I SA/Gd 543/16

PostanowienieWSA w Gdańsku2016-06-08

Skład orzekający: Monika Hennig

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka w upadłości likwidacyjnej, której aktywa pieniężne są niewystarczające do pokrycia zobowiązań z tytułu wynagrodzeń pracowniczych, może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Spółce w upadłości likwidacyjnej, która wykazała, że nie posiada wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego, w tym zwłaszcza zobowiązań z tytułu wynagrodzeń pracowniczych, które mają pierwszeństwo zaspokojenia, może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych. Brak środków na pokrycie tych kosztów, przy jednoczesnym istnieniu priorytetowych zobowiązań, uzasadnia przyznanie wnioskowanego zwolnienia.
Stan faktyczny
Strona skarżąca, spółka "A" S.A. w upadłości likwidacyjnej, wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Spółka przedstawiła dane finansowe wskazujące na znaczną stratę, wysokie zobowiązania, w tym głównie z tytułu wynagrodzeń pracowniczych, oraz ograniczone środki pieniężne. Syndyk masy upadłości uzasadnił wniosek brakiem możliwości zaspokojenia bieżących kosztów postępowania upadłościowego i sądowego z posiadanych środków, podkreślając priorytetowe traktowanie należności pracowniczych.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" S.A. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą [...] o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do grudnia 2011 r. postanawia: przyznać skarżącej prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskiem zawartym w skardze, złożonym na formularzu PPPr w dniu 16 maja 2016 r., strona skarżąca zwróciła się o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Pełnomocnik spółki do skargi dołączyła odpis listy sald środków pieniężnych i innych aktywów pieniężnych za okres od 1 stycznia do 31 marca 2015 r., odpisy zbiorczych wykazów niezaspokojonych roszczeń pracowniczych w okresie poprzedzającym dzień niewypłacalności pracodawcy oraz po dniu niewypłacalności pracodawcy z dnia 20 kwietnia, 4 i 18 maja, 25 czerwca i 20 lipca 2015 r., odpis zestawień wynagrodzeń wypłaconych i niewypłaconych za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2015 r. Stosownie do art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., osobie prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W oświadczeniu o majątku i dochodach spółki syndyk masy upadłości podał, że kapitał zakładowy spółki wynosi 24.631.600 zł, rok 2014 spółka zakończyła stratą w wysokości 45.968.154 zł, na którą wpływ miały rozliczenia realizowanych kontraktów, w tym kontraktów przymusowo zakończonych na przełomie roku 2014 i 2015, szacunkowa wartość składników nieobciążonych masy upadłości wynosi 8.590.200 zł, na dzień 31 marca 2016 r. na rachunkach bankowych spółki oraz w kasie znajdowały się środki w łącznej kwocie 3.014.350,01 zł, natomiast jej zobowiązania na ten dzień wynosiły łącznie 9.923.378,37 zł, z czego 9.812.595,33 zł to zobowiązania z tytułu wynagrodzeń, podlegających zaspokojeniu w pierwszej i drugiej kategorii wierzytelności, tymczasowy nadzorca sądowy w sprawozdaniu sporządzonym w postępowaniu o ogłoszenie upadłości spółki oszacował koszty tego postępowania na kwotę 10.910.000 zł. W uzasadnieniu wniosku syndyk wskazał, że z posiadanych środków finansowych oraz przewidywanych wpływów w najbliższym czasie brak jest możliwości zaspokojenia zobowiązań spółki, z których tylko należności pracownicze, które zaspokaja się w pierwszej kolejności, przekraczają posiadane aktywa pieniężne. Aktualnie syndyk nie ma dostatecznych środków na pozostałe bieżące koszty postępowania upadłościowego, które kształtują się na poziomie około 350.000 zł miesięcznie, w tym na koszty sądowe niniejszego postępowania, które są zaliczane do kategorii trzeciej wierzytelności. Podkreślił, że w chwili ogłoszenia upadłości spółka nie posiadała jakichkolwiek środków na rachunkach bankowych, posiadała natomiast znaczne zobowiązania z tytułu wynagrodzeń pracowniczych. W tej sytuacji syndyk nie miał możliwości poczynienia oszczędności na koszty sądowe, czy też ograniczenia innych niezbędnych wydatków celem ich uiszczenia. Syndyk zwrócił uwagę, że konieczność poniesienia kosztów sądowych w niniejszej sprawie odbędzie się przede wszystkim kosztem wierzycieli zaspokajanych w pierwszej kolejności, tj. pracowników, Skarbu Państwa z tytułu wydatków na ZUS i podatki. Nie może także na ten cel przeznaczyć środków ze zbywanych składników majątkowych masy, które – zgodnie z przepisami prawa upadłościowego – nie mogą być przeznaczane na pokrycie dowolnie wybranych kosztów postępowania. W tym stanie sprawy referendarz sądowy uznał, iż strona skarżąca wykazała zasadność wniesionego żądania w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Przyjąć należało, że strona skarżąca nie ma zdolności do poniesienia kosztów sądowych niniejszego postępowania, w tym wpisu od skargi, który wynosi 80.185 zł (§ 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Syndyk nie ma dostatecznych środków na ich uiszczenie. Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło