I SA/Gd 508/08
PostanowienieWSA w Gdańsku2009-07-28
Skład orzekający: Aleksandra Rynduch-Szczawińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która wykazała stratę podatkową za poprzedni rok, ale osiągnęła zysk i posiada znaczące środki na rachunkach bankowych w bieżącym okresie, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Spółce prawa handlowego nie można przyznać prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli pomimo wykazania straty w poprzednim roku podatkowym, w bieżącym okresie osiągnęła zysk, posiada znaczące środki na rachunkach bankowych oraz nie udowodniła braku środków na pokrycie kosztów postępowania. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na stronie wnioskującej.Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych za 2002 r. Spółka wykazała stratę podatkową za 2008 r., ale posiadała środki na rachunku bankowym i aktywa trwałe. Sąd wezwał spółkę do przedłożenia dodatkowych dokumentów finansowych, które częściowo zostały dostarczone.Rozstrzygnięcie
Odmówiono wnioskodawcy przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" Sp. z o.o. z siedzibą [...] o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2002 r. postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy.
"A" Sp. z o.o. z siedzibą [...] zwróciła się w niniejszej sprawie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Zgodnie ze złożonym oświadczeniem o majątku i dochodach spółki zakończyła ona rok 2008 stratą podatkową w wysokości 979.146,98 zł (wykazaną w zeznaniu CIT-8), wartość jej środków trwałych według bilansu za ostatni rok wynosi 10.264,90 zł, na dzień 30 kwietnia 2009 r. posiadała na rachunku bankowym środki pieniężne w kwocie 202.389,76 zł. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że spółka znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, dlatego uiszczenie przez nią wpisu w wysokości 1.484 zł może okazać się niemożliwe.
Stosownie do przepisu art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. – osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W świetle powołanych uregulowań osobę prawną można zwolnić od kosztów sądowych tylko w sytuacji, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na ich poniesienie.
Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.
Na podstawie art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
W niniejszej sprawie na podstawie wskazanego przepisu wezwano spółkę do przedłożenia w terminie 7 dni następujących dokumentów źródłowych: odpisu zeznania podatkowego za 2008 r., bilansu oraz rachunku zysku i strat za 2008 r., dokumentów obrazujących aktualny stan zadłużenia wobec ZUS, urzędu skarbowego, banków, kontrahentów, dostawców mediów i innych podmiotów, przedłożenia wyciągów i wykazów z okresu ostatnich trzech miesięcy ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych oraz dokumentów księgowych obrazujących wysokość przychodu (dochodu/straty) za okres ostatnich trzech miesięcy.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie (doręczone pełnomocnikowi spółki w dniu 22 maja 2009 r.) spółka nadesłała rachunek zysków i strat na dzień 31 grudnia 2008 r. oraz na koniec kwietnia 2009 r., bilans sporządzony na dzień 31 grudnia 2008 r., wyciągi z posiadanych rachunków bankowych, odpisy złożonych przez spółkę wniosków o wydanie zaświadczeń o niezaleganiu w podatkach oraz w opłacaniu składek.
Analiza przedłożonego materiału dowodowego wykazała, że choć spółka zakończyła ubiegły rok stratą bilansową w wysokości 1.341.744,32 zł, to już na koniec kwietnia 2009 r. osiągnęła zysk w wysokości 137.674,34 zł (przy przychodach w wysokości 379.499,07 zł). Wskazać należy, że pomimo wezwania spółka nie przedłożyła żadnych dokumentów obrazujących jej aktualny stan zadłużenia względem kontrahentów, dostawców mediów, banków, urzędu skarbowego, ZUS lub innych podmiotów. Ponadto złożone przez nią wnioski o wydanie zaświadczeń o niezaleganiu w opłacaniu składek z tytułu ubezpieczenia społecznego oraz o nieposiadaniu zaległości podatkowych wskazują, że w ocenie spółki nie posiada ona zadłużenia z ww. tytułów. Także analiza historii operacji i sald prowadzonych dla spółki dwóch rachunków bankowych nie potwierdza jej problemów z płynnością finansową, a wręcz im zaprzecza. Na pierwszym z posiadanych przez spółkę kont w okresie od lutego do kwietnia br. zaksięgowano wpływy w łącznej wysokości 1.511.802,76 zł, z czego część stanowiły przelewy od kontrahentów, a część zwrot kapitałów lokat (założonych przez spółkę) wraz z naliczonymi od nich odsetkami. Żadnego dnia we wskazanym okresie saldo tego rachunku nie było ujemne ani nawet zerowe, a wysokość znajdujących się na nim środków pieniężnych stanowiła przeważnie kwotę od kilkunastu do kilkudziesięciu tysięcy złotych (dla przykładu na dzień 30 kwietnia br. była to kwota 12.359,76 zł, na dzień 31 marca br. – 93.854,55 zł, na dzień 27 lutego br. – 18.226,38 zł), zaś nadwyżki przekazywane były na lokaty rzędu stu kilkudziesięciu tysięcy złotych. W złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy spółka określiła wysokość posiadanych przez nią na dzień 30 kwietnia br. na tym rachunku środków pieniężnych na kwotę 202.389,76 zł, co oznacza, że uwzględniła również wysokość zakładanych z tego rachunku lokat bankowych. Wśród operacji dokonanych w badanym okresie na drugim z posiadanych przez spółkę rachunków bankowych nie było żadnych rozchodów, księgowano zaś wpływy, w wyniku których saldo tego rachunku sukcesywnie rosło. I tak środki pieniężne zgromadzone na nim na dzień 27 lutego br. stanowiły kwotę 2.766 zł, na dzień 31 marca br. – 10.235,88 zł, na dzień 30 kwietnia br. – 16.053,88 zł. Należy też podkreślić, że spółka posiada znaczny majątek w postaci aktywów trwałych o wartości 3.718.663,34 zł, z czego na rzeczowe aktywa trwałe przypada kwota 3.190.012,55 zł, a na inwestycje długoterminowe kwota 528.650,79 zł. Wśród rzeczowych aktywów trwałych środki trwałe (urządzenia techniczne i maszyny) stanowią kwotę 10.264,90 zł, zaś środki trwałe w budowie kwotę 3.179.747,65 zł. Aktywa obrotowe spółki wynoszą 36.217.640,08 zł, zaś suma jej zobowiązań wynosiła 31.660.085,53 zł, z czego całość stanowią zobowiązania krótkoterminowe (zgodnie z bilansem za 2008 r.).
Ustalony stan faktyczny nie pozwala uznać, że spółka nie posiada środków finansowych na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, w tym wpisu sądowego od skargi kasacyjnej określonego na kwotę 1.484 zł. Wskazać należy, iż ww. kwota jest niewielka zarówno w stosunku do zysku wypracowanego przez spółkę na koniec kwietnia br., jak również wysokości środków pieniężnych zgromadzonych przez nią na rachunkach bankowych.
Mając na uwadze powyższe, stwierdzono, że spółka nie wykazała, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy.
Z tych względów na podstawie przepisu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło