I SA/Gd 515/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.) Sędziowie NSA Małgorzata Tomaszewska WSA Ewa Wojtynowska Protokolant Marzena Cybulska po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi M.Z. prowadzącego "A" w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia nr [...], sygn. [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za 2003 r., oraz umorzenia postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za lata 1998 - 2002 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 1.500,00 zł (jeden tysiąc pięćset 00/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. I SA/Gd 515/04 U z a s a d n i e n i e Samorządowego Kolegium Odwoławczego po rozpoznaniu odwołania M.Z. z dnia20.01.2004 r. od decyzji Nr [...] Wójta Gminy z dnia [...], o odmowie umorzenia zaległego podatku od nieruchomości z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za lata 1998 - 2003 w kwocie [...] zł, na podstawie art. 233 § 1 pkt. 2 lit.a, art. 67 § 1 i § 1a Ordynacji podatkowej oraz art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2002 roku o warunkach dopuszczalności i nadzorowania pomocy publicznej dla przedsiębiorców (Dz. U. nr 141, poz. 1177 ze zm.) zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia 30 czerwca 2004 r.: 1. uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji oraz 2. odmówiło umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za 2003 r. w kwocie [...] zł, a także 3. umorzyło postępowanie w sprawie podatku od nieruchomości za lata 1998 - 2002 r. w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdza, iż zaskarżoną decyzją organ podatkowy - Wójt Gminy odmówił umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości M.Z., prowadzącemu działalność gospodarczą: "A" w [...] za lata 1998 - 2003 w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podał, że Ordynacja podatkowa w art. 67 określa, że umorzenie zaległości podatkowej może nastąpić tylko w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub innym interesem publicznym, zaś ważnym interesie podatnika można mówić w razie znacznego obniżenia możliwości płatniczych dłużnika spowodowanego zdarzeniem losowym np. kradzież, powódź, pożar lub inne zdarzenia uznane za wyjątkowe. Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy, organ pierwszej instancji wywiódł, że w przypadku p. M.Z. nie wystąpiły okoliczności uzasadniające istnienie pojęcia "ważny interes podatnika". Nadto, organ pierwszej instancji stwierdził, że w/w podatnik prowadzi w znacznie szerszym zakresie działalność gospodarczą niż to określił we wniosku, płacenie podatków jest zasadą a ich umarzanie wyjątkiem. Podatek od nieruchomości jest podatkiem majątkowym i nie należy od uzyskiwanych dochodów. W tej sytuacji organ pierwszej instancji mając też na uwadze zasady równości podatkowej odmówił umorzenia w/w zaległości podatkowej. W odwołaniu od tej decyzji Skarżący - M.Z. wniósł o umorzenie całości lub części w/w zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości z rozłożeniem na raty. Skarżący stwierdził, że rok 2003 "A" zamknie stratą, dłużnicy nie zapłacili za dostarczone wyroby 50 tys. zł, zaś straty poniesione przez firmę wskutek przywłaszczenia gotówki w kwocie 30 tys. zł przez nieuczciwych pracowników oraz koszt rozmów z telefonów komórkowych na jej konto - powiększyły straty firmy. Rozpatrując przedmiotową sprawę w związku z wniesionym odwołaniem, Kolegium stwierdza, iż zgodnie z art. 67 ust. 1a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.), umorzenie zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę lub opłaty prolongacyjnej na wniosek podatnika będącego przedsiębiorcą następuje zgodnie z przepisami o warunkach dopuszczalności i nadzorowania pomocy publicznej dla przedsiębiorców. Ustawa z dnia 27 lipca 2002 r. o warunkach dopuszczalności i nadzorowania pomocy publicznej dla przedsiębiorców (Dz. U. Nr 141 poz. 1177 ze zm.), w art. 9 ust. 1 - 2 stwierdza, że dopuszczalna jest pomoc udzielana w celu naprawienia szkód wyrządzonych przez klęski żywiołowe lub inne nadzwyczajne zdarzenia. Dopuszczalna może być również pomoc udzielana w celu zapobieżenia lub likwidacji poważnych i mających charakter ponad - sektorowy zakłóceń gospodarki, wsparcia krajowych przedsiębiorców działających w ramach przedsięwzięcia gospodarczego podejmowanego w interesie europejskim czy promowania kultury, nauki i oświaty dziedzictwa kulturowego. Przepis art. 9 w/w ustawy dopuszcza jeszcze pomoc jako rekompensatę dla przedsiębiorcy z tytułu jego udziału w ramach realizacji zadań publicznych. Powyższy przepis ustawowy, jak wynika z jego treści nie odnosi się zdaniem SKO w żadnym przypadku do sytuacji M.Z. wynikającej z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy, gdyż działa on w interesie własnym, prywatnym, a nie publicznym i faktem jest, że nie poniósł szkód wyrządzonych przez klęski żywiołowe i inne nadzwyczajne zdarzenia. SKO podkreśla, że sprawa zaległości podatkowej firmy M.Z. za lata 1998 - 2002 w kwocie [...] zł została załatwiona decyzją ostateczną [...] Wójta Gminy z dnia [...]. W decyzji tej Wójt Gminy umorzył w/w podatnikowi 10% zaległego podatku na kwotę [...] zł, zaś pozostałą zaległość rozłożył na 4 raty po [...] zł płatne do 30 października lat 2003 - 2004 - 2005 - 2006. Tym samym w ocenie SKO ta zaległość podatkowa za lata 1998 - 2002 rozstrzygnięta już decyzją ostateczną przez organ podatkowy pierwszej instancji nie może być przedmiotem ponownego postępowania podatkowego (vide: art. 220 w zw. z art. 223 Ordynacji podatkowej). Zdaniem SKO jeżeli jednak organ podatkowy wbrew w/w przepisom objął zaskarżoną decyzją nie tylko zaległość podatkową za 2003 r., także zaległość podatkową za lata 1998 - 2002, to jego decyzję należało w całości uchylić, a postępowanie w zakresie zaległości za lata 1998 - 2002 umorzyć. Natomiast sprawę umorzenia zaległości podatkowej za rok 2003 w kwocie [...] Kolegium rozstrzygnęło w ten sposób, że odmówiło umorzenia tej zaległości mając na uwadze podane wyżej argumenty oraz fakt, że ów podatnik już znaczną pomoc otrzymał od Wójta Gminy z dnia [...] przez umorzenie kwoty zaległości w wysokości [...] zł i rozłożenie kwoty [...] zł na 4 roczne raty. Nie może zdaniem SKO zasadą nie płacenie podatku w terminie a potem wnioskowanie o umorzenie zaległości podatkowej bo w końcu wszyscy podatnicy są równi, a umorzenie ciągłe podatku tę zasadę równości narusza. W skardze na powyższą decyzję skarżący wnosząc o jej uchylenie zarzuca organowi odwoławczemu nie rozpatrzenie przedmiotu sprawy objętej odwołaniem, jak również nie ustosunkowanie się do wniesionego odwołania. Skarżący ponownie stwierdza, iż w deklaracjach w podatku od nieruchomości za lata 1998 - 2002, odzwierciedlał stan faktyczny powierzchni na których prowadzona była działalność gospodarcza. Nadzór budowlany Gminy nie kwestionowało tej powierzchni. Ponadto skarżący powtarzając argumenty z odwołania odnośnie trudnej sytuacji finansowej stwierdza, iż SKO nie rozpatrzyło merytorycznej części odwołania ujętej w pkt. 1, tej w kwestii umorzenia całości lub części podatku od nieruchomości, z rozłożeniem na raty. SKO w odpowiedzi na skargę wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W ustalonym stanie faktycznym zaskarżona decyzja nie może się ostać albowiem narusza ona przepisy prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Otóż sąd administracyjny nie będąc związany granicami skargi (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w pierwszej kolejności stwierdza, iż zaskarżona do sądu decyzja całkowicie pomija stan faktyczny i prawny wynikający z akt sprawy. Organ odwoławczy rozpoznając odwołanie skarżącego z dnia [...] od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] Nr [...] w sposób niezrozumiały dla sądu nie odniósł się w ogóle do treści zaskarżonej decyzji. Po pierwsze - Wójt Gminy decyzję z dnia [...] wydał na podstawie m.in. art. 240 § 1 pkt. 5, art. 244 § 1 i 245 pkt. 1 Ordynacji podatkowej a więc po wznowieniu postępowania, objętego postanowieniem z dnia 4 grudnia 2003 r. Nr. [...]. W/w postanowieniem Wójt Gminy wznowił zaś z urzędu postępowanie na podstawie art. 240 § 1 pkt 5, art. 241 § 1 i 243 § 1 Ordynacji podatkowej zakończone decyzją ostateczną Wójta Gminy z dnia [...], Nr [...] w sprawie częściowego umorzenia p. M.Z. zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości za lata 1998 - 2002 wraz z odsetkami za zwłokę i rozłożenia na raty pozostałej części zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę. Po wznowieniu postępowania w/w decyzją z dnia [...] Wójt Gminy uchylił swoją decyzję z dnia [...] Nr [...] i jednocześnie na podstawie art. 245 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 48 § 1 i 2 oraz art. 67 § 1 i § 1a Ordynacji podatkowej, odmówił p. M.Z. umorzenia w całości lub w części oraz rozłożenia na raty, zaległości w podatku od nieruchomości za lata 1998 - 2002. Po drugie - stwierdzić należy, iż wnioskiem z dnia 28 stycznia 2003 r. (data wpływu do Urzędu Gminy - 3 luty 2003 r.) skarżący zwrócił się do w/w organu o umorzenie w całości lub w części i rozłożenie na raty zaległości w podatku od nieruchomości za lata 1998 - 2002 r. W aktach sprawy brak jest tożsamego wniosku odnośnie 2003 r. W konsekwencji stwierdzić zatem należy, że brak było podstaw prawnych do uchylenia przez SKO decyzji z dnia [...] i umorzenia postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za lata 1998 - 2002, skoro decyzja ostateczna Wójta Gminy z dnia [...] Nr [...] została wyeliminowana z obrotu prawnego przez tenże organ wskutek wznowienia postępowania (vide - decyzja Wójta Gminy z dnia [...], Nr [...]). Ponadto brak było podstaw prawnych do orzekania przez SKO w kwestii umorzenia podatku od nieruchomości za 2003 r., skoro w tym zakresie z uwagi na brak wniosku podatnika, brak było rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Zatem ponownie rozpoznając odwołanie skarżącego z dnia 20 stycznia 2004 r. od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] Nr [...] organ odwoławczy musi uwzględnić stan faktyczny i prawny wynikający z akt sprawy. Wypada w tym miejscu zwrócić uwagę i na tę okoliczność, że uznaniowy, co do zasady charakter decyzji w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej, nie może oznaczać dowolności. W sprawach tego rodzaju organy podatkowe obowiązane są w sposób szczegółowy ustalić nie tylko sytuację finansową, materialną, rodzinną podmiotu ubiegającego się o umorzenie zaległości podatkowej, ale winny ustalić i rozważyć również przyczyny, które doprowadziły do powstania zaległości podatkowej. W rozważanej sprawie skarżący na rozprawie wyjaśniał, iż w okresie objętym wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowej prowadził działalność gospodarczą jedynie na części nieruchomości, albowiem inwestycja była w toku, zaś organ nadzoru budowlanego faktu tego nie zakwestionował. Stąd do opodatkowania wskazywał jedynie powierzchnię faktycznie wykorzystywaną na działalność gospodarczą. Organy podatkowe uznały natomiast, że cała nieruchomość podlega opodatkowaniu wg stawek wyższych - stąd powstała zaległość podatkowa. Ustaleń w powyższym zakresie jednakże brak. Z tych przyczyn na mocy art. 145 § 1 pkt. 1 lit c, art. 200 w/w ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w wyroku. W wyroku Sąd nie zawarł rozstrzygnięcia do którego obliguje przepis art. 152 w/w ustawy, z uwagi na charakter zaskarżonego rozstrzygnięcia. DSz