I SA/Gd 542/16

Starszy Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 24 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego K. T. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi T. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...], sygn. akt [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi postanawia: odmówić przyznania wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 21 września 2016 r. oddalił skargę T. R. Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2016 r. referendarz sądowy WSA w Gdańsku ustanowił dla skarżącego radcę prawnego. Okręgowa Izba Radców Prawnych [...] wyznaczyła na pełnomocnika skarżącego radcę prawnego K. T., o czym została ona powiadomiona w dniu 6 grudnia 2017 r. (dowód: informacja OIRP z dnia 23 grudnia 2016 r. nadesłana do sądu wraz z kserokopią potwierdzenia odbioru przez pełnomocnik pisma o jej wyznaczeniu, k. 85-86). Dnia 10 stycznia 2017 r. pełnomocnik sporządziła i wniosła skargę kasacyjną. W dołączonym piśmie pełnomocnik wniosła o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego za sporządzenie kasacji według norm przepisanych. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 18 stycznia 2017 r. pełnomocnik została wezwana do usunięcia braku formalnego skargi kasacyjnej poprzez sformułowanie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej albo złożenie oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy zgodnie z art. 176 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Powyższe zarządzenie doręczono pełnomocnik w dniu 24 stycznia 2017 r. (dowód: potwierdzenie odbioru, k. 98). Dnia 1 lutego 2017 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik nadesłała pismo, w którym oświadczyła, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy. Oświadczyła również, że koszty zastępstwa procesowego nie zostały uiszczone w całości ani w części i wnosi o ich przyznanie w łącznej wysokości 499,85 zł, zgodnie z § 4 ust. 2 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r. poz. 1805, dalej jako rozporządzenie z 2015 r.). Pełnomocnik wskazała, że na ww. kwotę składają się: wynagrodzenie w wysokości 360 zł netto za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej w związku czasem poświęconym na tę czynność (8 godzin na sporządzenie skargi kasacyjnej, 2 godziny na dojazd do sądu i zapoznanie się z aktami sprawy oraz 1,5 godziny na zapoznanie się z aktualnym orzecznictwem), wydatki poniesione na dojazd do sądu własnym samochodem osobowym celem zapoznania się z aktami sprawy (48,48 zł) oraz koszty korespondencji – opłaty za dwa listy polecone (8,60 zł). Sąd stwierdził, że pełnomocnik nie uzupełniła braków formalnych skargi kasacyjnej w terminie, który upłynął bezskutecznie z dniem 31 stycznia 2017 r. i postanowieniem z dnia 24 marca 2017 r. odrzucił skargę kasacyjną. Pełnomocnik w dniu 12 maja 2017 r. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, który Sąd uznał za niezasadny i postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2017 r. odmówił jego przywrócenia. Na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a., wyznaczony pełnomocnik, otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych udokumentowanych wydatków. W niniejszej sprawie kwestie te reguluje powołane już rozporządzenie z 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 16 czerwca 2010 r., II FZ 143/10 (publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazał, że pomimo literalnej wykładni art. 250 p.p.s.a. przepis ten nie nakłada na sąd obowiązku uwzględnienia każdego wniosku pełnomocnika o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wniosek o przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia podlega ocenie pod kątem jakości usług świadczonych w ramach pomocy prawnej. Wynagrodzenie może być przyznane jedynie za pomoc prawną, która była świadczona w sposób profesjonalny. Sąd Najwyższy w swoim orzecznictwie zajął stanowisko, że czynności pełnomocnika ustanowionego z urzędu, które są sprzeczne z zasadami profesjonalizmu nie uzasadniają przyznania mu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej (zob. postanowienia SN z dnia 12 lutego 1999 r., II CKN 341/98, publ. OSNC 1999/6/123 oraz z dnia 18 marca 1999 r., I CKN 1046/97, publ. OSNC 1999/10/178). Pogląd ten podzielił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 października 2014 r., I FZ 321/14 (publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie może budzić wątpliwości, że do podstawowych zasad staranności i profesjonalizmu należy zaliczyć sporządzanie przez zawodowego pełnomocnika pism procesowych zgodnie z przewidzianymi dla nich wymogami oraz terminowość podejmowanych przez niego czynności procesowych. Prawidłowe z formalnego punktu widzenia sporządzenie pism procesowych i ich terminowe wnoszenie stanowi minimum, które cechować powinno profesjonalnego pełnomocnika. Przechodząc do oceny wniosku pełnomocnik należy wskazać, że sporządzona przez nią skarga kasacyjna nie spełniała wszystkich wymogów formalnych, które dla tego rodzaju pisma procesowego zostały określone w art. 176 p.p.s.a. Z tej przyczyny pełnomocnik została wezwana do usunięcia dostrzeżonego braku, tj. do złożenia wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy. Pouczono przy tym pełnomocnik, że nieuzupełnienie tego braku w terminie siedmiu dni będzie skutkowało odrzuceniem skargi kasacyjnej. Pełnomocnik uzupełniła wprawdzie brak formalny, ale po upływie siedmiodniowego terminu, a termin ten – pomimo złożenia stosownego wniosku – nie został przez Sąd przywrócony. W tych okolicznościach należało stwierdzić, że pełnomocnik sporządzając skargę kasacyjną z uchybieniem wymogom formalnym a następnie nie dochowując terminu przy uzupełnieniu jej braków uchybiła podstawowym zasadom staranności i profesjonalizmu, mimo że – co wymaga podkreślenia – jako pełnomocnik ustanowiona z urzędu, której koszty zastępstwa procesowego ponosi Skarb Państwa, powinna była dochować maksymalnej staranności w realizacji nałożonych na nią obowiązków. Działania pełnomocnik nie można uznać za faktyczne, efektywne udzielenie stronie pomocy prawnej, skoro ich następstwem było odrzucenie skargi kasacyjnej, a w konsekwencji wyrok sądu I instancji stał się prawomocny. Skoro pełnomocnik wniosła skargę kasacyjną nieskutecznie, w związku z czym nie została ona przyjęta do merytorycznego rozpoznania przez sąd, to należało uznać, że czynności pełnomocnik nie przyczyniły się do rozstrzygnięcia sprawy a zatem nie zasługują one na opłacenie. Referendarz sądowy za niezasadne uznał przyznanie pełnomocnik wynagrodzenia z tego tytułu. Z tych wszystkich względów referendarz sądowy, na mocy art. 250 § 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.