I SA/Gd 491/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia NSA Joanna Zdzienicka - Wiśniewska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Marzena Cybulska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 lipca 2014 r. sprawy ze skargi J. Cz. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 17 marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Organ egzekucyjny będący jednocześnie wierzycielem – Naczelnik Urzędu Skarbowego wystawił w dniu 23 września 2013 r. tytuł wykonawczy Nr [...], obejmujący zaległości podatkowe J.Cz. w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów z innych źródeł za rok 2007 w wysokości 29.137,- zł. W oparciu o ww. tytuł wykonawczy organ egzekucyjny, na podstawie zawiadomienia z dnia 26 września 2013 r. Nr [...], dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem, tj. w Banku [...]. Pismem z dnia 17 października 2013 r. dłużnik zajętej wierzytelności oświadczył, że skarżąca posiada oprócz osobistego rachunku oszczędnościowego rozliczeniowego, rachunek oszczędnościowo rozliczeniowy wspólny z T.Cz. i w związku z aktem notarialnym mówiącym o rozdzielności majątkowej, zwrócił się do organu egzekucyjnego o ustalenie udziału procentowego dłużnika. Odpis zawiadomienia wraz z odpisem tytułu wykonawczego Nr [...] doręczono skarżącej za pośrednictwem poczty w dniu 14 października 2013 r. W dniu 21 października 2013 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego wpłynęły zgłoszone przez skarżącą zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 23 września 2013 r. Nr [...]. W przedmiotowym piśmie podniesiono zarzuty: - na podstawie art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjny w administracji (Dz.U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm., dalej jako "u.p.e.a.") – nieistnienia obowiązku zapłaty odsetek w kwocie wskazanej w poz. 38 tytułu wykonawczego (zawyżenie kwoty odsetek na dzień wystawienia tytułu wykonawczego ze względu na nieuwzględnienie przerw w ich naliczaniu wynikających z art. 54 § 1 pkt 3 i 7 O.p.); - na podstawie art. 33 pkt 1 u.p.e.a. – częściowego wykonania obowiązku wskazanego w poz. 33 tytułu wykonawczego na skutek zaliczenia w dniu 25 maja 2012 r. na wniosek małżonka zobowiązanej T.Cz. kwoty 76.915,- zł na poczet naliczonego podatku wynikającego z korekty zeznania PIT-36L za 2007 r. złożonego przez skarżącą; - na podstawie art. 33 pkt 2 u.p.e.a. – braku wymagalności egzekwowanego obowiązku tj. obowiązku zapłaty należności głównej w kwocie wskazanej w poz. 33 i należności ubocznych – odsetek w kwocie wskazanej w poz. 38 tytułu wykonawczego; - na podstawie art. 33 pkt 3 u.p.e.a. – określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikających z decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 20 sierpnia 2013 r.; - na podstawie art. 33 pkt 6 u.p.e.a. – niedopuszczalność egzekucji administracyjnej oraz zastosowanych środków egzekucyjnych, gdyż toczą się jednocześnie dwa postępowania egzekucyjne dotyczące tej samej zaległości podatkowej na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Nr [...] z dnia 3 września 2013 r. i Nr [...] z dnia 23 września 2013 r.; - na podstawie art. 33 pkt 10 u.p.e.a. – niespełnienie przez ww. tytuł wykonawczy wymogów wynikających z art. 27 u.p.e.a., a w szczególności wymogu określonego w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a.: w poz. 33 wskazano zawyżoną kwotę należności głównej, a w poz. 38 zawyżoną kwotę odsetek. W związku z tak sformułowanymi zarzutami skarżąca wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...], uchylenie wszystkich środków egzekucyjnych, zastosowanych w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułu wykonawczego oraz wstrzymanie postępowania egzekucyjnego oraz wszystkich czynności egzekucyjnych do czasu rozpatrzenia zarzutów. Po rozpatrzeniu ww. zarzutów Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał w dniu 28 listopada 2013 r. postanowienie, w którym odmówił uznania za zasadne zarzutów wniesionych pismem z dnia 15 października 2013 r. w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie administracyjnego tytułu wykonawczego z dnia 23 września 2013 r. Nr [...]. Rozpatrując zażalenie od powyższego postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 17 marca 2014 r. uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej: uznania zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej za nieuzasadniony i w tym zakresie orzekł o uznaniu za uzasadniony zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, zgłoszony w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] oraz w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, J.Cz., reprezentowana przez pełnomocnika będącego doradca podatkowym, wniosła o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W ocenie strony skarżącej postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 17 marca 2014 r. narusza przepisy postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 34 § 4 w zw. z art. 33 pkt 6 u.p.e.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na zaniechaniu orzeczenia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] w sytuacji, gdy organ drugiej instancji uchylił w części postanowienie organu pierwszej instancji i uznał za uzasadniony zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, - art. 34 § 1, § 4, § 5 w zw. z art. 33 pkt 1, 2, 3 i 10 u.p.e.a., - art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie. W pisemnych motywach uzasadnienia skargi strona skarżąca powieliła zarzuty sformułowane w zażaleniu na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 28 listopada 2013 r. oraz w zgłoszonych zarzutach w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...]. Nadto autor skargi zarzucił organowi odwoławczemu, że ten zaniechał orzeczenia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] z dnia 23 września 2013 r., w sytuacji gdy uchylił w części postanowienie organu pierwszej instancji i uznał za uzasadniony zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone i uzasadnione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga J.Cz. zasługuje na uwzględnienie. W świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 15 poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej powoływana jako "P.p.s.a."). Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd stwierdził naruszenie przepisów prawa procesowego, które to naruszenie skutkowało koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 17 marca 2014 r. uchylające postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 28 listopada 2013 r. w części dotyczącej uznania zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej za nieuzasadniony i w tym zakresie orzekające o uznaniu za uzasadniony zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, zgłoszony w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...]. Organ uznając za uzasadniony zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej wskazał, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym Nr [...] z dnia 23 września 2013 r. nie podlegał egzekucji, ponieważ organ egzekucyjny – Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadził równocześnie postępowanie egzekucyjne, mające na celu wyegzekwowanie tożsamych należności, objętych tytułem wykonawczym z dnia 3 września 2013 r. Nr [...]. Postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] zostało umorzone dopiero w dniu 28 listopada 2013 r., a więc po wszczęciu przez organ egzekucyjny postępowania egzekucyjnego na podstawie nowego tytułu wykonawczego o numerze [...] wystawionego na tę samą należność podatkową. W ocenie Sądu orzekającego w sprawie, organ odwoławczy uznając za uzasadniony najdalej idący z zarzutów dotyczący niedopuszczalności egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...], winien obligatoryjnie orzec o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułu wykonawczego. Zgodnie bowiem z art. 34 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Organ odnosząc się do zarzutu zaniechania orzeczenia o umorzenia postępowania egzekucyjnego stwierdził, że fakt, iż w sentencji zaskarżonego postanowienia z dnia 17 marca 2014 r. powołano art. 34 § 4 u.p.e.a., nie budzi wątpliwości, że postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] zostało umorzone. Mając na uwadze treść przepisu art. 34 § 4 u.p.e.a. nie sposób zgodzić się z zaprezentowanym powyżej stanowiskiem organu. W sytuacji bowiem uznania zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej za uzasadniony, organ ma obowiązek orzec o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Brak wyraźnego rozstrzygnięcia w tym zakresie, powoduje, że Dyrektor Izby Skarbowej dopuścił się poważnego błędu proceduralnego, co skutkowało uchyleniem zaskarżonego postanowienia. Co się zaś tyczy pozostałych zarzutów skargi wskazać należy, że jakakolwiek polemika z nimi, staje się zbędna i bezpodstawna, skoro organ uznał za uzasadniony najdalej idący z zarzutów, a mianowicie niedopuszczalność egzekucji administracyjnej ze względów formalnych, prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 23 września 2013 r. Nr [...]. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lt. c) P.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 P.p.s.a.