I SA/Gd 511/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą [...] o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej płatnika z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. postanawia odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Spółka z o.o. "A" [...] wnioskiem z dnia 21 czerwca 2010 r. zwróciła się o zwolnienie od wpisu sądowego, określonego w niniejszej sprawie w kwocie 500 zł. Stosownie do art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., osobie prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Brzmienie cyt. przepisu wskazuje, że przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej zostało w znacznym zakresie pozostawione uznaniu sądu administracyjnego. Spełnienie przez wnioskodawcę przesłanek ekonomicznych w nim wskazanych nie obliguje do przyznania prawa pomocy. Podkreślić przy tym należy, że rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. W złożonym oświadczeniu o stanie majątkowym i dochodach skarżąca spółka podała, iż wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 141.150 zł, a wartość środków trwałych według bilansu za rok 2008 – 0 zł, rok 2008 zamknęła stratą w wysokości 3.307,10 zł, nie posiada rachunków bankowych. W uzasadnieniu wyjaśniła, że również w latach ubiegłych prowadzona przez spółkę działalność gospodarcza nie przynosiła zysku, ze względu na nieprowadzenie działalności operacyjnej oraz brak aktywów trwałych skarżąca nie ma zdolności kredytowej i możliwości pozyskania środków pieniężnych z kredytu (pożyczki), czy też z innych źródeł. Na podstawie art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona ma obowiązek złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W związku z powyższym zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 5 lipca 2010 r. (doręczonym w dniu 8 lipca 2010 r.) skarżąca spółka zobowiązana została do przedłożenia w terminie 14 dni następujących dokumentów: (1) zaświadczenia z urzędu skarbowego o niezłożeniu zeznania podatkowego za ostatni rok podatkowy, w przeciwnym wypadku – odpisu sprawozdania finansowego za ostatni rok obrotowy, (2) kopii zgłoszenia NIP-2 z załącznikiem B wraz z ich aktualizacjami, (3) wyciągów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych i innych, na których gromadzone są środki pieniężne z ostatnich trzech miesięcy wraz z historią dokonanych na nich operacji, (4) dokumentów księgowych, z których wynikałaby wysokość osiągniętego dochodu (przychodu) lub poniesionej straty, kosztów uzyskania przychodów w okresie ostatnich trzech miesięcy. Jednocześnie poinformowano skarżącą, że niezastosowanie się do treści wezwania będzie skutkować rozpoznaniem wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Pomimo nałożonego na spółkę zobowiązania nie przedłożyła ona żadnego z wymaganych dokumentów, które potwierdzałyby wskazane we wniosku okoliczności. Bierność wnioskodawcy skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jej rzeczywistych możliwości płatniczych. Zważyć należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dokonywana jest jedynie ocena w świetle art. 246 § 2 p.p.s.a. tych okoliczności, które wskazała strona. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej, jest unormowanie zawarte w art. 255 p.p.s.a., zgodnie z którym odpowiednich informacji czy też dokumentów musi dostarczyć sam skarżący. Taki też pogląd prezentowany jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. postanowienie NSA z dnia 1 marca 2006 r., sygn. akt II OZ 235/06, niepubl., postanowienie NSA z dnia 24 marca 2005 r., sygn. akt OZ 128/05, niepubl.). Wprawdzie w piśmie z dnia 20 lipca 2010 r. skarżąca wniosła o przedłużenie terminu do nadesłania wymaganych dokumentów, w którym wskazała, że nie ma możliwości wykonania nałożonego na nią zobowiązania ze względu na urlop księgowej oraz wyjaśniła przy tym, że spółka nie prowadzi dokumentacji księgowej dotyczącej wysokości osiągniętego dochodu (przychodu) lub poniesionej straty, kosztów uzyskania przychodów, jednakże przedmiotowy wniosek nie został uwzględniony przez Sąd, o czym spółka została poinformowana pismem z dnia 29 lipca 2010 r. Mając na uwadze powyższe uznano, że spółka nie wykazała zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy i na podstawie przepisu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.