I SA/Gd 522/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Kraus, Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), , po rozpoznaniu sprawy w postępowaniu uproszczonym w dniu 28 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 15 lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji oddala skargę. Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia 26 sierpnia 2015 r. określił J.S. wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. w kwocie [...] zł. Strona nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem dnia 7 września 2015 r. złożyła odwołanie. Postanowieniem z 16 listopada 2015 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego nadał tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Postanowienie to zostało doręczone w dniu 18 listopada 2015 r. W dniu 24 listopada 2015 r. J.S., za pośrednictwem pełnomocnika, złożył zażalenie na to postanowienie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w trybie art. 247 § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa, wnosząc o jego uchylenie w całości i umorzenie postępowania w sprawie. Dyrektor Izby Skarbowej, w wyniku rozpatrzenia zażalenia, wydał w dniu 15 lutego 2016 r. postanowienie, utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 16 listopada 2015 r. J.S. pismem z dnia 16 marca 2016 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 15 lutego 2016 r. Przedmiotowemu postanowieniu pełnomocnik skarżącego zarzucił: • naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik postępowania, tj. art. 239b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. 2015, poz. 613 ze zm.) - poprzez ich błędne zastosowanie polegające na uznaniu, iż zaistniały przesłanki do nadania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 26 sierpnia 2015 r. rygoru natychmiastowej wykonalności w warunkach, które nie uzasadniały nadania wskazanej decyzji takiego rygoru; • naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik postępowania polegające na uznaniu, że w sprawie nie doszło do rażącego naruszenia prawa polegającego na niedoręczeniu pełnomocnikowi skarżącego postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności; • naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik postępowania polegające na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy, tj. brak ustalenia faktu posiadania przez skarżącego innych nieruchomości, które mogłyby stanowić w przyszłości ewentualne źródło zaspokojenia roszczeń wobec Naczelnika Urzędu Skarbowego. Zarzucając powyższe skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, jak i poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Podstawą prawną wydania zaskarżonego postanowienia, jak i postanowienia organu pierwszej instancji był przepis art. 239b § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r. Poz. 613 ze zm.). Z przepisu tego wynika, że decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwlokę, na którym można ustanowić hipotekę lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. Dla nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności konieczne jest też uprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane (239b § 2 ustawy). W ocenie Sądu Naczelnik Urzędu Skarbowego prawidłowo dokonał oceny zaistniałego w sprawie stanu faktycznego i w konsekwencji zasadnie zastosował dyspozycję normy prawnej określonej w art. 239b § 1 pkt 2 w związku z art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej. Z akt sprawy wynika, że skarżący nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową (lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. Okoliczności tych strona skutecznie nie podważyła. Jak wynika z pisma Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców J.S. nie figuruje jako właściciel pojazdów. Ponadto, strona w latach 2009-2014 r. nie wykazała dochodów z tytułów innych niż z odpłatnego zbycia nieruchomości (PIT-23 za lata 2009, 2010 i 2011 r.), które gwarantowałby pokrycie zobowiązania podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 rok w kwocie [...] zł, wraz z odsetkami. W wyniku postępowania dowodowego organ pierwszej instancji ustalił, że skarżący jest właścicielem nieruchomości gruntowej wpisanej do Księgi Wieczystej o nr KW [...]. Na dzień 8 października 2015 r. nieruchomość ta obciążona była hipoteką umowną na rzecz Banku "A" z siedzibą w R. w wysokości [...] zł, a także - w drugiej kolejności - hipoteką przymusową na rzecz Naczelnika Urzędu Skarbowego w kwocie [...] zł (na podstawie decyzji z dnia 26 sierpnia 2015 r.. Słusznie organ zwrócił uwagę, że przyjmując za pełnomocnikiem skarżącego kwotę 50 zł/m2 (wskazaną w zażaleniu) - wartość nieruchomości wyniosłaby [...] zł, pomniejszoną jednakże - na dzień wydania postanowienia organu pierwszej instancji - o hipotekę na rzecz Banku "A" w wysokości [...] zł, nie wystarczałaby na zaspokojenie zabezpieczonych wierzytelności na rzecz Naczelnika Urzędu Skarbowego. Wobec powyższego, twierdzenie strony wyrażone w zażaleniu, a następnie w skardze, że - z uwagi na spłatę wierzytelności bankowej, a tym samym uzyskanie prawa pierwszeństwa zaspokojenia hipoteki ustanowionej przez wierzyciela (Naczelnika Urzędu Skarbowego) - nie jest dopuszczalne, w oparciu o art. 239b § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji z dnia 26 sierpnia 2015 r. - jest bezzasadne. Należy zauważyć, że na dzień wydania postanowienia organu pierwszej instancji, tj. 16 listopada 2015 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego nie korzystał z pierwszeństwa zaspokojenia Bank "A" wydał skarżącemu zezwolenie na wykreślenie hipoteki w dniu 19 listopada 2015 r., natomiast sporne rozstrzygnięcie wydane zostało w dniu 16 listopada 2015 r. Organ podatkowy działał zatem w granicach prawa, na podstawie ustalonego stanu faktycznego w postępowaniu dowodowym. Podnieść też należy, że kolejności zaspokojenia nie zmienia samo zezwolenie na wykreślenie hipoteki, lecz zdarzenie w postaci wykreślenia, a to nie miało miejsca. W konsekwencji należy stwierdzić, iż w przedmiotowej sprawie zaistniała przesłanka określona w art. 239b § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Również zarzut pominięcia w ustaleniach organów posiadania przez skarżącego innej nieruchomości, która mogłaby stanowić źródło spłat ewentualnych zobowiązań podatkowych jest bezpodstawny. W zażaleniu z dnia 23 listopada 2015 r. nie wskazano innej, niż opisywana powyżej nieruchomość. Jak wskazał organ w przedmiotowej sprawie zaistniała także przesłanka określona w art. 239b § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którą decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych. Wobec strony wystawione zostały bowiem w dniu 7 lutego 2013 r. przez Wójta Gminy tytuły wykonawcze o nr [...] na łączną kwotę [...] zł. Wobec strony toczą się zatem postępowania egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych, niż wynikające z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 26 sierpnia 2015 r.. Z materiału dowodowego wynikało również, że w roku 2012 i 2013 dokonano zajęcia komorniczego przez komornika sądowego Sądu Rejonowego (sprawa o sygnaturze [...]). Istotna jest również informacja, że strona w dniu 30 kwietnia 2015 r. - tj. po wszczęciu w dniu 26 lutego 2015 r. postępowania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. - dokonała zbycia nieruchomości (Rep. [...]). Powyższe wypełnia także dyspozycję określoną w art. 239b § 1 pkt 3, zgodnie z którą decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku W niniejszej sprawie istotne jest również, że na dzień wydania zakwestionowanego postanowienia strona nie uregulowała dobrowolnie zobowiązań podatkowych wynikających z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 26 sierpnia 2015 r., obejmującej przedmiotowe należności. Strona natomiast od tej decyzji złożyła odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w dniu 15 września 2015 r.. Okoliczność braku wykonania w przewidzianym prawem terminie płatności zobowiązania oraz po otrzymaniu decyzji wymiarowej, jak również wskazane powyżej przesłanki określone w art. 239b § 1 pkt 1, 2 i 3 Ordynacji podatkowej może rodzić przypuszczenie, że przed upływem terminu przedawnienia zobowiązanie to, nie zostanie wykonane. Należy również zauważyć, że organ pierwszej instancji dokonał także analizy sytuacji finansowo-majątkowej strony. Na podstawie zgromadzonych w organie pierwszej instancji deklaracji ustalono, że J.S. w ciągu ostatnich pięciu lat składał jedynie PIT-23 o osiągniętych przychodach z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości. Strona nie składała natomiast zeznań podatkowych o osiągniętych innych dochodach, np. z tytułu stosunku pracy czy z prowadzonej działalności gospodarczej. Wskazane więc okoliczności uprawdopodobniają obawę wynikającą z art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej. W tych okolicznościach, Naczelnik Urzędu Skarbowego zasadnie wydał w dniu 16 listopada 2015 r. postanowienie nadające rygor natychmiastowej wykonalności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 26 sierpnia 2015 r., powołując się na przepisy art. 239b pkt 2 oraz § 2 Ordynacji podatkowej. Odnosząc się natomiast do zarzutu podniesionego w skardze w kwestii wydania zaskarżonego postanowienia z rażącym naruszeniem prawa należy stwierdzić, że jest on bezpodstawny. Ustosunkowując się do zarzutu nieprawidłowego - zdaniem stron skarżącej - bezskutecznego doręczenia postanowienia z dnia 16 listopada 2015 r., należy przypomnieć, że J.S. umocował R.S. w dniu 16 lipca 2015 r. do reprezentowania go w Urzędzie Skarbowym w sprawie nr [...]. W dniu 26 sierpnia 2015 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał decyzję w sprawie określenia J.S., reprezentowanemu przez R.S., zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 rok. W dniu 7 września 2015 r. J.S., za pośrednictwem pełnomocnika R.S., złożył odwołanie od tej decyzji. Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia 16 listopada 2015 r. nadał rygor natychmiastowej wykonalności decyzji z dnia 26 sierpnia 2015 r. Postanowienie to zostało skierowane do pełnomocnika strony R.S., na podstawie udzielonego pełnomocnictwa z dnia 16 lipca 2015 r. Powyższe pełnomocnictwo do dnia 16 listopada 2015 r. nie zostało odwołane przez mocodawcę, nie złożył on w organie podatkowym również innych pełnomocnictw, w tym dla W.D. Dopiero w dniu 23 listopada 2015 r. W.D., umocowany na podstawie pełnomocnictwa z dnia 24 września 2015 r., złożył w imieniu strony zażalenie na to postanowienie. Jak wynika ze stanu faktycznego sprawy, organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy dokonał doręczenia zaskarżonego postanowienia. W dniu jego wydania pełnomocnikiem skarżącego, o którym miał wiedzę organ pierwszej instancji, był R.S. Nie jest prawdziwe zatem twierdzenie pełnomocnika W.D., reprezentującego J.S. w niniejszym postępowaniu, że zażalone postanowienie z dnia 16 listopada 2015 r. zostało doręczone stronie a nie pełnomocnikowi. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że żaden z argumentów skargi nie podważył skutecznie legalności zaskarżonego postanowienia. W tej sytuacji Sąd, korzystając z uprawnienia, o którym mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi (art. 151 p.p.s.a.).