I SA/Gd 51/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Alicja Stępień, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 21 marca 2017 r. sprawy ze skargi W. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 28 października 2016 r., nr [...], [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 28 października 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił panu W. W. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 5 sierpnia 2016 r. Uzasadniając przedmiotowe rozstrzygnięcie Dyrektor wyjaśnił, że decyzją z dnia 5 sierpnia 2016r. Naczelnik Urzędu Skarbowego określił podatnikowi wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osiągniętego w 2010r. dochodu z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości nabytych lub wybudowanych po 31 grudnia 2008r. w kwocie 46.098,00 zł. Decyzja została przesłana stronie za pośrednictwem Poczty Polskiej na adres: O., ul. [...], [...] L. Przesyłka zawierająca przedmiotową decyzję była dwukrotnie awizowana: w dniu 9 sierpnia 2016r. oraz w dniu 17 sierpnia 2016 r. Wobec niepodjęcia przez stronę korespondencji, została zwrócona do organu. W dniu 3 października 2016r. do Urzędu Skarbowego wpłynęło pismo podatnika zawierające wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji. Do wniosku dołączono odwołanie. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że o wydaniu decyzji podatnik dowiedział się dopiero z treści postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 21 września 2016r. Podatnik wyjaśnił, że nie otrzymał zarówno decyzji, jak i awiza informującego o próbie jej doręczenia. Wskazał, że w tym okresie często przebywał poza domem z uwagi na sezon grzybowy oraz odwiedziny u mamy w C. k. L. Do L. jeździł w celu skompletowania dokumentów potrzebnych w prowadzonych sprawach sądowych dotyczących przedmiotowej nieruchomości. Wyjaśnił, że jest osobą niepracującą, utrzymującą się z renty - chciał trochę "dorobić" zbieraniem grzybów. Zwrócił uwagę na okoliczność częstych zmian listonoszy w sezonie letnim, co mogło przyczynić się do problemów z doręczeniem decyzji. Podkreślił, że nigdy nie uchylał się od odbierania korespondencji z Urzędu Skarbowego czy Izby Skarbowej oraz wyjaśnił, że w czasie trwania postępowania prowadzonego przez Urząd Skarbowy nie zmieniał adresu zamieszkania - do chwili obecnej otrzymywał wszelką korespondencję kierowaną przez organ. Po uzyskaniu informacji o wydaniu przedmiotowej decyzji podatnik udał się do Urzędu Skarbowego, gdzie w dniu 30 września 2016r. odebrał kopię rozstrzygnięcia. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania składa z ostrożności procesowej. W dodatkowym piśmie procesowym z dnia 10 października 2016 r. podatnik zakwestionował zasadność wydania decyzji przed ustosunkowaniem się przez niego do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Zwrócił uwagę, że postanowienie Urzędu Skarbowego z 28 lipca 2016 r. o ustaleniu wysokości kosztów postępowania wraz z kopiami dokumentów otrzymał w dniu 10 sierpnia 2016r, czyli po wydaniu zaskarżonej decyzji. Zdaniem podatnika fakt ten stanowi potwierdzenie, że nie uchylał się od odbierania korespondencji. Będąc przekonanym, iż organ podatkowy w dalszym ciągu prowadzi postępowanie, w dniu 22 sierpnia 2016r. skierował do Naczelnika Urzędu Skarbowego pismo zawierające uwagi do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Wskazał, że działając pod wpływem błędu, co do którego został wprowadzony podczas wizyty w Urzędzie Skarbowym oraz stale przesyłanej korespondencji (dotyczącej złożonego wniosku), żył w przekonaniu, że postępowanie w dalszym ciągu się toczy i ma on możliwość obrony swoich praw. Końcowo zauważył, że listonosz doręczający zwykle korespondencję w jego rejonie zamieszkania, przebywał w sierpniu na zwolnieniu lekarskim, natomiast inny doręczyciel miał problemy z prawidłowym dokonywaniem doręczeń z uwagi na nieznajomość nowego obszaru. W uzasadnieniu postanowienia z dnia 28 października 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej przywołując treść przepisu art. 148 § 1, art. 149, art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.) wskazał, że ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny nie daje podstaw do uznania, iż podatnik nie otrzymał żadnego z dwóch awiz informujących go o próbie doręczenia przez pracownika poczty przesyłki zawierającej przedmiotową decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego. Z treści potwierdzenia odbioru przedmiotowej przesyłki wynika, że awiza dotyczące przesyłki były przez pracownika poczty umieszczane w skrzynce pocztowej, a nie w drzwiach furtki. Zdaniem organu zwiększona rotacja pracowników nie oznacza, że nowi pracownicy poczty mieli kłopot z prawidłowym doręczaniem przesyłek, czy też ich awizowaniem. W okresie awizowania przesyłki zawierającej przedmiotową decyzję, podatnik podjął inną przesyłkę zawierającą postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 28 lipca 2016 r., która również była awizowana. Powyższe - zdaniem organu - świadczy o tym, że podatnik musiał otrzymać także awizo informujące o próbie doręczenia przesyłki zawierającej przedmiotową decyzję. Odbierając osobiście powyższe postanowienie w Urzędzie Pocztowym podatnik miał także możliwość zasięgnięcia bezpośrednio na poczcie informacji odnośnie ewentualnych innych adresowanych do niego przesyłek. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego została skutecznie doręczona podatnikowi w dniu 23 sierpnia 2016r. Termin do wniesienia odwołania upływał zatem w dniu 6 września 2016r. Tymczasem pan W. W. złożył odwołanie od w dopiero w dniu 3 października 2016r. a więc 26 dni po terminie. Zdaniem Dyrektora podatnik nie spełnił przesłanki wynikającej z art. 161 § 1 Ordynacji podatkowej, w szczególności nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. Okoliczność, że w okresie wydania oraz doręczenia decyzji przebywał poza miejscem zamieszkania z uwagi na sezon grzybowy, czy odwiedziny u mamy nie stanowi, w ocenie organu, niezależnej od woli strony przeszkody uniemożliwiającej zachowanie terminu do złożenia odwołania. Podatnik wiedział o toczącym się wobec niego postępowaniu, odebrał postanowienie z dnia 9 czerwca 2016r., w którym wyznaczony został nowy termin zakończenia postępowania do dnia 16 sierpnia 2016r., w związku z czym powinien był liczyć się z tym, że we wskazanym powyżej okresie (tj. do dnia 16 sierpnia 2016r.) prowadzone wobec niego postępowanie może zostać zakończone wydaniem decyzji. Za nieuzasadnione uznał organ stanowisko podatnika, że działania organu I instancji wprowadziły go w błąd, a organ bez oczekiwania na stanowisko strony wydał decyzję w sprawie. W aktach sprawy znajduje się protokół zapoznania strony z aktami sprawy z dnia 28 lipca 2016 r., z treści którego wynika, że zapoznano podatnika z treścią art. 200 Ordynacji podatkowe. Siedmiodniowy termin do wypowiedzenia w sprawie zebranego materiału dowodowego zaczął biec od następnego dnia po doręczeniu postanowienia o wyznaczeniu tego terminu, a więc po dniu 22 lipca 2016 r. i kończył się w dniu 29 lipca 2016 r., a zatem jeden dzień po dniu, w którym podatnik zapoznał się z aktami sprawy. Końcowo za niezgodne z prawdą uznał organ odwoławczy stanowisko podatnika, że o fakcie wydania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego przedmiotowej decyzji dowiedział się dopiero z treści postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 21 września 2016r. Z akt sprawy wynika bowiem, że w dniu 7 września 2016r. podatnik odebrał przesyłkę zawierającą pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego, z dnia 12 sierpnia 2016 r., w którym organ ustosunkowywał się do zarzutów strony zawartych w zażaleniu na postanowienie z dnia 6 lipca o odmowie zawieszenia postępowania. W piśmie tym zawarta była również informacja, że ocena materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy została zawarta w decyzji kończącej postępowanie wydanej w dniu 5 sierpnia 2016r. W związku z powyższym, zdaniem organu, nawet gdyby uznać, że w niniejszej sprawie wystąpiła przeszkoda uniemożliwiająca złożenie podatnikowi odwołania od przedmiotowej decyzji w 14-dniowym terminie, to najpóźniej w dniu 7 września 2016r. strona powzięła informację o wydaniu przedmiotowej decyzji. Tym samym więc 7-dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania upłynął bezskutecznie w dniu 14 września 2016 r. Ponieważ wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania podatnik złożył dopiero w dniu 3 października 2016r, to nie doszło także do spełnienia przesłanki, o której mowa w art. 161 § 2 Ordynacji podatkowej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku pan W. W. wniósł o uchylenie w całości postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 28 października 2016 r., zasądzenie kosztów postępowania oraz o połączenie do wspólnego rozpoznania niniejszej sprawy ze sprawą wszczętą wskutek wniesionej skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 28 października 2016 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na wynik postępowania, tj. przepisów: - art. 162 Ordynacji podatkowej poprzez odmowę przywrócenia terminu w sytuacji, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy stronny, co zostało uprawdopodobnione, - art. 121 ustawy Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasady prowadzenia sprawy w sposób budzący zaufanie do organu podatkowego, - art. 122 ustawy Ordynacji podatkowej poprzez niespełnienie wymogów określonych powyższymi przepisami i brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego pozwalającego na prawidłowe wyjaśnienie stanu faktycznego oraz rozstrzygnięcie sprawy, - art. 123 Ordynacji podatkowej poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w sprawie oraz uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów i zgłoszonych żądań, - art. 187 w zw. z art. 192 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie obowiązku zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego przy jednoczesnym uznaniu, że okoliczność doręczenia decyzji została udowodniona pomimo iż skarżący nie miał możliwości wypowiedzenia się co do tej okoliczności. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację i stanowisko, jak w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżanych orzeczeń z prawem. Prawna przesłanka uprawdopodobnienia braku winy uchybienia terminowi została wskazana w art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej. Podkreślić należy, że uprawdopodobnienie stanowi mniejszy ciężar dowodzenia niż udowodnienie. Zgodnie z art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej wniosek o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. W okolicznościach niniejszej sprawy nie jest uzasadnione stanowisko organu, że podatnik o uchybieniu terminu dowiedział się w dacie 7 września 2016 r. W piśmie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 12 sierpnia 2016 r. zawarto, jak wskazano również w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, informację o wydaniu w dniu 5 sierpnia 2016 r. decyzji kończącej postępowanie. Z akt administracyjnych (k. 244) wynika, że przesyłkę doręczono zastępczo. Skuteczność procesowa doręczenia nie przesądza o skutku powzięcia w tej dacie przez adresata informacji o treści przesyłki, zatem twierdzenie, że termin złożenia wniosku o przywrócenie terminu zaczął bieg od daty doręczenia zastępczego nie jest prawidłowe. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie skarżący dowiedział się o fakcie uchybienia terminu we wskazanej przez siebie dacie 29 września 2016 r. – dacie doręczenia postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 21 września 2016 r. (k. 245 akt administracyjnych), zatem wniosek o przywrócenie terminu został zachowany, a skarżący wraz z wnioskiem złożył odwołanie, co stanowi dopełnienie czynności, dla której określony był termin. Oceniając uprawdopodobnienie przez podatnika braku winy uchybienia terminowi należy uwzględnić zarówno wskazywane przyczyny uchybienia, jak i cały zebrany w sprawie materiał dowodowy. Podatnik w sprawie podejmował czynności w celu obrony swojego stanowiska, składając dokumenty i pisma procesowe zawierające wnioski oraz stanowisko w sprawie. Adnotacje doręczyciela o prawidłowym awizowaniu przesyłki stanowią podstawę domniemania prawidłowości domniemania prawidłowości doręczenia, jednak podatnik, składając oświadczenia i wyjaśnienia może uprawdopodobnić wadliwość doręczenia. W niniejszej sprawie pomimo twierdzeń, że pismo procesowe podatnika złożone w dacie późniejszej niż data wydania decyzji uprawdopodobnia wynikający z nieprawidłowego awizowania przesyłki brak informacji o fakcie wydania decyzji w dniu 5 sierpnia 2016 r. oraz wyjaśnień podatnika o sytuacji kadrowej placówki Poczty Polskiej w sierpnia 2016 r. – w okresie urlopowym, organ nie przeprowadził czynności wyjaśniających poprzez zwrócenie się o stanowisko doręczyciela. Dodatkowo należy wskazać, że okoliczności podane przez podatnika dotyczą wadliwości doręczenia decyzji, zatem konieczna w sprawie jest wypowiedź organu, czy decyzja z dnia 5 sierpnia 2016 r. weszła do obrotu prawnego i zaistniała prawna podstawa stwierdzenia biegu terminu do wniesienia odwołania. Z tych względów, uznając skargę za uzasadnioną Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) orzekł jak w sentencji.