I SA/Gd 493/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Rischka po rozpoznaniu w dniu 5 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. B. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 8 lutego 2022 r. nr 2201-IER.7010.25.2021 w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowych postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 8 lutego 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Starogardzie Gdańskim z dnia 3 listopada 2021 r. w przedmiocie zaliczenia dokonanej przez Z. B. – dalej jako "Skarżący" wpłaty na poczet zaległości podatkowych. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru dołączonego do akt administracyjnych sprawy wynika, że przesyłkę zawierającą zaskarżone postanowienie skierowano za pośrednictwem poczty na podany przez Skarżącego adres dla doręczeń. Z adnotacji na wskazanym ZPO wynika, że przesyłkę doręczono Skarżącemu w dniu 2 marca 2022 r. W dniu 2 kwietnia 2022 r. Skarżący za pośrednictwem platformy elektronicznej ePUAP złożył skargę na wskazane postanowienie z dnia 8 lutego 2022 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu Skarżący wyjaśnił, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło z uwagi na błąd strony ePUAP uniemożliwiający przesłanie skargi we właściwym terminie. Na potwierdzenie powyższej okoliczności Skarżący przy piśmie z dnia 30 maja 2022 r. przedłożył wydruk z adnotacją "wystąpił problem komunikacji z serwerem, spróbuj ponownie później". Skarżący oświadczył, że wydruk został wykonany 1 kwietnia 2022 r. o godz. 23.59. Wskazał również, że skargę usiłował złożyć wcześniej, jednakże okoliczności tej w żaden sposób nie udowodnił. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej odrzucenie, albowiem uznał, że postanowienie zostało doręczone Skarżącemu w dniu 2 marca 2022 r., zatem składając skargę w dniu 2 kwietnia 2022 r. Skarżący uczynił to z przekroczeniem ustawowego terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 i art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."), uchybiony termin można przywrócić, jeżeli spełnione zostaną następujące przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, wniosek taki zostanie wniesiony w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, równocześnie ze złożeniem wniosku strona dokona czynności, dla której określony był termin, we wniosku uprawdopodobnione zostaną okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego. Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że dla przywrócenia terminu konieczne jest, aby wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione łącznie, w przeciwnym razie wniosek podlega oddaleniu bądź też – w przypadku wniosku spóźnionego lub z mocy ustawy niedopuszczalnego – odrzuceniu przez Sąd. W ocenie Sądu, przedstawione we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie świadczą o braku winy w uchybieniu terminu, a zatem wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie zasługuje na uwzględnienie. Kryterium braku winy w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a, polega na dopełnieniu przez stronę (jej pełnomocnika) obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (por. wyroki: WSA w Warszawie z dnia 18 marca 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 295/10, LEX nr 670948 i NSA z dnia 14 lipca 2010 r. sygn. akt I FZ 226/10, LEX nr 658416). Oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (zob. postanowienie NSA z dnia 28 marca 2012 r., II OZ 179/12, LEX nr 1138241). Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Z brakiem winy mamy zatem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, gdy strona nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Okolicznością taką nie jest w ocenie Sądu twierdzenie Skarżącego, że nie mógł nadać skargi z uwagi na błąd platformy ePUAP. Jak już podkreślono, warunkiem przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie braku winy w jego uchybieniu, przy czym winę pojmuje się w sposób obiektywny – wymagając od strony staranności. Od strony postępowania należy bowiem oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw. W tym też kontekście należy oceniać przesłankę braku winy w uchybieniu terminu przez Skarżącego. Należyta staranność w prowadzeniu swych spraw wymaga, by w warunkach z jakiegokolwiek powodu niekorzystnych zachować szczególną dbałość i ostrożność, zwłaszcza w dokonywaniu istotnych czynności urzędowych. Z akt administracyjnych niniejszej sprawy bezsprzecznie wynika, że przesyłkę pocztową zawierającą zaskarżone postanowienie skierowano za pośrednictwem poczty na podany przez Skarżącego adres dla doręczeń. Ponadto przesyłka została prawidłowo zaadresowana oraz zawierała pouczenie o trybie i terminie wniesienia skargi do sądu. Zatem Skarżący był świadomy, że odbierając przesyłkę w dniu 2 marca 2002 r. ma termin do dnia 1 kwietnia 2022 r. do złożenia skargi. W złożonym wniosku o przywrócenie terminu Skarżący ograniczył się jedynie do wskazania, że przyczyną uchybienia terminowi do złożenia skargi był błąd strony ePUAP, co próbował udokumentować stosownym wydrukiem. W ocenie Sądu argumentacja Skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim z przedłożonego wydruku nie wynika wprost ani data wykonania wydruku, ani adres strony, ani nawet to kto jest dysponentem skrzynki odbiorczej, z której dokonano wydruku. Wydruk wskazuje, że "wystąpił problem komunikacji z serwerem, spróbuj ponownie później", jednakże nie wynika z niego czy jest to serwer platformy ePUAP skrzynki nadawczej Skarżącego i czy błąd dotyczy komunikacji przy próbie wysłania skargi, jak twierdzi Skarżący 1 kwietnia 2022 r. o godz. 23.59. Sąd zwrócił również uwagę, że w polu wyszukiwania adresata Skarżący nieprawidłowo wskazuje "dyrektora izby skarbowej" zamiast Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku. Wobec nieprzedstawienia jakiejkolwiek dokumentacji potwierdzającej oświadczenia Skarżącego, że skargę próbował złożyć wcześniej, oświadczenie w tym zakresie Sąd uznał za gołosłowne. W niniejszej sprawie Skarżący nie wskazał również, dlaczego nie dokonał próby złożenia skargi drogą pocztową, mimo że korespondencję zawierającą zaskarżone postanowienie otrzymał właśnie tą drogą. Skoro problemy z komunikacją elektroniczną wystąpiły, jak twierdzi Skarżący, wcześniej, to w opinii Sądu Skarżący jako należycie dbający o własne interesy winien dokonać próby nadania skargi za pośrednictwem poczty, a w przypadku braku możliwości dokonania tej czynności osobiście, winien posłużyć się osobą trzecią. Z przedłożonych dokumentów i oświadczeń nie wynika, aby Skarżący wykonał jakiekolwiek działania zmierzające do nadania skargi w terminie. Tym samym uznać należy, że wskazywany błąd strony internetowej ePUAP nie jest okolicznością nadzwyczajną, czy nagłą, której nie można było przewidzieć, a w konsekwencji, która uzasadniałaby po stronie Skarżącego brak winy w uchybieniu ustawowemu terminowi, o przywrócenie którego obecnie wnosi. Przeciwnie – skoro jak wskazał Skarżący, problemy w platformą wystąpiły już wcześniej, to nie sposób przyjąć, że była to okoliczność nagła, czy niespodziewana. Sąd uznał, mając na uwadze obiektywny miernik staranności, jakiej wymaga się od strony należycie dbającej o swoje interesy oraz działania Skarżącego, że Skarżący ponosi winę w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Sąd zwrócił również uwagę na istotny w sprawie fakt, że Skarżący świadomy nieprawidłowego działania strony ePUAP zwlekał z nadaniem przesyłki do ostatniej chwili, nie podejmując przy tym próby nadania skargi na poczcie. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Podnoszone przez Skarżącego okoliczności nie mogły skutkować przywróceniem terminu, gdyż to Skarżący winien należycie dbać o swoje interesy, zaś Skarżący nie przedstawił jakichkolwiek dowodów, które świadczyłyby na jego korzyść. Również za niewystarczające należy uznać powołane przez Skarżącego okoliczności dotyczące nieprawidłowości działania strony internetowej. Z akt sprawy nie wynika, aby Skarżący złożył u operatora strony ePUAP reklamację dotyczącą nieprawidłowego działania. Sąd nie kwestionuje możliwości wystąpienie błędu w działaniu strony internetowej, jednakże ponownie wskazuje, że Skarżący świadomy nieprawidłowego działania ww. platformy, winien należycie zadbać o swoje interesy i dokonać próby nadania skargi wcześniej lub w inny, prawem przewidziany, sposób. Przedłożony wydruk w żaden sposób nie dokumentuje, że Skarżący dokonał próby nadania skargi w terminie. Mając na względzie, że Skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu.