I SA/Gd 542/12
WyrokWSA w Gdańsku2012-10-17
Skład orzekający: Elżbieta Rischka, Krzysztof Przasnyski, Małgorzata Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki z o.o. może być pociągnięty do odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, jeśli formalnie pełnił funkcję, ale twierdzi, że był pozbawiony możliwości faktycznego działania w spółce z powodu pełnienia innych obowiązków i konfliktu z drugim członkiem zarządu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że członek zarządu, który formalnie pełnił funkcję w okresie powstania zaległości podatkowych i podpisywał dokumenty spółki, nie może uwolnić się od odpowiedzialności, nawet jeśli twierdzi, że był pozbawiony możliwości faktycznego działania. Świadome ograniczenie swojej aktywności w spółce i skupienie się na innych obowiązkach oznacza, że ponosi ryzyko związane z organizacją prowadzenia spraw spółki. Ponadto, sąd uznał, że brak majątku spółki i niezgłoszenie wniosku o upadłość we właściwym czasie, mimo wiedzy o stratach, również obciąża członka zarządu.Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. nie uiściła zaległości podatkowych z tytułu VAT za luty i marzec 2007 r. Po bezskutecznej egzekucji z majątku spółki, Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął postępowanie w sprawie orzeczenia odpowiedzialności podatkowej T. F. jako członka zarządu. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, orzekając odpowiedzialność T. F. Skarżący T. F. wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym art. 116 § 2, poprzez błędną wykładnię i uznanie, że miał wpływ na czynności spółki, mimo że formalnie pełnił funkcję, a faktycznie był pozbawiony możliwości działania. Skarżący kwestionował również brak winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość i brak wskazania majątku spółki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Fabińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 października 2012 r. sprawy ze skargi T. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 29 marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki oddala skargę.
"A" Sp. z o.o. z siedzibą w S. nie uiściła ciążących na niej (jako podatniku) zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od lutego 2007 r. do marca 2007 r. (wynikających z deklaracji VAT-7), w konsekwencji tego powstały zaległości podatkowe w rozumieniu art. 51 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.).
Wobec bezskuteczności egzekucji z majątku ww. Spółki Naczelnik Urzędu Skarbowego przeprowadził postępowanie (wszczęte postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2011 r.) w sprawie orzeczenia odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej T. F. solidarnie z "A" Sp. z o.o. i drugim członkiem zarządu M. D. za zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od lutego 2007 r. do marca 2007 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego.
Decyzją z dnia z dnia 17 października 2011 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego orzekł o odpowiedzialności podatkowej T. F. solidarnie ze spółką z o.o. "A" oraz drugim członkiem zarządu tej Spółki M. D., całym osobistym majątkiem, za zaległości podatkowe tej Spółki, z tytułu podatku od towarów i usług za luty i marzec 2007 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego w łącznej kwocie 35.646,36 zł.
Nie zgadzając się z powyższą decyzją, skarżący T. F. złożył odwołanie, w którym zarzucił: 1) naruszenie przepisów art. 116 § 1 "pkt lb" oraz pkt 2 Ordynacji podatkowej, art. 116 "ust. 2" w związku z art. 122, art. 187 § 1 art. 188, art. 191 Ordynacji podatkowej, art. 67a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niewłaściwe zastosowanie ww. przepisów, polegające na wadliwym przyjęciu, że a) miał wpływ na czynności podejmowane w spółce w okresie powstania zobowiązania podatkowego, albowiem pełnił funkcje członka zarządu i wobec tego ma do niego zastosowanie przepis art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej, b) nie wskazał majątku spółki wystarczającego do zaspokojenia należności organu, c) nie wykazał, że zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy; 2) naruszenie art. 188 w związku z art. 116 § 1 "pkt 1 b" Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie zebrania i wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego w sprawie, a w szczególności oddalenie wniosków dowodowych skarżącego skutkujące błędnym przyjęciem, że skarżący ponosi winę w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości "A" Sp. z o.o.
Po rozpatrzeniu wniesionego odwołania Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia 29 marca 2012 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy w pierwszej kolejności wskazał, że ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego wynika, iż T. F. został powołany na stanowisko Prezesa Zarządu Sp. z o.o. "A" w dniu 18 lipca 2005 r. (uchwałą Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników - Rep. A nr [...] r. z dnia 18 lipca 2005 r.) i w okresie, w którym powstały zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do marca 2007 r., tj. od 26 marca 2007 r. do 25 kwietnia 2007 r., pełnił funkcję prezesa zarządu tej spółki. Na powyższe wskazują też dane zawarte w Krajowym Rejestrze Sądowym pod numerem KRS: [...] Sądu Rejonowego [...], VIII Wydział Gospodarczy. Organ odwoławczy stwierdził, że skoro w czasie, w którym upływał termin płatności podatku od towarów i usług za miesiące od lutego 2007 r. do marca 2007 r., T. F. pełnił funkcję Prezesa Zarządu, tym samym zaistniała pozytywna przesłanka dla orzeczenia jego odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki.
Następnie organ odwoławczy wskazał, że spółka "A" nie uregulowała należnych zobowiązań wobec Skarbu Państwa i wobec tego Naczelnik Urzędu Skarbowego podjął postępowanie egzekucyjne zmierzające do uregulowania jej zaległości m.in. z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do marca 2007 r., które wszczęto i prowadzono na podstawie skutecznie doręczonych tytułów wykonawczych Nr [...] i [...]. W wyniku przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego stwierdzono, że egzekucja z majątku "A" Sp. z o.o. okazała się bezskuteczna. Spółka pod wskazanym adresem nie prowadziła działalności gospodarczej. Pismami z dnia 2 maja 2007 r. oraz z dnia 1 czerwca 2007 r. dokonano zajęć rachunku bankowego tej Spółki. [...] Bank pismami z dnia 14 czerwca 2007 r. oraz 3 października 2007 r. poinformował o zablokowaniu rachunku oraz o tym, że rachunek bieżący dłużnika wykazywał na dzień wpływu zajęcia saldo zerowe. Spółka nie posiadała innych rachunków bankowych. Zgodnie z informacją z rejestru gruntów podaną przez Wydział Geodezji Urzędu Miasta "A" Sp. z o.o. z siedzibą w S. nie figurowała w ewidencji gruntów i budynków jako użytkownik wieczysty gruntu i właściciel nieruchomości na terenie miasta S. Ponadto z pisma Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji wynikało, że "A" Sp. z o.o. nie figuruje w centralnej ewidencji pojazdów.
W toku postępowania skarżący wskazał następujących wierzycieli "A" Sp. z o.o.: 1) "B" Sp. z o.o, 2) "C" Sp. z o.o, 3) "D" Sp. z o.o, 4) "E" Sp. z o.o, 5) "F" Sp. z o.o, 6) "G" Sp. z o.o.
W toku postępowania egzekucyjnego wystosowano zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego do Sp. z o.o. "G" z siedzibą w G., "F" Sp. z o.o. oraz "C" Sp. z o.o, jednakże spółki te poinformowały, że nie są dłużnikami "A" Sp. z o.o. i nie uznały zajęcia. Niniejsze potwierdziła również kontrola przeprowadzona w Sp. z o.o. "C". Ponadto wobec wykreślenia adresu spółki z o.o. "A" z rejestru KRS nie było możliwe zastosowanie środków egzekucyjnych wobec "B" Sp. z o.o, "D" Sp. z o.o, "E" Sp. z o.o. Niemniej w trakcie postępowania egzekucyjnego ustalono również, że spółki "B" Sp. z o.o. i "D" Sp. z o.o. nie posiadają swojej siedziby pod wcześniej wskazanymi adresami i nie prowadzą działalności. Dodatkowo z postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 31 grudnia 2008 r. wynika, że egzekucja wobec "B" Sp. z o.o. okazała się bezskuteczna wobec braku siedziby pod wskazanym adresem i braku możliwości ustalenia aktualnego miejsca prowadzonej działalności. Ponadto z protokołu kontroli przeprowadzonej w 2009 r. przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w "A" Sp. z o.o. w S. przeprowadzonej bezsprzecznie wynikało, że zobowiązania "E" Sp. z o.o. wobec "A" Sp. z o.o. z faktury VAT nr F/000308/06 z dnia 28 sierpnia 2006 r. zostały (przez korektę podatku należnego w marcu 2009 r.) uznane za nieściągalne.
Zgromadzony materiał dowodowy w ocenie organu odwoławczego prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż organ egzekucyjny podjął wszystkie możliwe czynności w celu wyegzekwowania zaległości podatkowych Spółki z o.o. "A", jednakże w trakcie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec zobowiązanej Spółki nie ustalono żadnego majątku, z którego można by skutecznie zaspokoić zaległość podatkową Spółki z o.o. "A" z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące: od lutego do marca 2007 r.
Organ odwoławczy wskazał, że brak majątku Spółki z o.o. "A" potwierdzają również postanowienia Komornika Sądu Rejonowego z dnia 26 kwietnia 2008 r. i 30 czerwca 2008 r. nr [...] i nr [...], z dnia 10 marca 2009 r. nr [...] oraz z dnia 20 sierpnia 2009 r. nr [...], którymi umorzono postępowania egzekucyjne prowadzone wobec "A" Sp. z o.o. z siedzibą w S. wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji.
Przepisy ustawy Ordynacja podatkowa ustanowiły zasadę odpowiedzialności członków zarządu spółki z o.o. za zaległości podatkowe tej spółki - z uwagi na jej subsydiarny charakter w stosunku do dłużnika głównego - jedynie w sytuacji, gdy: 1) termin płatności zobowiązań podatkowych spółki upłynął w czasie pełnienia przez nich ww. funkcji (art. 116 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa) oraz 2) jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna (art. 116 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa).
W niniejszej sprawie termin płatności zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do marca 2007 r. upłynął w okresie sprawowania przez T. F. funkcji Prezesa Zarządu Spółki, a prowadzone do majątku podatnika "A" Sp. z o.o. postępowania egzekucyjne okazały się bezskuteczne.
Oznacza to, iż zaistniały obie pozytywne przesłanki warunkujące orzeczenie odpowiedzialności skarżącego jako Prezesa Zarządu "A" Sp. z o.o. za zaległości podatkowe ww. Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do marca 2007 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego.
Dokonując analizy przesłanek negatywnych określonych w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, organ odwoławczy wskazał, że członek zarządu spółki z o.o. może "uwolnić się" od odpowiedzialności za zaległości podatkowe tej spółki, jeżeli:
- wykaże, iż we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe);
- wykaże, iż niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;
- wskaże mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
Przy określeniu "właściwego czasu" dla wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości (o którym stanowi ww. art. 116 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa) na uwagę zasługuje art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1361 ze zm.), stosownie do którego dłużnik jest obowiązany nie później, niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Natomiast stosownie do treści art. 10 ww. ustawy, upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Z przepisu art. 11 tej ustawy wynika, iż dłużnika uważa się za niewypłacalnego jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań, zaś dłużnika będącego osobą prawną (...) uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje (ust. 2 ww. artykułu).
Dla oceny, kiedy powstał prawny obowiązek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, konieczne jest zatem ustalenie, czy i kiedy Spółka nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań.
W tym miejscu organ odwoławczy wskazał, że każdy kto nie płaci określonego ustawą (lub umową) drugiego z kolei zobowiązania, staje się od tej chwili niewypłacalny. Niewypłacalność ma miejsce już w pierwszym dniu opóźnienia, niezależnie od wielkości zobowiązań i niezależnie od tego jak duże jest opóźnienie w zapłacie.
Odnosząc powyższe do sytuacji faktycznej niniejszej sprawy, organ odwoławczy podał, iż z informacji uzyskanej od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] (pismo z dnia 7 stycznia 2011 r.) wynika, że już od stycznia 2007 r. Spółka z o.o. "A" zaprzestała wpłat do ZUS zadeklarowanych składek. Aktualnie jej zadłużenie wobec ZUS z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za miesiące od stycznia do maja 2007 r. wynosi 29.285 zł, z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za miesiące od stycznia do lipca oraz od września do października i grudzień 2007 r. wynosi 6.611,50 zł oraz z tytułu składek na FPiFGSP za miesiące od stycznia do maja 2007 r. wynosi 2.J24,24 zł. Niniejsze kwoty nie uwzględniają należnych odsetek za zwłokę. Termin wpłaty deklarowanych składek na FUS, ubezpieczenie zdrowotne i FPiFGSP upływał dnia 15 następnego miesiąca tj. odpowiednio 15.02.2007 r., 15.03.2007r. i tak odpowiednio aż do 15.01.2008 r. Natomiast termin płatności podatku od towarów i usług wynikający ze złożonych deklaracji VAT-7 za miesiące od lutego do marca 2007 r. upłynął odpowiednio 26 marca 2007 r. i 25 kwietnia 2007 r. Z akt sprawy bezsprzecznie wynika zaś, że zaległości wobec Skarbu Państwa z tytułu podatku i składek ZUS nie są jedynymi wymagalnymi należnościami, które Spółka w tym okresie zaprzestała regulować. Wobec "A" Spółka z o.o. prowadzone było postępowanie egzekucyjne na wniosek następujących wierzycieli: "H" Sp. z o.o, "I" Sp. z o.o, "J" S.A. w W., W. Ż., które zostało umorzone wobec bezskuteczności egzekucji.
Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że "A" Sp. z o.o. nie złożyła sprawozdania finansowego za 2006 i 2007 r. Jednakże ze złożonych zeznań rocznych CIT-8 wynika, iż działalność Spółki na koniec 2006 r. przyniosła stratę w wysokości 337.961,91 zł, a na koniec 2007 r. strata wyniosła 241.584,52 zł. Natomiast za 2008 i 2009 rok Spółka nie wykazała żadnych przychodów ani kosztów (CIT-8 "zerowy"). Przy czym podkreślenia wymaga fakt, że skarżący T. F. pełnił funkcję prezesa zarządu "A" Sp. z o.o już od lipca 2005 r.
Zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszeniu upadłości. Podstawą ogłoszenia upadłości dłużnika jest jego niewypłacalność, przez którą należy rozumieć między innymi niewykonywanie przez dłużnika wymagalnych zobowiązań.
Zatem w związku z faktem, że "A" Spółka z o.o. zaprzestała regulowania swoich wymagalnych zobowiązań wobec Skarbu Państwa i zobowiązań cywilno prawnych już w lutym 2007 r. zdaniem organu odwoławczego na członkach Zarządu w tym T. F. ciążył obowiązek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości nie później niż w terminie dwóch tygodni licząc od dnia 16 lutego 2007 r.
Odnosząc się do zawartego w uzupełnieniu odwołania wniosku skarżącego o przesłuchanie świadków: A. W., P. B., P. F., P. K. i J. B. na okoliczność potwierdzenia faktycznego wprowadzenia składników majątkowych – wyposażenia Spółki "A" Sp. z o.o. do Spółki z o.o. "D" – organ odwoławczy zauważył, że skarżący załączył zeznania niniejszych świadków jako dowód do zawiadomienia o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa działania na szkodę spółki "A" Sp. z o.o. przez M. D., E. D., D. D., E. Z. i K. K. złożonego w dniu 14 grudnia 2009 r. do Prokuratury Rejonowej.
Organ odwoławczy pismem z dnia 8 grudnia 2010 r. wystąpił do Prokuratury Rejonowej z prośbą udzielenie informacji, na jakim etapie znajduje się postępowanie dotyczące zawiadomienia o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez ww. osoby, która pismem z dnia 16 grudnia 2010 r. poinformowała, że postępowanie dotyczące działania na szkodę spółki "A" Sp. z o.o. z siedzibą w S. zostało zakończone w dniu 8 lutego 2010 r. postanowieniem o odmowie wszczęcia śledztwa.
Mając na uwadze powyższe, jak również pozostałe okoliczności niniejszej sprawy, organ odwoławczy uznał za nieuzasadniony wniosek skarżącego dotyczący przesłuchania ww. świadków. Wskazał też, że Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia 19 września 2011 r. odmówił skarżącemu przeprowadzenia dowodu z zeznań pracowników "A" Sp. z o.o. na okoliczność potwierdzenia faktów zawartych w zawiadomieniu o popełnieniu przestępstwa.
W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek egzoneracyjnych, o których mowa w art. 116 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, a zatem orzeczenie odpowiedzialności T. F. za zaległe zobowiązania podatkowe Spółki z o.o. "A" było zasadne.
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący zarzucił:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest naruszenie art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że pozbawienie członka zarządu możliwości faktycznego, czynnego działania nie powoduje uchylenia przesłanki odpowiedzialności opisanej w tym przepisie;
II. naruszenie przepisów prawa postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest naruszenie:
1) art. 122, art. 187 § 1, art. 188, art. 191 w zw. z art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie zebrania i rozważenia całego materiału dowodowego w sprawie, a w szczególności bezzasadnej odmowie przesłuchania A. W., P. B., P. F., P. K. oraz J. B. na okoliczność niewykonywania przez skarżącego jakichkolwiek funkcji w spółce "A" w roku 2007, braku dostępu do dokumentacji spółki, samodzielnego prowadzenia spraw spółki przez M. D., pomimo zgłoszenia stosownego wniosku w tym zakresie przez skarżącego, co skutkowało błędnym przyjęciem, że skarżący miał wpływ na czynności podejmowane w spółce w okresie, w którym upłynął termin płatności zobowiązań objętych decyzją;
2) art. 122, art. 187 § 1, art. 191 w zw. z art. 116 § 1 pkt 1 b) Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie zebrania i wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego w sprawie, a w szczególności oddalenie wniosku dowodowego skarżącego o przesłuchanie świadków w osobach A. W., P. B., P. F., P. K. oraz J. B. skutkujące błędnym przyjęciem, że skarżący ponosi winę w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości "A" Sp. z o.o.
3) art. 187 § 1 w zw. z art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 67a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez przyjęcie, że skarżący nie wskazał majątku spółki wystarczającego do zaspokojenia należności organu, pomimo faktu, że brak wyegzekwowania wierzytelności "A" Sp. z o.o. związany był z zaniechaniem podjęcia działań przewidzianych przepisem art. 67a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
Na wstępie rozważań należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. Poz. 270) – zwanej dalej p.p.s.a. – stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b), c) p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek, dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów, stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa.
Sąd nie podziela zarzutu strony skarżącej dotyczącego naruszenia art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.
Skarżący nie kwestionuje, iż w okresie jego formalnego sprawowania funkcji w zarządzie Spółki upłynął termin płatności podatków, co do których orzeczono jego odpowiedzialność. Wywodzi za to, że faktycznie był jako członek zarządu pozbawiony możliwości czynnego działania, co skutkuje uchyleniem przesłanki odpowiedzialności unormowanej cytowanym przepisem.
Powyższy zarzut skarżący ponosił już na etapie postępowania podatkowego, wskazując, że w 2007 r. jedynie formalnie figurował w KRS jako członek zarządu spółki z o.o. "A". W tym samym czasie pełnił bowiem funkcję członka zarządu Spółki "K" S.A. z siedzibą w W., co faktycznie uniemożliwiło mu prowadzenie spraw spółki z o.o. "A" z siedzibą w S. Nadto w tamtym czasie doszło do konfliktu między skarżącym a drugim członkiem zarządu M. D., który wówczas samodzielnie prowadził sprawy spółki z o.o. "A".
Powyższa argumentacja nie zasługuje uwzględnienie. W niniejszej sprawie nie można bowiem przyjąć, iż odpowiedzialność za zaległości podatkowej spółki orzeczono względem osoby, która ani faktycznie nie pełniła obowiązków członka zarządu danej spółki, ani też nie miała możliwości pełnienia takich obowiązków w okresie, w którym powstały zaległości spółki.
Podkreślić należy, że skarżący – wbrew temu co twierdzi – we wskazanym okresie pełnił obowiązki członka zarządu spółki, o czym bezsprzecznie świadczy okoliczność podpisania przez niego zeznania podatkowego CIT-8 za 2006 r. i deklaracji VAT-7 za marzec 2007 r. Powoływana zaś przez skarżącego okoliczność, iż w tym samym czasie pełnił również funkcję członka zarządu Spółki "K" S.A. z siedzibą w W., gdzie czasowo zamieszkiwał, przez co jego kontakty ze spółką "A" ograniczały się do rozmów telefonicznych i wizyt raz w miesiącu, dowodzi jedynie, jak słusznie ocenił organ odwoławczy, że skarżący dokonał świadomego wyboru co do rezygnacji z kontroli stanu finansowego "A" Sp. z o.o. czy podejmowania innych czynności w tej Spółce. Jak inaczej bowiem ocenić czasową przeprowadzkę do innego miasta w celu pełnienia obowiązków w innej spółce. Tym samym skarżący musi ponosić skutki takiego a nie innego zorganizowania prowadzenia spraw spółki "A".
Z tych względów Sąd uznał, że zasadnie organy podatkowe uznały, iż zaistniała pozytywna przesłanka dla orzeczenia odpowiedzialności skarżącego.
