I SA/Gd 491/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 stycznia 2025 r. sygn. akt I SA/Gd 491/24 o odrzuceniu skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 1 października 2024 r. sygn. akt I SA/Gd 491/24 w sprawie ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 15 maja 2024 r. nr SKO Gd/4749/23 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2020 r. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Wyrokiem z dnia 1 października 2024 r. sygn. akt I SA/Gd 491/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w sprawie ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku (dalej "Kolegium") z dnia 15 maja 2024 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2020 r., uchylił zaskarżoną decyzję. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono Kolegium w dniu 16 października 2024 r. Pismem złożonym w Sądzie w dniu 14 listopada 2024 r. Kolegium, reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosło skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 listopada 2024 r. wezwano pełnomocnika Kolegium do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 1.235 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Powyższe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi Kolegium w dniu 18 listopada 2024 r. Wnioskiem z dnia 22 listopada 2024 r. Kolegium zwróciło się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od obowiązku wniesienia wpisu od skargi kasacyjnej. Postanowieniem z dnia 2 grudnia 2024 r. sygn. akt I SPP/Gd 285/24 Starszy referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej. Postanowienie to doręczono w dniu 4 grudnia 2024 r. Jak wynika z notatki urzędowej Oddziału Finansowo-Budżetowego WSA w Gdańsku z dnia 27 stycznia 2025 r., w okresie od dnia 1 października 2024 r. do dnia 24 stycznia 2025 r. Kolegium ani jego pełnomocnik nie uiścili wpłaty we wskazanej wysokości. Postanowieniem z dnia 29 stycznia 2025 r. sygn. akt I SA/Gd 491/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę kasacyjną Kolegium od wyroku WSA w Gdańsku z dnia 1 października 2024 r. sygn. akt I SA/Gd 491/24. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że termin do uiszczenia wpisu upłynął bezskutecznie w dniu 25 listopada 2024 r., gdyż we wskazanym terminie wpis sądowy nie został uiszczony. Postanowienie to doręczono pełnomocnikowi Kolegium w dniu 31 stycznia 2025 r. Pismem z dnia 6 lutego 2025 r. pełnomocnik Kolegium wniósł zażalenie na postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 29 stycznia 2025 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej, wnosząc o jego uchylenie i zarzucając, że odrzucenie skargi kasacyjnej było przedwczesne i nie mogło nastąpić przed rozpatrzeniem żądania przyznania prawa pomocy. Ubieganie się o przyznanie prawa pomocy wstrzymuje bowiem obowiązek ponoszenia kosztów sądowych, o zwolnienie od których ubiegało się Kolegium. Z notatki służbowej z dnia 6 lutego 2025 r. sygn. akt I SPP/Gd 284/24 wynika, że w tym dniu wszyto do sprawy, nadany przesyłką z dnia 11 grudnia 2024 r., sprzeciw Kolegium od postanowienia Starszego referendarza sądowego z dnia 2 grudnia 2024 r. Postanowieniem z dnia 11 lutego 2025 r. sygn. akt I SPP/Gd 285/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku utrzymał w mocy postanowienie Starszego referendarza sądowego z dnia 2 grudnia 2024 r. o odmowie przyznania prawa pomocy. Postanowienie to doręczono pełnomocnikowi Kolegium w dniu 14 lutego 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniesione przez pełnomocnika Kolegium zażalenie zasługuje na uwzględnienie. W przypadku, gdy – jak stanowi art. 195 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako "p.p.s.a.") – zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przysyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Od ponownie wydanego postanowienia przysługują środki odwoławcze na zasadach ogólnych. Przepis ten, eliminując mnożenie instancji sądowych, służy racjonalizacji postępowania i realizacji nakazu rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Uchylenie zaskarżonego postanowienia przez sąd, który je wydał, jest możliwe m.in. wtedy, gdy zażalenie jest "oczywiście uzasadnione". Tak określona podstawa uchylenia wskazuje, że mogą być nią objęte zarówno przyczyny formalne, które zadecydowały o wydaniu zaskarżonego postanowienia, jak i względy merytoryczne. W każdym jednak wypadku istotne jest to, by zasadność zażalenia była "oczywista", to znaczy niewzbudzająca wątpliwości i zauważalna bez potrzeby dokonywania głębszej analizy zaskarżonego postanowienia. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, taki charakter ma zażalenie Kolegium na postanowienie tut. Sądu z dnia 29 stycznia 2025 r. w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej. Rozpatrując zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uwzględnił okoliczność, iż na dzień wydania zaskarżonego postanowienia nie został rozpatrzony, wniesiony przez Kolegium pismem z dnia 11 grudnia 2024 r. (a zatem w ustawowym terminie, o czym świadczy data stempla pocztowego) sprzeciw od postanowienia Starszego referendarza sądowego z dnia 2 grudnia 2024 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Dokument ten (sprzeciw z dnia 11 grudnia 2024 r.) został umieszczony w aktach sprawy I SPP/Gd 285/24 dopiero w dniu 6 lutego 2025 r., a zatem już po wydaniu zaskarżonego postanowienia w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej. Spowodowało to zakończenie procedury w przedmiocie udzielenia prawa pomocy (postanowieniem Sądu z dnia 11 lutego 2025 r.) już po uprzednim odrzuceniu skargi kasacyjnej z uwagi na brak uiszczenia wpisu sądowego w wymaganym terminie. W takim stanie rzeczy przyjąć należało – jak domaga się tego pełnomocnik Kolegium – że odrzucenie skargi kasacyjnej było przedwczesne i nie mogło nastąpić przed rozpatrzeniem żądania przyznania prawa pomocy. Ubieganie się o przyznanie prawa pomocy wstrzymuje bowiem obowiązek ponoszenia kosztów sądowych, o zwolnienie od których ubiegało się Kolegium. Przyjąć bowiem należało, że na dzień wydania zaskarżonego postanowienia w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej nie upłynął jeszcze termin do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, co mogło nastąpić dopiero po rozpatrzeniu przez Sąd sprzeciwu od postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy i następnie wystosowaniu do Kolegium wezwania do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Uznać zatem należy, że tut. Sąd błędnie – albowiem przedwcześnie – zastosował w niniejszej sprawie przepis art. 220 § 3 oraz art. 178 p.p.s.a., stanowiące o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu nieuiszczenia w wyznaczonym terminie wpisu sądowego pomimo wezwania. Wskutek powyższego Sąd niezasadnie odrzucił skargę kasacyjną Kolegium zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 stycznia 2025 r. na podstawie art. 220 § 3 oraz art. 178 p.p.s.a. Doszło więc do naruszenia przez Sąd wskazanych powyżej przepisów postępowania, a uchybienie to bez wątpienia miało wpływ na wynik sprawy, gdyż swym rozstrzygnięciem Sąd w istocie zamknął Kolegium drogę do zbadania zasadności skargi kasacyjnej od wyroku tut. Sądu z dnia 1 października 2024 r. sygn. akt I SA/Gd 491/24. W związku z powyższym Sąd uznając wniesione przez Kolegium zażalenie za oczywiście uzasadnione, na podstawie art. 195 § 2 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej.