I SA/Gd 498/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2017r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 23 grudnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 rok od dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej postanawia: odmówić skarżącemu przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. M.R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 23 grudnia 2016 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 rok od dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 17 marca 2017 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 2026 zł, w terminie siedmiu dni od doręczenia wezwania. Wezwanie to, jak wynika ze zwrotnego poświadczenia odbioru, zostało doręczone stronie w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016r., poz. 718), zwanej dalej p.p.s.a., z dniem 6 kwietnia 2017 r., a więc z upływem ostatniego dnia 14-dniowego okresu pozostawienia pisma w placówce pocztowej, liczonego od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej (art. 73 § 4 ww. ustawy). Skarżący nie uiścił wpisu sądowego w terminie, który upłynął bezskutecznie z dniem 13 kwietnia 2017 r. Pismem z dnia 26 kwietnia 2017 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Uzasadniając wniosek podniósł, że w dniu 26 kwietnia 2017 r. przeglądając akta sprawy ustalił, że znajduje się w nich koperta zawierająca skierowane do niego wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego z adnotacją, że przesyłka została dwukrotnie awizowana i niepodjęta przez adresata. W rzeczywistości jednak przesyłka ta nie została doręczona na adres skarżącego ani nie zostało pozostawione awizo. W mieszkaniu skarżącego stale znajduje się dorosły domownik (teściowa), która odbiera przesyłki. Mimo to kontrola domowej skrzynki na listy odbywa się regularnie, gdyż doręczyciele niejednokrotnie wrzucali tzw. awizo bez uprzedniej próby doręczenia przesyłek bezpośrednio. W okresie przełomu miesięcy marca i kwietnia brak było awiza dotyczącego wskazanego zarządzenia. Do wniosku skarżący załączył dowód uiszczenia wpisu sądowego w wymaganej wysokości oraz kserokopię pisma stanowiącego reklamację skierowaną do Poczty Polskiej S.A. dotyczącą okoliczności doręczenia spornej przesyłki. W odpowiedzi na wezwanie Sądu o odniesienie się do okoliczności opisanych przez skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu, Poczta Polska S.A. nadesłała pismo z dnia 31 maja 2017 r., w którym wskazano, że jak wynika z dokumentacji pocztowej, w dniu 23 marca 2017 r. listonosz podjął próbę doręczenia przesyłki, którą następnie awizował. Wskazano, że "przy zarzutach dotyczących awizowania przesyłek rejestrowanych nasze ustalenia są oparte na dokumentacji pocztowej oraz oświadczeniach pracowników, stąd przyznaję, że nie mogę w sposób jednoznaczny wykluczyć jak również potwierdzić ich zasadności". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zasadą wynikającą z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718) – dalej "p.p.s.a.", jest bezskuteczność czynności podjętej w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu. Jednakże w sytuacji, gdy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi termin przywrócić (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Warunkami skuteczności takiego wniosku jest złożenie go w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, spowodowanie dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, równoczesne ze złożeniem wniosku dokonanie uchybionej czynności oraz uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 86 i art. 87 p.p.s.a.) Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak jednej z nich skutkować musi odmową przywrócenia terminu. W sprawie zachowane zostały warunki formalne umożliwiające merytoryczne rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu, tj. został zachowany termin do jego złożenia oraz strona jednocześnie uiściła wpis sądowy od skargi w wymaganej wysokości. W ocenie Sądu, skarżący nie wykazał jednak okoliczności potwierdzających brak jego winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, a brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności sądowej stanowi konieczną i jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2010 r., sygn. akt I OZ 655/10, LexPolonica nr 2387928, orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżący domaga się przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kwestionując w istocie skuteczność doręczenia mu przesyłki zawierającej wezwanie do jego uiszczenia. Jak wynika ze znajdującej się w aktach sprawy koperty, w której przesyłka ta została wysłana przez Sąd do skarżącego, została ona zaadresowana na wskazany w skardze adres. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru dołączonym do tej koperty pracownik poczty zakreślił informację, że przesyłki nie doręczono i pozostawiono ją w placówce pocztowej, o czym adresata zawiadomiono pozostawiając w dniu 23 marca 2017 r. awizo w oddawczej skrzynce pocztowej. Następnie, w dniu 31 marca 2017 r. dokonano powtórnego awizowania tej przesyłki. Doręczenie to odpowiada wymogom art. 73 p.p.s.a., zgodnie z którym: w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2 (§ 1). Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (§ 4). Dokonanie doręczenia w trybie art. 73 § 4 p.p.s.a. stanowiące rodzaj fikcji prawnej, stwarza domniemanie doręczenia pisma i wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej. Fikcja doręczenia na podstawie powołanego przepisu sprowadza się do stwierdzenia, że strona odebrała przesyłkę, podczas gdy fizycznie do takiego odbioru nie doszło. Argumenty podniesione we wniosku o przywrócenie terminu nie obalają domniemania zgodności doręczenia zastępczego dokonanego w trybie art. 73 p.p.s.a., bowiem opisane przez skarżącego nieprawidłowości działań podjętych przez doręczyciela nie zostały w żaden sposób uprawdopodobnione. W piśmie Poczty Polskiej S.A. z dnia 31 maja 2017r. potwierdzono dwukrotne awizowanie przesyłki i podkreślono, że "przy zarzutach dotyczących awizowania przesyłek rejestrowanych nasze ustalenia są oparte na dokumentacji pocztowej oraz na oświadczeniach pracowników, stąd przyznaję, że nie mogę w sposób jednoznaczny wykluczyć, jak również potwierdzić ich zasadności". Twierdzenie skarżącego, że listonosz nie podjął próby doręczenia bezpośredniego chociaż w mieszkaniu stale znajduje się dorosły domownik odbierający korespondencję oraz że nie pozostawił żadnego z dwóch awiz, może być uznane jedynie za przypuszczenie, jednak aby przyznać mu charakter faktu, adresat przesyłki musiałby uprawdopodobnić, że tak rzeczywiście było, czego jednak nie uczynił. Obalenie bowiem fikcji doręczenia tylko na podstawie twierdzenia, że awiza nie pozostawiono, prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji z art. 73 p.p.s.a. W każdej bowiem sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizo poprzez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej lub zaginęło (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OZ 971/12, LEX OnLine). W zaistniałych okolicznościach uznać należy, że okoliczności podane we wniosku o przywrócenie terminu, mające wskazywać na brak winy skarżącego w uchybieniu terminu, szczególnie w świetle nadesłanego pisma Poczty Polskiej S.A. z dnia 31 maja 2017 r., nie zostały uprawdopodobnione. W tym stanie rzeczy, nie znajdując podstaw do uznania, iż strona skarżąca bez swej winy uchybiła terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi, Sąd na mocy art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.