Zasadnie również uznały za niecelowe przeprowadzanie dowodów z zeznań wskazanych przez skarżącego świadków. Nie jest bowiem prawdą, jak wywodzi skarżący, że organy podatkowe tylko na podstawie KRS przyjęły, że pełnił funkcję członka zarządu, w okresie którego dotyczy zaległość podatkowa. Wnioskowane dowody na okoliczność wprowadzenia skarżącego w błąd przez drugiego członka zarządu co do stanu finansowego Spółki w ocenie Sądu w świetle powyższych ustaleń nie mogły mieć wpływu na rozstrzygnięcie. Skoro bowiem skarżący świadomie zrezygnował z czynnego prowadzenia spraw spółki (o czym niewątpliwie świadczy jego nieobecność i jedynie sporadyczne wizyty w spółce), to jego niewiedza co do rzeczywistego stanu spraw spółki nie wynika z obiektywnej niemożności sprawowania powierzonej mu funkcji członka zarządu. Tym samym przeprowadzenie wnioskowanych dowodów było niecelowe.
Sąd nie podziela też argumentacji skarżącego co do wykazania przez niego braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość spółki.
Skarżący podnosi, iż z informacji, jakie posiadał, nie wynikało, aby kondycja spółki uzasadniała zgłoszenie wniosku o jej upadłość.
Wymaga podkreślenia, iż z pisma Sądu Rejonowego [...] z dnia 11 stycznia 2011 r. wniosek o ogłoszenie upadłości nie został w ogóle złożony. Nie można przy tym przyjąć, że skarżący, który pełnił funkcję Prezesa Zarządu Spółki nie miał pojęcia o jej złej sytuacji finansowej, skoro podpisał zeznanie podatkowe za 2006 r., z którego wynikała strata w wysokości 337.961,91 zł. Zasadnym będzie w tym miejscu przypomnienie, że zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości powinno nastąpić w takim czasie, aby wszyscy wierzyciele mieli możliwość uzyskania równomiernego, chociaż tylko częściowego, zaspokojenia z majątku spółki. Odpowiedzialność za zrealizowanie tego celu spoczywa na członkach zarządu spółki, oni są bowiem uprawnieni i zobowiązani do kontrolowania stanu finansów i majątku spółki oraz do zgłoszenia wniosku o upadłość lub otwarcie postępowania układowego, gdy zachodzą do tego podstawy. Każdy zatem z członków zarządu spółki powinien zadbać z należytą starannością o ochronę interesów wszystkich wierzycieli zagrożonych stanem niewypłacalności spółki i nie dopuścić, aby niektórzy z wierzycieli zostali zaspokojeni ze szkodą dla innych. Wniosek o ogłoszenie upadłości może być zatem uznany za zgłoszony we właściwym czasie, gdy wykazane zostanie, że zgłaszając go zarząd (członek zarządu) uczynił ze swej strony wszystko, by nie dopuścić do zniweczenia celu postępowania upadłościowego poprzez stworzenie sytuacji, w której tylko niektórzy wierzyciele są zaspokajani kosztem innych.
W niniejszej sprawie organy podatkowe bezspornie wykazały, że "A" Spółka z o.o. zaprzestała regulowania swoich wymagalnych zobowiązań wobec Skarbu Państwa i zobowiązań cywilnoprawnych już w lutym 2007 r., zaś wniosek o upadłość w ogóle nie został złożony. Nie można zatem przyjąć, jak tego chce skarżący, iż nie ma jego winy w niezłożeniu wniosku o upadłość Spółki.
Sąd nie podziela też zarzutu dotyczącego błędnego przyjęcia, że skarżący nie wskazał majątku spółki wystarczającego do zaspokojenia należności podatkowych. W ocenie Sądu zgromadzony materiał dowodowy dowodzi, iż organ egzekucyjny podjął wszystkie możliwe czynności w celu wyegzekwowania zaległości podatkowych "A" Sp. z o.o, jednakże w trakcie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec zobowiązanej Spółki nie ustalono żadnego majątku, z którego można by skutecznie zaspokoić zaległość podatkową tej Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do marca 2007 r.
Mając na uwadze, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów art. 187 § 1, art. 188, art. 191 i art. 122 Ordynacji podatkowej.
Z wymienionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 151p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło