I SA/Gd 525/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 18 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi M.K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 5 maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 5 maja 2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 24 grudnia 2019 r. określającej M.K. (dalej: Skarżąca) wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości w 2014 r. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem 14- dniowego terminu określonego w art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm., dalej: O.p.). Do takiej konkluzji organ odwoławczy doszedł dokonując zestawienia daty doręczenia decyzji oraz daty wniesienia odwołania. Jak wskazał organ odwoławczy decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 24 grudnia 2019 r. została wysłana za pośrednictwem "A" przesyłką poleconą na wskazany przez Skarżącą adres zamieszkania, tj. S., ul. B. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, przesyłka zanim została zwrócona do nadawcy (Naczelnika Urzędu Skarbowego), z uwagi na okoliczność "niemożności doręczenia adresatowi lub pełnoletniemu domownikowi (...)", została pozostawiona na okres 14 dni do dyspozycji adresata w placówce pocztowej S., i dwukrotnie awizowana w dniu 2 stycznia 2020r. oraz powtórnie w dniu 10 stycznia 2020r. (pieczęć UP S.). Za datę doręczenia decyzji uznać zatem należy datę 16 stycznia 2020 r. W związku z powyższym odwołanie złożone przez Skarżącą w dniu 19 lutego 2020r. należało uznać za wniesione po upływie terminu. Końcowo Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał, że złożony przez Skarżącą wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania został rozpoznany odmownie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku M.K. wniosła o uchylenie powyższego postanowienia, zarzucając naruszenia przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: 1. art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. O.p., 2. art. 15 zzs ust. 1 i 9 ustawy z dnia 31.03.2020r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020r., poz, 568) — wydanie przedmiotowego postanowienia w okresie stanu epidemii nie było dopuszczalne, 3. art. 217 § 1 i § 2 w zw. z art. 210 § 4 w zw. z art. 219 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie. W uzasadnieniu Skarżąca podniosła, że niedopuszczalne było wydanie przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej skarżonego postanowienia, gdyż zgodnie z art. 15 zzs ust. 9 w.w. ustawy z dnia 31.03.2020r.: w okresie, o którym mowa w ust. 1, organ lub podmiot może z urzędu wydać tylko i wyłącznie decyzję w całości uwzględniającą żądanie strony lub uczestnika postępowania, zaświadczenie o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu, wyrazić stanowisko albo wydać interpretację indywidualną. Wydanie innych aktów administracyjnych w obecnym stanie prawnym nie jest dopuszczalne. Skarżąca zauważyła nadto, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego nie została jej prawidłowo doręczona - prawdopodobnie w związku z wadliwym adresowaniem korespondencji albo ze względu na błędne awizowanie przesyłki przez operatora pocztowego. W takiej sytuacji wina leży po stronie operatora pocztowego, a nie Skarżącej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, dalej jako "p.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Ponadto, w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Tak rozumiejąc swoją rolę Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym zaskarżone postanowienie, wbrew zarzutom skargi, nie narusza ani przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Skarga nie zasługuje zatem na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że o ocenie zgodności z prawem postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania decyduje to, czy według stanu na moment jego podjęcia spełniły się przesłanki przewidziane w art. 228 § 1 pkt 2 O.p.. Przepis ten stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Treść ta została sformułowana w sposób kategoryczny i bezwarunkowy. Stwierdzenie niedotrzymania terminu do złożenia środka zaskarżenia nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Koniecznym jest zatem ustalenie, w jakim dniu miało miejsce prawidłowe doręczenie decyzji oraz ustalenie kiedy zostało wniesione odwołanie od tej decyzji i w rezultacie, czy doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W razie stwierdzenia uchybienia terminu organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania (zażalenia), lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 14 marca 2013 r., I FSK 590/12 i 29 sierpnia 2013 r., I FSK 1060/12 - wszystkie przytaczane w niniejszej sprawie orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto poza jakąkolwiek oceną organu podatkowego pozostają okoliczności, z powodu których doszło do uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, a jedynym uprawnieniem a zarazem obowiązkiem organu odwoławczego we wstępnej fazie kontroli odwołania jest ustalenie, czy środek zaskarżenia został wniesiony w terminie 14-dni od daty doręczenia decyzji pierwszej instancji. Z przedłożonych Sądowi akt sprawy wynika, że przesyłka zawierająca decyzję nie została podjęta z placówki pocztowej, mimo dwukrotnego awizowania w dniach 2 stycznia 2020 r. i 10 stycznia 2020 r., w konsekwencji czego powróciła do nadawcy z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie". W związku z powyższym należy wskazać, że w świetle art. 150 § 1 pkt 1 O.p. w razie niemożności doręczenia pisma przez operatora pocztowego w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 O.p., pismo przechowuje się w placówce pocztowej operatora przez 14 dni. Operator ma obowiązek zawiadomić adresata o pozostawieniu pisma, pozostawiając zawiadomienie w skrzynce oddawczej adresata, a gdy nie jest to możliwe - na drzwiach mieszkania adresata, jego biura bądź innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 150 § 2 O.p.). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 150 § 3 O.p.). Stosownie natomiast do art. 150 § 4 O.p. w przypadku niepodjęcia pisma, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Pozostawienie przesyłki i zawiadomienia o niej w sposób opisany w art. 150 § 1-4 O.p. pozwala przyjąć domniemanie, że została ona doręczona oraz prawną fikcję doręczenia po upływie terminu, wskazanego w art. 150 § 4 O.p. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania Sąd stwierdza, że w kontrolowanej sprawie doszło do skutecznego doręczenia decyzji organu pierwszej instancji w trybie art. 150 O.p. Przede wszystkim z akt sprawy wynika, że przesyłka została nadana za pośrednictwem "A" przesyłką poleconą na wskazany przez Skarżącą adres zamieszkania, tj. S., ul. B. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, z uwagi na okoliczność "niemożności doręczenia adresatowi lub pełnoletniemu domownikowi (...)", przesyłkę (decyzję) pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w placówce pocztowej S., którą dwukrotnie awizowano w dniu 2 stycznia 2020r. oraz powtórnie w dniu 10 stycznia (pieczęć UP S.). Przesyłka nie została podjęta. Zgodnie z zapisem art. 150 § 4 O.p. organ podatkowy prawidłowo zatem uznał ją za doręczoną w dniu 16 stycznia 2020 r. Skoro zatem skarżąca wniosła odwołanie w dniu 19 lutego 2020 r., to oznacza, że uczyniła to z uchybieniem terminu do jego złożenia. W związku z powyższym, stosownie do treści art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej obligowało to organ podatkowy do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie przez skarżącą terminowi do wniesienia odwołania, bez względu na przyczyny tego uchybienia. Odnosząc się do zarzutu niedopuszczalności wydania zaskarżonego postanowienia w okresie stanu epidemii zauważyć trzeba, że zgodnie z art. 15zzs ust. 9 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ( Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm). w okresie, o którym mowa w ust. 1, (w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID) organ lub podmiot może z urzędu wydać odpowiednio decyzję w całości uwzględniającą żądanie strony lub uczestnika postępowania/.../. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało zakończone postanowieniem, a nie decyzją. Nadto postępowanie to zostało zainicjowane wniesieniem odwołania. Przywołane ograniczenie nie miało zatem w tej sprawie zastosowania. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu skargi – jak w sentencji wyroku, biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a.