I SA/Gd 536/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za marzec 2010 r. postanawia: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. W skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 czerwca 2014 r., pełnomocnik R. K. zwrócił się o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 13.640 zł. Braki formalne wniosku poprzez złożenie go na formularzu PPF skarżący uzupełnił w dniu 16 września 2014 r. (data stempla pocztowego). W złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że nie posiada żadnego majątku, w tym nieruchomości, zasobów pieniężnych i przedmiotów o wartości ponad 3.000 euro, prowadzi sam gospodarstwo domowe (nie pozostaje w związku małżeńskim), utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.680 zł brutto miesięcznie, które podlega zajęciu egzekucyjnemu, nie otrzymuje pomocy finansowej od rodziny. Przedmiotowy wniosek jest kolejnym wnioskiem skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w niniejszej sprawie. Poprzednie żądanie skarżącego zostało rozpoznane odmownie postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 września 2013 r., gdyż nie przedłożył on wszystkich wymaganych dokumentów, które pozwoliłyby na weryfikację zawartych we wniosku kluczowych danych dotyczących jego aktualnej sytuacji majątkowej oraz na dokonanie pełnej jej oceny, w szczególności danych dotyczących źródeł i miesięcznych dochodów małżonków, posiadanych przez nich składników majątku, w tym środków pieniężnych, oraz kwoty ponoszonych niezbędnych wydatków związanych z ich bieżącymi kosztami utrzymania. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji i postanowieniem z dnia 9 stycznia 2014 r., sygn. akt I GZ 592/13 oddalił zażalenie skarżącego. Porównując dane zawarte we wniosku skarżącego z dnia 30 kwietnia 2013 r. oraz wynikające z przedłożonego do niego materiału dowodowego, referendarz sądowy uznał również oświadczenie skarżącego zawarte w przedmiotowym wniosku za budzące wątpliwości i za niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego i – na podstawie art. 255 p.p.s.a. – zarządzeniem z dnia 24 września 2014 r. wezwał wnioskodawcę (przez pełnomocnika) do przedłożenia w terminie 14 dni następujących dokumentów: 1/ odpisów imiennych informacji o wysokości uzyskanych przez wnioskodawcę i jego małżonkę dochodów w 2013 r. oraz odpisów wszystkich złożonych przez małżonków zeznań podatkowych za rok 2013 (tj. PIT-28, PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38, PIT-39), bądź też stosownego zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wszystkich dochodach uzyskanych przez małżonków za ten rok; 2/ odpisów dokumentów księgowych potwierdzających wysokość przychodu/dochodu (poniesionej straty) za 2014 r. z tytułu prowadzonej przez wnioskodawcę działalności gospodarczej; 3/ odpisów dokumentów księgowych potwierdzających wysokość przychodu/dochodu (poniesionej straty) za okres ostatnich trzech miesięcy z tytułu prowadzonej przez wnioskodawcę działalności gospodarczej oraz odpisów złożonych za ww. okres deklaracji VAT-7 i ewidencji środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych oraz ewidencji wyposażenia, a w przypadku zawieszenia/wyrejestrowania działalności gospodarczej stosownego dowodu na tę okoliczność; 4/ odpisów złożonego przez wnioskodawcę zgłoszenia identyfikacyjnego (NIP-1 z załącznikiem NIP-B) wraz z jego aktualizacjami; 5/ dokumentów potwierdzających aktualną wysokość dochodów (w kwotach brutto i netto) uzyskiwanych przez wnioskodawcę z tytułu wynagrodzenia za pracę za okres ostatnich trzech miesięcy wraz z informacją o wysokości dokonywanych potrąceń egzekucyjnych; 6/ wyciągów ze wszystkich posiadanych przez małżonków rachunków bankowych i innych, na których gromadzone są środki pieniężne, w tym kont i lokat dewizowych, a także rachunków prowadzonych dla potrzeb wykonywanej przez wnioskodawcę działalności gospodarczej, obrazujących historię (przelewy, wpłaty, wypłaty) i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy, bądź też oświadczenia złożonego przez każdego z małżonków o ich nieposiadaniu; 7/ oświadczenia małżonki wnioskodawcy w przedmiocie źródeł jej przychodów i wysokości osiąganych z nią dochodów za okres ostatnich trzech miesięcy oraz stosownych dokumentów je potwierdzających (np. zaświadczenia od pracodawcy o wysokości wynagrodzenia, umów zlecenia i umów o dzieło, a w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej dokumentów księgowych potwierdzających wysokość przychodu i dochodu lub poniesionej straty za ww. okres); 8/ oświadczenia małżonki wnioskodawcy w przedmiocie jej majątku – wskazania nieruchomości, których jest ona właścicielem, posiadanych oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro; 9/ oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na wnioskodawcę, jego małżonkę pojazdów mechanicznych (podania ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości); 10/ dowodów dotyczących egzekucji prowadzonej obecnie z majątku wnioskodawcy lub jego małżonki; 11/ zaświadczeń wystawionych przez banki o wysokości aktualnego zadłużenia i wysokości spłacanych przez wnioskodawcę lub jego małżonkę miesięcznych rat kredytowych oraz dokumentów obrazujących aktualną wysokość innych zobowiązań finansowych małżonków (wobec ZUS, urzędu skarbowego, kontrahentów, dostawców mediów i innych podmiotów); 12/ dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych w okresie ostatnich trzech miesięcy przez wnioskodawcę lub jego małżonkę kosztów utrzymania (opłat za czynsz, energię elektryczną, gaz, wodę, ogrzewanie, itp.). Wnioskodawca został poinformowany, że nie jest zobowiązany do przedstawienia danych i dokumentów odnoszących się do sytuacji majątkowej małżonki tylko w sytuacji, gdy została orzeczona separacja, a wnioskodawca przedłoży stosowne orzeczenie sądu w tym zakresie. Wskazano również, że niezastosowanie się do treści wezwania będzie skutkować rozpoznaniem wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W piśmie z dnia 10 października 2014 r. pełnomocnik wyjaśnił, że wnioskodawca w roku 2013 osiągnął wyłącznie dochód ze stosunku pracy; z tytułu działalności gospodarczej nie uzyskuje żadnych przychodów; w marcu 2014 r. małżeństwo wnioskodawcy zostało rozwiązane na skutek rozwodu. Do pisma zostało dołączone zeznanie podatkowe wnioskodawcy za 2013 r. – PIT-37, w którym wykazał on dochód ze stosunku pracy w kwocie 10.421,25 zł. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przywołane przepisy regulujące instytucję prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem – co wymaga podkreślenia – to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. W tym stanie sprawy należało stwierdzić, że wnioskodawca – pomimo że było mu znane stanowisko Sądu zarówno pierwszej, jak i drugiej instancji, co do skutków jakie wywołuje uchylenie się wnioskodawcy od udokumentowania swojej sytuacji finansowej – po raz kolejny nie wykonał nałożonego na niego obowiązku. Wprawdzie pełnomocnik wnioskodawcy złożył dodatkowe oświadczenie, to jednak z uwagi, że nie tylko nie przedłożył wraz z nim wymaganych dokumentów źródłowych, ale również biorąc pod uwagę, że nie odniósł się w nim do wszystkich kluczowych okoliczności, dokonanie pełnej i rzetelnej oceny sytuacji finansowej wnioskodawcy w dalszym ciągu jest niemożliwe. Wciąż bowiem nieznana jest kwota środków pieniężnych, jakimi faktycznie dysponuje wnioskodawca, gdyż uchylił się on od przedstawienia: (-) dokumentu potwierdzającego kwotę jego miesięcznych dochodów, po uwzględnieniu dokonywanych potrąceń egzekucyjnych (netto); (-) dowodu, który potwierdzałby faktyczne zaprzestanie wykonywania działalności gospodarczej pod nazwą "A", jak chociażby odpisów deklaracji VAT-7, z którego obowiązku składania nie zwalnia podatnika fakt, że w danym okresie rozliczeniowym (miesięcznym bądź kwartalnym) nie wykonał on czynności opodatkowanych; (-) wyciągów z rachunków bankowych, w tym konta o numerze [...] oraz rachunku prowadzonego dla potrzeb działalności gospodarczej (do którego posiadania, w świetle obowiązujących przepisów, jest zobowiązany), jednocześnie wnioskodawca nie przedstawił żadnego dowodu, który potwierdzałby, że ww. rachunek, jak również rachunek bądź też rachunki bankowe związane z działalnością gospodarczą zostały zamknięte (zlikwidowane); (-) średniej miesięcznej wysokości kosztów swojego utrzymania, w szczególności wydatków związanych z eksploatacją zajmowanego lokalu. Wątpliwości co do dochodów, jakie faktycznie osiąga wnioskodawca potęguje fakt, że zgodnie z aktualnymi danymi ujawnionymi Krajowym Rejestrze Sądowym nadal pełni on funkcję Prezesa Zarządu w spółce "B" Sp. z o.o. [...]. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika zaś, że na mocy uchwały Zgromadzenia Wspólników z dnia 15 maja 2012 r. wnioskodawcy przyznano wynagrodzenie w kwocie 500 zł netto w związku z pełnieniem ww. funkcji. Dochód z tego tytułu wnioskodawca zadeklarował we wniosku o przyznanie prawa pomocy – druku PPF z dnia 30 kwietnia 2013 r. W przedmiotowym wniosku skarżący podał, że uzyskuje wyłącznie dochody z tytułu pełnienia funkcji Prezesa Zarządu w spółce "C" Sp. z o.o. [...]. Wnioskodawca nie wypowiedział się także w kwestii posiadanych pojazdów mechanicznych, nie przedłożył orzeczenia sądu o rozwodzie, jak również nie wykazał aktualnego stanu zadłużenia, w tym wobec Skarbu Państwa z tytułu zaległości podatkowych. Zwrócić przy tym należy uwagę, że odpisy zawiadomień o zajęciu wynagrodzenia wnioskodawcy wypłacanego przez spółkę "B", które znajdują się w aktach sprawy wystawione zostały 15 czerwca i 6 września 2012 r., a zatem stan egzekwowanych należności uległ zmianie. Rozpoznając zasadność wniesionego żądania referendarz sądowy miał na uwadze kwotę należnego wpisu od skargi kasacyjnej, który wynosi 13.640 zł. Bez wątpienia jest to kwota znaczna, jednakże w sytuacji gdy wnioskodawca, poprzez nieprzedstawienie żądanych dokumentów, nie wyjaśnił kluczowych wątpliwości dotyczących swoich rzeczywistych możliwości płatniczych, to nie sposób ustalić, czy jest on w stanie ponieść koszty niniejszego postępowania, czy też nie, a jeśli tak to w jakiej części. Z tych wszystkich względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.