I SA/Gd 543/18

PostanowienieWSA w Gdańsku2018-09-25

Skład orzekający: Monika Hennig

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego, biorąc pod uwagę jego sytuację majątkową, dochody, zobowiązania podatkowe i koszty utrzymania gospodarstwa domowego?
Ratio decidendi
Skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego. Pomimo osiągania dochodów z prac dorywczych, jego sytuacja finansowa jest trudna ze względu na nieregularność tych dochodów, wysokie zobowiązania podatkowe, koszty utrzymania gospodarstwa domowego oraz nieregularne spłacanie kredytu mieszkaniowego. Dodatkowo, otrzymuje pomoc finansową od matki, co świadczy o braku możliwości samodzielnego pokrycia kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący M. N. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (w tym wpisu od skargi w kwocie 50.909 zł) oraz ustanowienie doradcy podatkowego. Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z małżonką i dwoma synami, posiada dom sfinansowany kredytem, nie posiada oszczędności, a jego rachunek bankowy ma ujemne saldo. Skarżący jest bezrobotny bez prawa do zasiłku, pracuje dorywczo za granicą, a jego dochody są nieregularne. Małżonka nie pracuje i otrzymuje świadczenia wychowawcze. Rodzina ponosi znaczne koszty utrzymania domu, kredytu mieszkaniowego i wyżywienia. Skarżący jest również obciążony wysokimi zobowiązaniami podatkowymi.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 25 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. N. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do października 2013 roku oraz za grudzień 2013 roku postanawia: przyznać skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego. Wnioskiem z dnia 14 sierpnia 2018 r., złożonym na formularzu PPF, skarżący M. N. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (w tym wpisu od skargi określonego w kwocie 50.909 zł) oraz ustanowienie doradcy podatkowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, zwanej dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Nadmienić przy tym należy, że ustanowienie dla strony pełnomocnika z urzędu wymaga dodatkowego złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z ww., przy czym nie dotyczy to pełnomocnika ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy (art. 246 § 3 p.p.s.a.). Na podstawie oświadczenia złożonego przez skarżącego o jego stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dokumentów nadesłanych na zarządzenie z dnia 22 sierpnia 2018 r., referendarz sądowy ustalił, co następuje: skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z małżonką, 6-letnim synem oraz 16-letnim synem żony, w jego małżeństwie istnieje ustrój rozdzielności majątkowej. Skarżący poza domem o powierzchni 170 m2 i wartości 640.000 zł, którego zakup sfinansował kredytem bankowym, nie posiada innego majątku, w tym oszczędności (saldo jego rachunku bankowego na dzień 6 sierpnia 2018 r. było ujemne i wynosiło 2,78 zł, a w pozostałych okresach, z których wyciąg przedłożono, tj. od 6 czerwca br., nie przekroczyło kwoty 400 zł). Zobowiązania podatkowe skarżącego wynoszą 7.628.358,60 zł (do tej kwoty prowadzona jest egzekucja z jego rachunków bankowych). Skarżący w dniu 26 kwietnia 2018 r. został uznany za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku, pracuje dorywczo w krajach Unii Europejskiej ([...]) – w okresie od czerwca do sierpnia br. jego dochód z tego tytułu wyniósł średnio 1.747,35 euro miesięcznie, z czego kwotę od około 200 euro do około 555 euro miesięcznie przeznaczył na utrzymanie, tj. na zakwaterowanie w przypadku, gdy nie zostało zapewnione przez pracodawcę oraz wyżywienie. Tym samym do jego dyspozycji pozostawała kwota około 1.192-1.547 euro. Małżonka skarżącego posiada jedynie 11-letni samochód osobowy, nie pracuje, otrzymuje świadczenia wychowawcze (500 plus) w łącznej kwocie 1.000 zł miesięcznie oraz rentę ustanowioną dla jej syna przez matkę skarżącego w kwocie 650 zł miesięcznie. Udokumentowane koszty związane z utrzymaniem domu, do których zaliczono opłaty za media (energię elektryczną, wodę, wywóz nieczystości, monitoring, usługi kominiarskie, podatek od nieruchomości) oraz pozostałe udokumentowane bądź uprawdopodobnione wydatki małżonków, tj. opłaty za telefon komórkowy oraz koszty związane z używaniem samochodu (zakup paliwa, ubezpieczenie OC oraz serwis i naprawy) wynoszą średnio 1.177-1.286 zł miesięcznie. Dodatkowo skarżący spłaca kredyt mieszkaniowy, którego miesięczna rata wynosi 2.500 zł, przy czym jego spłat dokonuje nieregularnie i często w niższych kwotach. Zobowiązany jest także do płacenia alimentów na rzecz 15-letniego syna z poprzedniego związku, jednak obecnie ze względu na sytuację finansową ich nie uiszcza za zgodą byłej żony. Na wyżywienie czteroosobowej rodziny małżonkowie przeznaczają kwotę 2.000 zł a 100 zł wydatkują na leczenie. Małżonkowie otrzymują pomoc finansową od matki skarżącego, która przekazuje środki w wysokości od 1.000 zł do 2.400 zł na spłatę kredytu, a także pomaga małżonkom w regulowaniu ich bieżących opłat. W tym stanie sprawy referendarz sądowy uznał, iż skarżący aktualnie nie ma realnych możliwości poniesienia kosztów sądowych w niniejszej sprawie nawet w części oraz kosztów zastępstwa procesowego z wyboru. Z dokonanych ustaleń wynika, iż sytuacja skarżącego jest trudna. Wprawdzie skarżący w okresie od czerwca do sierpnia 2018 r. osiągnął dochody, to jednak na uwadze mieć należy, iż ich źródłem są prace dorywcze, często świadczone w okresach tygodniowych – nie mają one zatem charakteru stałego, tak jak i nie jest stała ich wysokość. O trudnej sytuacji skarżącego świadczy także udzielanie mu pomocy finansowej przez matkę, dzięki której małżonkowie są w stanie regulować bieżące opłaty za dom i dokonywać spłaty kredytu w czasie, gdy skarżący nie osiąga dochodów. W ocenie referendarza sądowego skarżący nie jest w stanie zabezpieczyć jakichkolwiek środków na koszty niniejszego postępowania. Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło