tej wiedzy jest fakt wydania decyzji i przedmiot zawartego w nim rozstrzygnięcia. Zdaniem organu powyższe ustalenia potwierdza także sama strona we wniosku z dnia 29 marca 2016 r. o wznowienie postępowanie zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] 2015 r., w którym stwierdziła, że o tym, iż mogło toczyć się wobec niej jakiekolwiek postępowanie dowiedziała się, gdy Urząd Skarbowy zajął jej rachunek bankowy, który zgodnie z pismem Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 26 lutego 2016 r. został zajęty w dniu 12 lutego 2016 r. W świetle powyższego organ odwoławczy uznał, że P.P. o istnieniu decyzji z dnia [....] 2015 r. dowiedział się w okresie między 12 a 19 lutego 2016 r., zatem termin, o którym mowa w art. 148 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, na złożenie podania o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem w/w decyzji upłynął w dniu 19 marca 2016 r. W związku z powyższym podanie o wznowienie postępowania, nadane na poczcie przez radcę prawnego P.C. dnia 29 marca 2016 r., zostało wniesione po upływie ustawowego terminu i organ pierwszej instancji prawidłowo, na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. wydał postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. W skardze na powyższe postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [.] 2016 r. wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz ewentualne uchylenie również postanowienia organu I instancji. Ponadto wniesiono o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania sądowo - administracyjnego, w tym zwrotu kosztów zastępstwa przez profesjonalnego pełnomocnika w podwójnej wysokości według norm przepisanych przy uwzględnieniu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy tj.: naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 86 k.p.a. poprzez: nie podjęcie wszystkich czynności mających na celu zebranie całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie, a w szczególności nie przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony postępowania na okoliczność braku wiedzy skarżącego o toczącym się postępowaniu administracyjnym w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] 2015 r., daty powzięcia przez skarżącego wiadomości o tym, że wobec niego została wydana przedmiotowa decyzja administracyjna; treści oraz daty telefonicznej rozmowy skarżącego z pracownikiem organu I instancji. Ponadto w skardze zarzucono naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 67 § 1 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania jedynie w oparciu o wyjaśnienia pracownika organu I instancji, który miał rzekomo poinformować skarżącego o wydaniu ostatecznej decyzji z dnia [...] 2015, w sytuacji, gdy okoliczność ta nie została potwierdzenia w protokole, w którym powinna być ujawniona data oraz treść rozmowy telefonicznej, którą pracownik organu I instancji przeprowadził ze skarżącym. Skarżący wskazał, że dopiero w dniu 2 marca 2016 r. poprzez swojego pełnomocnika, po przejrzeniu akt postępowania, powziął wiedzę o wydaniu ostatecznej decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] 2015 r. określającą jego odpowiedzialność za długi po zmarłym ojcu. P.P. podniósł, że w terminie 1 miesiąca od dnia dowiedzenia się o przedmiotowej decyzji, pismem z dnia 29 marca 2016 r., wniósł o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem tej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny prawidłowości wydania przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa rozstrzygnięcia odmawiającego wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] 2015 r. Organ uznał bowiem, że żądanie skarżącego o wznowienie postępowania zostało wniesione po upływie miesiąca od dnia powzięcia przez niego wiadomości o wydaniu przedmiotowej decyzji. Strona działająca przez profesjonalnego pełnomocnika, składając wniosek o wznowienie postępowania powołała się na art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. zgodnie, z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Odnosząc się do kwestii spornej należy wskazać, że stosownie do art. 148 § 2 k.p.a. termin na złożenie podania o wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedział się o decyzji. Z powyższych przepisów wynika, że organ przed wszczęciem postępowania w sprawie wznowienia postępowania obowiązany jest rozpoznać dopuszczalność wznowienia postępowania. Jest to pierwszy etap postępowania w sprawie wznowienia postępowania. Etap ten ma szczególne znaczenie, gdy wszczęcie postępowania następuje na wniosek strony. Podkreślenia wymaga, że zachowanie ustawowego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania podatkowego jest niezbędne do skutecznego uruchomienia procedury wznowieniowej. Jej niespełnienie skutkuje odmową wszczęcia postępowania wznowieniowego (tak w wyroku WSA w Szczecinie z dnia 5 lutego 2015 r., sygn. akt I SA/Sz 1126/14, LEX nr 1650481). W niniejszej sprawie organ uznał, że strona wniosek ten złożyła z uchybieniem terminu określonego w ww. przepisie. Skarżący natomiast kwestionował stanowisko organu dotyczące momentu kiedy dowiedział się o decyzji. Zdaniem sądu w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w szczególności art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 86 k.p.a., jak również w ocenie sądu nie doszło do naruszenia art. 7 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 67 § 1 k.p.a. Wbrew stanowisku skarżącego, organ w sposób wyczerpujący zebrał i wnikliwie rozpatrzył cały materiał dowodowy. Brak jest podstaw do przyjęcia, że konieczne było przesłuchanie skarżącego w sytuacji, gdy kwestia dowiedzenia się przez skarżącego o decyzji została wyjaśniona w sposób dostateczny – sam skarżący potwierdził przeprowadzenie rozmowy telefonicznej z pracownicą organu, a kwestia dat rozmów wynika jednoznacznie ze sporządzonej notatki służbowej, co jest logiczne i spójne z faktem udania się celem zapoznania się z aktami sprawy pełnomocnika skarżącego do właściwego organu. Podobnie w ocenie sądu, wbrew stanowisku skarżącego, nie zachodziła konieczność sporządzania protokołu z rozmowy (dwóch rozmów) telefonicznej, skoro na tę okoliczność pracownica sporządziła notatkę służbową. Mieć bowiem należy na uwadze, że sporządzenie protokołu z czynności (art. 67 k.p.a.), może dotyczyć tylko czynności doniosłych, takich jak przyjęcie wniesionego ustnie podania, przesłuchania świadka, oględzin, rozprawy czy też ustnego ogłoszenia orzeczenia. Utrwalenie tego co zawierała rozmowa telefoniczna ze stroną, której przedmiotem było udzielenie informacji stronie, w ocenie sądu może nastąpić również w formie notatki służbowej i w takiej to formie w sprawie niniejszej zawarto informację o udzieleniu informacji skarżącemu. Z notatki sporządzonej przez Naczelnika Wydziału Działań Społecznych i Środowiskowych oraz Płatności Bezpośrednich B.D. wynika jednoznacznie, że pracownica ta w dwóch kolejnych rozmowach telefonicznych szczegółowo poinformowała skarżącego o całym toku postępowania w sprawach dotyczących zarówno skarżącego jak i jego ojca. Analiza chronologii zdarzeń wskazuje, że skoro pierwsza rozmowa telefoniczna skarżącego i pracownicy organu nastąpiła po zajęciu rachunku skarżącego w dniu 12 lutego 2016 r., a B.D. niezwłocznie przekazała informację o rozmowie telefonicznej ze skarżącym nowemu (powołanemu 17 lutego 2016 r.) Kierownikowi działu przed 19 lutego 2016 r., to słusznie organ uznał, że strona nie zachowała miesięcznego terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, określonego w art. 145 § 2 pkt 1 k.p.a. Powyższy przepis wprowadza bowiem dodatkową sankcję wzruszalności, tj. ściśle określony termin na zgłoszenie żądania przez stronę. Natomiast w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy trudno przyjąć, że skarżący dowiedział się o przedmiotowej decyzji dopiero w dniu 2 marca 2015 r., tj. w dniu zapoznania się przez jego profesjonalnego pełnomocnika radcę prawnego, z aktami przedmiotowego postępowania. Bowiem już sama okoliczność skierowania przez skarżącego pełnomocnika do właściwego organu (w sytuacji, gdy z samego zajętego rachunku bankowego nie wynikało na podstawie decyzji jakiego to organu wystawiono tytuł wykonawczy), potwierdza w sposób oczywisty, że pracownica organu B.D. poinformowała szczegółowo skarżącego o stanie sprawy w tym o wydanej decyzji. Natomiast stanowisko skarżącego prezentowane w skardze, potraktować należy jako przyjętą przez niego linię postępowania, by uniknąć negatywnego skutku w postaci odmowy wznowienia postępowania z powodu przekroczenia miesięcznego terminu do złożenia stosownego wniosku. Analizując okoliczności niniejszej sprawy, sąd doszedł do przekonania, że prawidłowo organ przyjął moment powzięcia wiadomości przez skarżącego o ww. decyzji, jako przedział czasowy pomiędzy 12 a 19 lutego 2016 r., a najpóźniej 19 lutego 2016 r. tj. dzień rozmowy telefonicznej skarżącego z pracownicą organu, która odpowiadając szczegółowo na pytania skarżącego, przedstawiła mu tok postępowania w sprawie i informacje o tytule wykonawczym i przedmiotowej decyzji . W konsekwencji, organy obu instancji zasadnie uznały, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony po upływie terminu , albowiem został nadany dopiero w dniu 29 marca 2015 r. W tej sytuacji zdaniem sądu, uzasadnione było wydanie przez organ postanowienia w trybie art. 145 § 1 pkt 4 i art. 148 § 2 w zw. z art. 149 § 3 k.p.a. odmawiającego wszczęcia postępowania wznowieniowego. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.). nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. Mając na względzie wszystkie przedstawione okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ww. ustawy, oddalił skargę.