I SA/Gd 495/09

PostanowienieWSA w Gdańsku2009-08-24

Skład orzekający: Monika Hennig

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że jego sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?
Ratio decidendi
Skarżący wykazał, że jego sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Ustalono, że dochody małżonków po potrąceniu stałych, koniecznych obciążeń (wydatki na utrzymanie domu, leczenie żony, spłata kredytów) wynoszą około 900 zł na osobę, a małżonkowie nie posiadają oszczędności. Spełnione zostały tym samym ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący S. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w związku ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2004. Wniosek został uzupełniony o braki formalne. Sąd analizował sytuację materialną skarżącego i jego rodziny, biorąc pod uwagę dochody, majątek, wydatki na utrzymanie domu, koszty leczenia żony oraz spłatę kredytów.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. P. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2004 postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. S. P. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na wyżej opisaną decyzję dyrektora izby skarbowej zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Braki formalne wniosku poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF uzupełnione zostały w dniu 27 lipca 2009 r. (data stempla pocztowego). Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Jednocześnie ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga dodatkowego złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z ww., przy czym nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy (art. 246 § 3 p.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Powołane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie złożonego przez skarżącego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz przedłożonych na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 3 sierpnia 2009 r. dokumentów i oświadczeń, ustalono, że prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z żoną, źródłem utrzymania małżonków są osiągane przez każdego z nich dochody z emerytury w kwocie 2 078,61 zł oraz 1 352,59 zł netto miesięcznie oraz wypłacane żonie skarżącego przez opiekę społeczną świadczenie w kwocie 153 zł (dowód: odpis rocznego obliczenia podatku przez ZUS za 2008 r., zeznania podatkowego żony za rok 2008, decyzji ZUS z dnia 1 i 9 marca 2009 r. o waloryzacji emerytur, kopie wyciągów z rachunku bankowego małżonków sporządzonych za okres od 11 marca do 9 czerwca 2009 r.), majątek małżonków stanowi mieszkanie o powierzchni 60 m2 oraz samochód osobowy marki Dacia Logan rok produkcji 2007 o wartości 18 000 zł. Małżonkowie spłacają kredyt zaciągnięty na zakup samochodu, którego rata w maju 2009 r. wyniosła 576,45 zł, a także kredyt odnawialny w rachunku bankowym, saldo zadłużenia z tego tytułu na dzień 9 czerwca 2009 r. wynosiło 11 508,09 zł (dowód: wyciąg z rachunku bankowego). Z przedstawionego oświadczenia złożonego przez córkę wnioskodawcy, będącą współwłaścicielem domu przy [...] wynika, że małżonkowie zajmują parter domu i partycypują w kosztach jego utrzymania w wysokości średnio 567,15 zł miesięcznie. Kwota ta została ustalona na podstawie wydatków poniesionych w okresie od września do listopada 2008 r. z tytułu opłat za gaz, wodę, energię elektryczną, wywóz odpadów i nieczystości, podatku od nieruchomości oraz raty kredytu zaciągniętego na zakup domu. Jednocześnie skarżący oświadczył, że wymienione koszty aktualnie są wyższe. Z akt sądowych sprawy o sygn. I SA/Gd 395/08 wynika, że żona wnioskodawcy cierpi na przewlekłą, nieuleczalną chorobę i ponosi znaczne koszty związane z leczeniem. Koszty leczenia i rehabilitacji poniesione w roku 2008 wyniosły 5 815,07 zł (dowód: odpis załącznika do zeznania podatkowego PIT/O). Mając na uwadze powyższe okoliczności uznano, że skarżący wykazał, iż nie ma możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Za taką oceną przemawia wysokość miesięcznych dochodów małżonków ustalona po potrąceniu stałych, koniecznych obciążeń, tj. wydatków związanych z utrzymaniem domu, leczeniem żony, spłatą kredytów. Wynosi ona około 900 zł na osobę. Nie bez znaczenia pozostaje także okoliczność, iż małżonkowie nie posiadają oszczędności. Sytuacja finansowa skarżącego nie budzi wątpliwości i znajduje potwierdzenie w przedłożonych dokumentach. Tym samym spełnia ona ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło