I SA/Gd 5/18
WyrokWSA w Gdańsku2018-02-27
Skład orzekający: Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Marek Kraus, Alicja Stępień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia jest prawidłowe, jeśli organ nie przedstawił dowodu pokwitowania odbioru pisma przez stronę?Ratio decidendi
Postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia jest nieprawidłowe, jeśli organ nie przedstawił dowodu pokwitowania odbioru pisma przez stronę. Przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące doręczeń mają charakter gwarancyjny i wymagają pokwitowania odbioru, a błędy podmiotów trzecich dokonujących doręczeń obciążają administrację podatkową. Brak skutecznego doręczenia pisma oznacza, że czynność organu nie wywołuje skutków prawnych.Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał postanowienie o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości podatkowych. Strona wniosła zażalenie na to postanowienie. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, uznając, że postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego zostało skutecznie doręczone stronie. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów o postępowaniu poprzez zaniechanie doręczenia postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego za pokwitowaniem odbioru.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej i zasądzono od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w Wydziale I w dniu 27 lutego 2018 r. sprawy ze skargi R.S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 14 listopada 2017 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2017 r. dokonał zaliczenia wpłaty w kwocie 2.985,00 zł, na poczet zaległości podatkowych z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego za 2011 roku.
Nie zgadzając się z ww. postanowieniem R.S. (reprezentowany przez adwokata) pismem z dnia 30 sierpnia 2017 r. (nadanym w placówce pocztowej 30 sierpnia 2017 r.) wniósł zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego, z 11 sierpnia 2017 r..
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia 14 listopada 2017 r., stwierdził, że zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie zaliczenia wpłaty w kwocie 2.985,00 zł, na poczet zaległości podatkowych z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego za 2011 rok zostało złożone z uchybieniem terminu do złożenia zażalenia.
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że Urząd Skarbowy przesłał za pośrednictwem "A" S.A. do R.S. na adres: ul. J. w W. w dniu 11 sierpnia 2017 r. postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie zaliczenia wpłaty w kwocie 2.985,00 zł, na poczet zaległości podatkowych z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego za 2011 r.. Okoliczność nadania przesyłki potwierdzona została w książce nadawczej nr [...], pod pozycją 30, o numerze nadania [...]. Przesyłka o wskazanym numerze została doręczona w dniu 14 sierpnia 2017 r. o godzinie 16:33 w Urzędzie Pocztowym, co potwierdziła "A" S.A. w przywołanym wyżej piśmie z dnia 20 października 2017 r. nr [...].
Z uwagi na to, że zażalenie na postanowienie z dnia 11 sierpnia 2017 r. zostało wniesione w dniu 30 sierpnia 2017 r., a więc po terminie, uzasadnione było wydanie rozstrzygnięcia opartego na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p..
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona postanowieniu z dnia 14 listopada 2017 r. zarzuciła - mającą wpływ na wynik sprawy obrazę przepisów o postępowaniu, tj. przepisu art. 145 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. 2017. 201, dalej jako O.p.) w zw. z przepisem 144 § 1 pkt 1 O.p. poprzez ich nieprawidłowe pominięcie i zaniechanie doręczenia postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia 11 sierpnia 2017 r R.S. za pokwitowaniem odbioru.
Na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 200 p.p.s.a. wniesiono o:
1. uchylenie w całości zaskarżanego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej;
2. zasądzenie od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącego niezbędnych kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ stwierdził, że postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 11 sierpnia 2017 roku w sprawie zaliczenia wpłaty w kwocie 2.985,00 zł, na poczet zaległości podatkowych z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego za 2011 r. zawierające prawidłowe pouczenie o możliwości oraz o terminie wniesienia zażalenia zostało skutecznie doręczone stronie w dniu 14 sierpnia 2017 r.. Dlatego też, w opinii Dyrektora Izby Administracji Skarbowej termin wniesienia zażalenia upłynął z dniem 21 sierpnia 2017 roku. Z racji tego, że przedmiotowej zażalenie zostało nadane w Urzędzie Pocztowym, dnia 30 sierpnia 2017 r., organ stwierdził, że zostało złożone z uchybieniem terminu do jego wniesienia.
Należy przypomnieć, że przepis art. 144 § 1 O.p. rozróżnia doręczanie pism za pokwitowaniem oraz za urzędowym poświadczeniem odbioru. W przedmiotowej sprawie doręczanie pisma miało być dokonane za pomocą pierwszej metody tj. poświadczeniem odbioru, czyli metodą tradycyjną (za pośrednictwem operatora pocztowego, pracowników urzędu obsługującego organ, funkcjonariuszy lub upoważnionych pracowników innego organu podatkowego, lub przez organy lub osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów).
Tryb doręczeń odbywa się za pokwitowaniem, co oznacza, że pokwitowanie zawiera w sobie własnoręczny podpis odbierającego oraz wskazanie daty doręczenia. W aktach sprawy takiego dokumentu nie ma. Przy każdym z wymienionych w art. 144 § 1 pkt 1 O.p. i równoprawnych względem siebie sposobów doręczenia doręczanie pism organu następuje zawsze za pokwitowaniem, a przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują możliwości doręczania pisma bez pokwitowania. Przepisy Ordynacji podatkowej o doręczeniach, podobnie jak przepisy innych ustaw procesowych, mają charakter gwarancyjny. Oznacza to, że organ podatkowy ma obowiązek przestrzegać ich z urzędu, a strona nie powinna ponosić negatywnych konsekwencji zaniedbań organu podatkowego lub podmiotu dokonującego doręczeń, np. operatora pocztowego. W przypadku błędnego doręczenia czynność ta jest bezskuteczna, tylko doręczenie dokonane zgodnie z przepisami prawa powoduje bowiem skuteczność czynności podejmowanych przez organ podatkowy (por. Babiarz Stefan i in., Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. X, Opublikowano: WKP 2017).
Pokwitowanie jest dowodem doręczenia pisma odpowiedniej osobie. Odbierający pismo, a więc zarówno adresat w przypadku doręczenia bezpośredniego, jak i dorosły domownik, sąsiad, dozorca oraz osoba upoważniona do odbioru korespondencji w miejscu pracy adresata w przypadku doręczenia zastępczego potwierdza odbiór pisma własnoręcznym podpisem, ze wskazaniem daty doręczenia. Każda odmowa potwierdzenia odbioru pisma przez adresata jest stwierdzona przez doręczającego pismo. Odmowa pokwitowania pisma przy doręczeniu czyni takie doręczenie nieskutecznym. Potwierdzenie podpisem odbioru przesyłki oznacza zarówno potwierdzenie, iż przesyłka została doręczona osobie upoważnionej do jej odbioru w dacie wskazanej na formularzu jak również, że zawartość przesyłki odpowiada tej, która została wskazana na druku potwierdzenia odbioru (wyrok NSA z 17 stycznia 2017 r., II FSK 3845/14, CBOSA).
W przedmiotowej sprawie w aktach sprawy brak potwierdzenia odbioru przez skarżącego przesyłki zawierającej postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego. W aktach sprawy znajduje się jedynie kserokopia książki nadawczej. Organ zwrócił się do Urzędu Pocztowego o potwierdzenie daty doręczenia przesyłki (pismo z dnia 3 października 2017 roku). W odpowiedzi na powyższe Urząd Pocztowy wskazał, że reklamowaną przesyłkę doręczono w dniu 14 sierpnia 2017 roku. Nie wskazano jednakże komu doręczono powyższą przesyłkę. Skarżący twierdzi, że znalazł przedmiotową przesyłkę wrzuconą do skrzynki pocztowej, a następnego dnia po otrzymaniu informacji o treści postanowienia, działając przez swojego pełnomocnika zaskarżył postanowienie zażaleniem.
Powyższe okoliczności wskazują, że postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, że zażalenie z dnia 14 listopada 2017 r. zostało złożone z uchybieniem terminu, nie jest prawidłowe i jako takie ostać się nie może.
Sąd przypomina, że wszelkie błędy podmiotów trzecich dokonujących doręczeń, obciążają na zasadzie ryzyka administrację podatkową, a naruszenie przepisów regulujących doręczenia (brak dowodu pokwitowania odbioru przesyłki) oznacza, że przesyłka nie została skutecznie doręczona.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa, stąd też orzeczono w trybie uproszczonym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c) p.p.s.a. oraz art. 200 p.p.s.a..
DSz
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło