I SA/Gd 538/08

WyrokWSA w Gdańsku2008-12-04

Skład orzekający: Małgorzata Tomaszewska, Elżbieta Rischka, Bogusław Woźniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania jest zasadna, gdy wnioskodawca zadeklarował obszar większy niż stwierdzony, a różnica przekracza 20%, a także w kontekście ustalenia, kto był faktycznym posiadaczem i użytkownikiem gruntów rolnych w danym okresie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa przyznania płatności była zasadna, ponieważ różnica między zadeklarowanym a stwierdzonym obszarem przekroczyła 20%, co zgodnie z art. 51 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 skutkuje brakiem przyznania pomocy. Sąd potwierdził również, że organ prawidłowo ustalił, iż faktycznym posiadaczem i użytkownikiem gruntów rolnych w 2005 r. był Z.R., a nie wnioskodawca P.P., co było kluczowe dla przyznania płatności.
Stan faktyczny
Producent rolny P.P. złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2005, deklarując 16 działek rolnych o łącznej powierzchni 147,69 ha. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania płatności, stwierdzając, że działki ewidencyjne nr 377/1 i 377/2, na których położone były działki AA, BB, CC, DD, były użytkowane przez Pana Z.R., który zarządzał spornymi gruntami i poniósł na nie nakłady. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną ocenę umowy dzierżawy z Z.R. oraz opieszałość postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędzia WSA Bogusław Woźniak, Protokolant Referent Dorota Pellowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi P.P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 7 maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005 oddala skargę. P.P. w dniu 11 maja 2005 r. złożył, w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005 r. deklarując, do przyznania płatności, 12 działek rolnych oznaczonych literami A - L. Producent rolny złożył w dniu 16 maja 2005 r. zmianę do ww. wniosku, w której ujął dodatkowo działki rolne AA, BB, CC, DD położone na działkach ewidencyjnych nr 377/1 i 377/2, obręb Ś., gmina M. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Dyrektor Oddziału Regionalnego) dwukrotnie, decyzjami z dnia 29 września 2006 r. i z dnia 4 lipca 2007 r., uchylił decyzję organu pierwszej instancji, w przedmiocie odmowy przyznania P.P. płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Kierownikowi Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej Kierownik Biura Powiatowego). Ostatecznie Kierownik Biura Powiatowego decyzją z dnia 29 listopada 2007 r. odmówił P.P. przyznania w/w płatności na rok 2005 stwierdzając, że działki 377/1 i 377/2 były rolniczo użytkowane przez Pana Z.R., który bez zainteresowania drugiej strony zarządzał spornymi gruntami oraz poniósł nakłady finansowe na utrzymanie gruntów, w dobrej kulturze rolnej. W uzasadnieniu wywiedziono pojęcie posiadania w oparciu o przepisy Kodeksu cywilnego, oraz wskazano, że płatności przysługują posiadaczowi działek rolnych. W rezultacie organ ustalił, iż to Pan Z.R., użytkował rolniczo działki rolne położne na działkach ewidencyjnych o nr 377/1 i 377/2. Zgodnie ze złożonym przez Pana P.P. wnioskiem, powierzchnia zadeklarowana do płatności w ONW - Nizinne strefa nizinna II - 2005 wynosiła 147,69 ha, powierzchnia stwierdzona zaś 81,69 ha. Różnicą, zatem wynosi 80,79% powierzchni stwierdzonej. W oparciu o powyższe, Panu P.P. odmówiono płatności w oparciu o art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., który stanowi, że jeżeli różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym wynosi więcej niż 20%, płatności ONW nie przyznaje się. W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik wnioskodawcy zarzucając organowi pierwszej instancji naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego i naruszenie przepisów prawa materialnego regulujących przyznawanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania a w szczególności, cyt: "§ 2 w zw. z § 7 ust. 1" rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, wniósł o uchylenie przedmiotowej decyzji w całości oraz orzeczenie, co do istoty sprawy. Strona wniosła o dokonanie przez organ odwoławczy oceny, co do: 1) oceny kwestii związanych z ustaleniem osób posiadających interes prawny do występowania w charakterze strony w sprawie - poza P.P., 2) oceny swobody w wydawaniu decyzji w zakresie przesłanek z art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a., 3) ustaleń dotyczących nadzwyczajnego przedłużania postępowania administracyjnego i nie zachowania przepisów dotyczących terminów załatwienia spraw administracyjnych - skutkujących narażeniem strony na szkodę. Skarżący podniósł, że skarżona decyzja stoi w sprzeczności z zebranym, materiałem dowodowym oraz treścią § 2 cyt./w. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. W ocenie skarżącego spełnił on kryteria wymagane do uzyskania przedmiotowej płatności. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego AR i MR decyzją z dnia 7 maja 2008 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ drugiej instancji wyjaśnił, że zgodnie z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielenia pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (zwanego dalej Rozporządzeniem). Podstawowymi przesłankami wymaganymi do uzyskania płatności ONW są m. in. wymóg prowadzenia działalności rolniczej na zgłoszonych do płatności działkach rolnych, a działalność ta jest prowadzona zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej, o której mowa w art. 14 ust. 2 rozporządzenia 1257/1999/WE. Działalność rolnicza winna być prowadzona przez posiadacza zadeklarowanych działek, o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami. Zdaniem Dyrektora Oddziału Regionalnego, zastosowanie w rozporządzeniu pojęcia "posiadacz" a nie "właściciel" wskazuje, że uprawnionym do uzyskania płatności jest osoba, która faktycznie włada rzeczą, w sposób pozwalający utrzymywać grunty rolne w dobrej kulturze rolnej. Przy czym, co do rozumienia pojęcia posiadania wskazano, iż należy stosować przepisy Kodeksu Cywilnego. Dla posiadania istotne jest więc istnienie dwóch elementów - faktycznego władztwa nad rzeczą i zamiaru jej posiadania. W ocenie organu odwoławczego Z.R. spełniał oba warunki. Dyrektor Oddziału Regionalnego stwierdził, że w odniesieniu do działek 377/1 i 377/2 zawarta została w dniu 1 stycznia 2005 r. umowa dzierżawy pomiędzy P.P. (wydzierżawiającym) oraz Z.R. (dzierżawcą). Ponadto został złożony przez Z.R. wniosek w sprawie przyznania płatności bezpośrednich, w którym zostało zawarte oświadczenie Z.R. o posiadaniu działek rolnych na działkach ewidencyjnych nr 377/1 i 377/2. Zdaniem organu odwoławczego z zebranego materiału dowodowego, zwłaszcza z zeznań świadków oraz faktur wynika, że Z.R. użytkował sporne działki samodzielnie, zlecał wykonywanie prac na działkach oraz dokonywał zakupu nasion do zasiewu. Regulował również płatności, jako nabywca usług, występując samodzielnie, nie jako osoba upoważniona do reprezentowania P.P. Organ odwoławczy uznał, że nie jest zasadne twierdzenie strony, że umowa dzierżawy była kontynuacją poprzedniego zlecenia. Nie kwestionując, że taki stosunek prawny między P.P. a Z.R. istniał wcześniej wskazano, że 1 stycznia 2005 r. strony zdecydowały jednak o zawarciu umowy dzierżawy. Wskazano też, że umowa zawarta 1 stycznia 2005 r. zawiera postanawiania, które pozwalają ją kwalifikować jako umowę dzierżawy. Odnosząc się do zarzutu, że umowa z dnia 1 stycznia 2005 r. jest nieważna albowiem P.P. nie uzyskał zgody Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa (właściciela) na poddzierżawę działek 377/1 i 377/2 wyjaśniono, że pomimo wskazanego uchybienia umowa ta pozostaje ważna. Zdaniem organu odwoławczego brak jest przesłanek aby przyjąć, że stroną niniejszego postępowania jest Z.R. Każda sprawa wszczęta wnioskiem producenta rolnego o przyznanie płatności podlega rozpoznaniu pod kątem spełnienia przesłanek uzyskania płatności przez konkretnego producenta. W ocenie organu odwoławczego okoliczność, iż Kierownik Biura Powiatowego zwrócił się o opinię prawną do radcy prawnego zatrudnionego w Oddziale Regionalnym ARiMR nie może być utożsamiana z sytuacją tego rodzaju, iż w rozstrzygnięciu organu pierwszej instancji brały udział nieuprawnione osoby tj. pracownicy organu odwoławczego. W konsekwencji zdaniem organu odwoławczego zaskarżoną decyzją zasadnie odmówiono wnioskodawcy płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na skutek nie uwzględnienia działek rolnych AA, BB, CC i DD położonych na spornej działkach ewidencyjnych nr 377/1 i 377/2, obręb Ś. Producent zadeklarował do przyznania płatności 16 działek rolnych o łącznej powierzchni 147,69 ha położonych na 10 działkach ewidencyjnych. Po przeprowadzonym postępowaniu ustalono, że działki oznaczone jako AA, BB, CC, DD użytkuje inna osoba, zatem strona nieprawidłowo zadeklarowała je w złożonym wniosku. Łączna powierzchnia działek AA, BB, CC, DD wynosi 66, 00 ha. Powierzchnia stwierdzona, kwalifikująca się do przyznania płatności wynosi zatem 81,69 ha. Art. 51 ust 1 rozporządzenia 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. (Dz. U. UE L 141 z 30.04.2004 r., Dz. U. UE L 42 z dnia 12 lutego 2005 r., Dz. U. UE L 72 z dnia 18 marca 2005 r., Dz. U. UE L 284 z dnia 28 października 2005 r., Dz. U. UE L 314 z dnia 30 listopada 2005 r.) stanowi: "Jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej, za wyjątkiem skrobiowych odmian ziemniaka i ich nasion zgodnie z odpowiednio art. 93 i 99 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 50 ust. 3 do 5 niniejszego rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy jeśli różnica ta wynosi 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% zatwierdzonego obszaru. Jeśli różnica ta przekracza 20% zatwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa." Różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym i stwierdzonym wynosi 66 ha, czyli 80,79% obszaru zatwierdzonego. W oparciu o powyższe, w ocenie organu drugiej instancji na podstawie art. 51 ust. 1 zdanie drugie rozporządzenia 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r." Panu P.P. należało odmówić przyznania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich na rok 2005. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, strona zarzuciła organowi II instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, regulujących przyznawanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, a w szczególności § 2 w związku z § 7 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Skarżący podniósł także kwestię braku swobody organu I instancji w wydaniu orzeczenia administracyjnego - skutkująca nieważnością decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr [...] z 29 listopada 2007 r. oraz zarzucił organom obu instancji opieszałość w zakresie prowadzenia postępowania administracyjnego. W rezultacie strona wniosła o uchylenie skarżonej decyzji w całości oraz obciążenie organu kosztami procesu, w tym kosztami zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi stwierdza się, że organ nie wskazał żadnego dowodu potwierdzającego fakt utraty przez stronę posiadania nieruchomości objętej wnioskiem o dopłatę. Istotne w sprawie było ustalenie istniejącego w 2005 r. rzeczywistego stanu faktycznego. W tym zakresie, zdaniem skarżącego, organ nie zaprezentował żadnego dowodu przesądzającego o utracie posiadania nieruchomości przez P.P. Przymiotu dowodu w sprawie nie mogą uzyskać zeznania Z.R. jest on bowiem osobą zainteresowaną w ustaleniu, że skarżący utracił posiadanie spornych nieruchomości. Zeznania pozostałych świadków zdaniem skarżącego nie wniosły nic do sprawy. Wskazując na istniejący wcześniej stosunek prawny łączący P.P. i Z.R. skarżący stwierdził, że należało przyjąć, że sytuacja faktyczna dotycząca zarządu sporną nieruchomością adekwatna była do istniejącej już wcześniej sytuacji sprawowania zarządu całym gospodarstwem rolnym strony skarżącej. W istocie bowiem Z.R. nie był posiadaczem gruntu, jedynie działał w imieniu i na rzecz P.P., na tej zasadzie, że jego wynagrodzenie było częścią uzyskanych z nieruchomości pożytków, nie ponosząc jednocześnie kosztów związanych z nakładami na sporną nieruchomość. Skarżący zarzucił wadliwą interpretację zapisów umowy, nazwanej przez jej strony umową dzierżawy, wskazując, że organ pominął w ocenie tej umowy dyrektywy interpretacyjne wynikające z treści art. 65 KC. Zdaniem skarżącego nie wyjaśniona została w niniejszej sprawie pozycja procesowa Z.R. Wprawdzie w uzasadnieniu decyzji Dyrektor Oddziału Regionalnego stwierdził, że stroną postępowania jest wyłącznie P.P., pozostaje to jednak w sprzeczności z treścią prowadzonych wcześniej czynności; z treści protokołu rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu 22 listopada 2006 r. wynika, że Z.R. występuje tam w charakterze strony. Strona skarżąca zarzuciła, że postępowanie organów obu instancji sprowadzało się do wyszukiwania argumentów pozwalających na zwlekanie z wydaniem rozstrzygnięcia administracyjnego czego przykładem jest fakt skierowania do prokuratury zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa przeciwko dokumentom przez pełnomocnika skarżącego – K.J. Wskazał także skarżący, iż podstawa prawna decyzji nie jest pełna, nie zawiera przepisów prawa materialnego stanowiącego podstawę do uzyskania płatności. Jednocześnie skarżący podniósł, że nie umożliwiono mu dostęp do przepisów prawnych stanowiących podstawę prawną zaskarżonych rozstrzygnięć administracyjnych. Skarżący podtrzymał również zarzuty, co do: swobody orzekania w sprawie; organ przyznał, iż zatrudniony w organie drugiej instancji pracownik wykonywał czynności zmierzające do ustalenia stanu prawnego w trakcie postępowania toczącego się przed organem pierwszej instancji, jak i obowiązku poinformowania strony o wszczęciu postępowania w przedmiocie ustalenia sankcji finansowej. Zdaniem strony skarżącej prowadzenie postępowania administracyjnego przez ponad 3 lata stanowi rażące naruszenie podstawowych zasad tego postępowania. Dyrektor Oddziału Regionalnego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - zwanej w dalszej części "p.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Mając na uwadze tak zakreślony zakres kognicji Sąd oceniając prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia stwierdził, że organ trafnie ustalił, komu, w świetle przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657 z późn. zm.) oraz ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), przysługują dopłaty do dzierżawionych działek (dzierżawcy, czy poddzierżawcy). Sąd uznał, że zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wykładnia wymienionych przepisów, zgodnie z którą dopłaty przysługują poddzierżawcy, gdyż to on był posiadaczem gruntów rolnych i ich użytkownikiem w 2005 r., utrzymującym je w dobrej kulturze rolnej, jest zgodna z prawem. Zastosowane w sprawie przepisy nie są odmiennie interpretowane przez strony, przedmiotem zarzutów skarżącego jest natomiast prawidłowość przeprowadzonego przez organ postępowania dowodowego, w szczególności w zakresie uwzględnienia i oceny skutków prawnych umowy sporządzonej dnia 25 maja 2005 r. Zdaniem Sądu nie można zgodzić się ze stroną skarżącą, że ustalenia organu odwoławczego, co do stanu posiadania gruntów objętych wnioskiem nie znajdowały uzasadnienia w zgromadzonych w sprawie dowodach. Organ bowiem wyczerpująco wskazał, w oparciu o jakie dowody ustalił, że w 2005 r. przedmiotowe grunty pozostawały w posiadaniu Z.R. (umowa dzierżawy z dnia 1 stycznia 2005 r., wyjaśnienia strony, zeznania świadków Z.R., J.G., faktury VAT dokumentujące zakup nasion i usług rolniczych). Organ ocenił wszelkie zgromadzone w sprawie dowody, a wnioskom nie sposób zarzucić dowolności. Zaskarżona decyzja obrazuje również tok rozumowania i wnioskowania organu drugiej instancji. Dyrektor Izby Skarbowej ustosunkował się do każdego dowodu i dokonał ich oceny we wzajemnym ze sobą powiązaniu, wyciągając, zdaniem Sądu, prawidłowe wnioski. Argumentacja strony skarżącej sprowadza się, w ocenie Sądu. do polemiki z ustaleniami organów - poprzez proste zaprzeczenie poczynionym ustaleniom. Skarżący jednak nie wskazał, na czym polegało błędne rozumowanie organu podatkowego. Całą konstrukcję skargi oparł - li tylko na wskazaniu, że z przeprowadzonych dowodów nie wynikają okoliczności ustalone przez organ. Sąd uznał za bezprzedmiotowe zarzuty braku udowodnienia w sprawie faktu utraty przez P.P. posiadania spornych działek rolnych. Okoliczność ta, nie miała dla sprawy znaczenia prawnego, ponieważ istotą postępowania było zbadanie okoliczności istotnych w świetle ustawowych warunków przyznania dopłat, a tą okolicznością było ustalenie, kto faktycznie w 2005 r. posiadał i uprawiał sporne grunty. W ocenie Sądu nie można zgodzić się ze skarżącym, który odmawia przymiotu dowodu zeznaniom Z.R. Okoliczność, że Z.R. występuje jako strona w innym postępowaniu administracyjnym, którego przedmiotem są tożsame grunty nie stanowi żadnego ograniczenia dowodowego. Ewentualnie może mieć to znaczenie przy ocenie wiarygodności zeznań tego świadka, w tym jednak względzie, jak wywiedziono powyżej, brak podstaw do stwierdzenia naruszeń reguł oceny dowodów. Sąd nie podzielił nadto zarzutu strony, iż organ nie wyjaśnił pozycji procesowej Z.R. Akta sprawy nie pozostawiają co do tego żadnych wątpliwości, ponieważ przed przystąpieniem do przesłuchania tej osoby organ pouczył ją o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań (instytucja mająca zastosowanie wyłącznie do świadka, nigdy do strony), oceniając zeznania tej osoby organ określał ją mianem świadka, nadto odmówił skarżącemu informacji na temat rozpoznania wniosku Z.P., czego nie uczyniłby, gdyby był to element niniejszego postępowania, które jest dla skarżącego jawne. Dodatkowo kwestię tę organ odwoławczy wyczerpująco wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji. Skarżący zarzucił w skardze wadliwość oceny umowy z dnia 1 stycznia 2005 r. zawartej pomiędzy skarżącym, a Z.R., a mianowicie, że organ odwoławczy nie uwzględnił, iż przedmiotowa umowa miała charakter umowy zlecenia, a nie umowy dzierżawy, że Z.R. miał jedynie prawo do wynagrodzenia za dokonywanie określonych czynności na rzecz właściciela nieruchomości. Sąd uznał powyższy zarzut za nietrafny. Przede wszystkim należy podzielić pogląd organu odwoławczego, że charakter prawny przywołanej umowy jest kwestią drugorzędną dla istoty tej sprawy. Powyższy dowód służył jedynie ustaleniom, kto był posiadaczem nieruchomości w badanym okresie. Nie można zgodzić się z postulatem strony skarżącej, by analizowaną umowę oceniać przez pryzmat wcześniejszej współpracy strony skarżącej z Z.R., która polegała na zarządzaniu gospodarstwem skarżącego i miała charakter zlecenia. Uprzednie bowiem stosunki prawne nie dowodzą, jaka była wola stron zawierających umowę określoną przez strony mianem umowy dzierżawy. Wręcz przeciwnie - w świetle doświadczenia życiowego uznać należy, że skoro strony zawarły nową umowę, to doszło do zmiany łączącej ich więzi prawnej. Rozważania organu odwoławczego w tym względzie są czytelne, logiczne i zyskały aprobatę Sądu. Waloru dowodowego powyższego dokumentu dla poczynienia ustaleń w sprawie nie dyskwalifikują, jak trafnie uznał organ odwoławczy, postanowienia umowy odnoszące się do wzajemnych rozliczeń z tytułu umowy. Postanowienia zaś umowy, gdzie strony uzgodniły, kto będzie występował o określone dotacje unijne stanowią naruszenie art. 58 k.c., gdyż tak zawarta umowa jest próbą obejścia § 2 cyt./w. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. Zdaniem Sądu skutkiem prawnym tego rodzaju uzgodnienia pomiędzy stronami jest jego nieważność ze względu na cel, którym było obejście przepisów ustawy. W myśl bowiem art. 58 § 1 kc czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, iż na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy. Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego z uwagi na jego przewlekłość Sąd uznał, że kwestia ta była przedmiotem odrębnej sprawy administracyjnej i w tamtym też postępowaniu służyła stronie droga sądowa. Sąd nie przychylił się do zarzutu braku samodzielności organu przy rozstrzyganiu sprawy poprzez skorzystanie z opinii prawnej. Organ administracyjny działa przy wykorzystaniu aparatu pomocniczego, którym niewątpliwie jest urząd rozumiany jako struktura organizacyjna, której jedynym celem jest zapewnienie sprawnej realizacji zadań organu administracji. Zrozumiałym jest więc, że organ przy rozstrzyganiu może skorzystać z pomocy zasobów osobowych urzędu, jednakże nie ma to wpływu na fakt, że w imieniu państwa i na jego rzecz działa organ wydający rozstrzygnięcie. Z tych też względów Sąd ocenił, że zarzuty zgłoszone w skardze nie dają podstaw do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd uznając, w oparciu o art. 145 p.p.s.a. a contrario, że w niniejszej sprawie nie miało miejsce naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skutkujące uchyleniem zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz nie zaistniały przesłanki skutkujące stwierdzeniem jego nieważności, bądź stwierdzeniem wydania z naruszeniem prawa, na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło