I SA/Gd 497/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 3 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 24 marca 2014 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne postanawia: przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego. Wnioskiem złożonym na formularzu PPF, którego braki zostały uzupełnione w dniu 20 sierpnia 2014 r., skarżąca E. S. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wskazała, że utrzymuje się z niskiej renty inwalidzkiej, z której prowadzona jest egzekucja. Nie posiada żadnych nieruchomości, ani ruchomości czy oszczędności. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do przepisu art. 246 § 3 p.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. W myśl przepisu art. 262 p.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W świetle powołanych uregulowań przyznaje się prawo pomocy przez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, oraz gdy nie pozostaje w stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym, z wyjątkiem ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie złożonego przez wnioskodawczynię oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz akt administracyjnych sprawy ustalono, że wnioskodawczyni jest osobą niepełnosprawną, prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, pobiera rentę z tytułu niezdolności do pracy w wysokości 760 zł, która jest jej jedynym źródłem utrzymania. Ze świadczenia tego prowadzona jest egzekucja z tytułu zaległych składek na ZUS. W konsekwencji kwota do wypłaty wynosi 487 zł. Wnioskodawczyni nie jest właścicielem żadnej nieruchomości, nie posiada oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, zamieszkuje w wynajętym mieszkaniu. Nadto posiada zadłużenie względem ZUS oraz względem instytucji finansowych z tytułu udzielonych jej kredytów, które to zobowiązania są obecnie dochodzone w ramach egzekucji prowadzonej z jej majątku. Wnioskodawczyni, jak oświadczyła, nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności faktyczne, w szczególności wysokość dochodów faktycznie postawionych do dyspozycji wnioskodawczyni (480,67 zł) oraz brak jakichkolwiek oszczędności, uznano, iż udowodniła ona, że nie ma realnych możliwości finansowych poniesienia – bez uszczerbku koniecznego utrzymania –kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru. W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt 2 sentencji postanowienia.