I SA/Gd 53/09

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2003 r. oraz styczeń i marzec 2004 r. postanawia: 1. przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez zwolnienie od ½ wpisu od skargi, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałej części. Wnioskiem, uzupełnionym na formularzu PPF w dniu 25 lutego 2009 r., W. K. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie ze złożonym przez wnioskodawcę oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz przedłożoną przez niego w odpowiedzi na zarządzenie referendarza sądowego dokumentacją źródłową uzyskuje on dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.000 zł brutto (zaświadczenie od pracodawcy z dnia 22 kwietnia 2009 r.), pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką, otrzymującą świadczenie rentowe w wysokości 2.171,42 zł netto (odpis odcinka renty za marzec 2009 r.), nie posiada żadnych oszczędności, pojazdów mechanicznych, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Wnioskodawca wraz z matką zamieszkują w lokalu o powierzchni 47 m2, za które uiszczają czynsz w wysokości 386,72 zł (odpis pisma spółdzielni mieszkaniowej z dnia 27 lutego 2009 r.), matka wnioskodawcy wydatkuje, zgodnie z jej oświadczeniem, miesięcznie kwotę 300 zł na leki oraz uiszcza składkę na ubezpieczenie w kwartalnej wysokości 97,80 zł (odpis dowodu zapłaty z dnia 5 stycznia br.). Do innych wydatków wnioskodawcy i jego matki związanych z kosztami utrzymania zaliczyć należy opłatę za energię elektryczną (która w lutym br. wyniosła 64,94 zł – zgodnie z przedłożonym odpisem dowodu zapłaty), opłatę za usługi telekomunikacyjne (która w lutym br. wyniosła 98,21 zł – zgodnie z przedłożonym odpisem dowodu zapłaty) oraz abonament RTV w wysokości 17 zł miesięcznie (dowód zapłaty za marzec). W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. – przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przywołane przepisy regulujące instytucję prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem – co wymaga podkreślenia – to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Biorąc pod uwagę ustalone okoliczności faktyczne, w szczególności wysokość łącznych dochodów wnioskodawcy oraz jego matki (ok. 2.934 zł netto) w stosunku do wysokości ponoszonych wydatków związanych z eksploatacją mieszkania oraz zakupem leków (ok. 867 zł miesięcznie), oraz brak oszczędności, uznano, iż wnioskodawca wykazał, że nie ma obecnie wystarczających środków finansowych na jednorazowe uiszczenie całego wpisu od skargi, określonego przez Przewodniczącego Wydziału na kwotę 1.500 zł. Jednakże stałe źródła utrzymania, jakim są otrzymywane przez wnioskodawcę wynagrodzenie za pracę oraz pobierana przez jego matkę renta, a także łączna wysokość tych dochodów, nie pozwalają uznać, że wnioskodawca nie ma możliwości finansowych poniesienia w niniejszej sprawie jakichkolwiek kosztów sądowych bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Zważyć należy, że instytucja prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które nie mają wystarczających środków finansowych na poniesienie kosztów postępowania. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające, może zwrócić się o pomoc państwa. Wobec powyższego na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.