I SA/Gd 544/12

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. G. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. postanawia: 1. umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie doradcy podatkowego. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 25 lipca 2012 r. przyznano skarżącej A. G. prawo pomocy w niniejszej sprawie przez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskiem z dnia 10 stycznia 2013 r. (data stempla pocztowego) skarżąca ponownie zwróciła się o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (radcy prawnego, adwokata lub doradcy podatkowego). Do wniosku dołączyła odpis zeznania podatkowego (PIT-36) za 2011 r., zaświadczenia z GOPS z dnia 9 stycznia 2013 r. w przedmiocie pobierania zasiłku rodzinnego i świadczenia pielęgnacyjnego, wyciąg z podatkowej księgi przychodów i rozchodów za okres od 1 stycznia 2012 r. do 30 listopada 2012 r. oraz dowody obrazujące wysokość opłat za energię elektryczną, wywóz śmieci, usługi telekomunikacyjne, pobór wody, zakup opału. W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarżąca ww. postanowieniem została już zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie, a zatem nie ma obowiązku ich uiszczania na żadnym etapie postępowania sądowodaministracyjnego. W konsekwencji wniosek o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej zwolnienie od kosztów sądowych należało uznać za bezprzedmiotowy i umorzyć postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. – o czym orzeczono w punkcie 1 sentencji postanowienia. Przechodząc do rozpoznania wniosku skarżącej w części dotyczącej ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, wskazać zaś należy, że okoliczność, iż korzysta ona ze zwolnienia od kosztów sądowych, ma istotne znaczenie z punktu widzenia przesłanek, w świetle których dokonywana jest ocena zasadności wniesionego przez nią żądania. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W świetle powyższego oceny zasadności złożonego wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu dokonano w oparciu o przesłankę określoną w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do przepisu art. 246 § 3 p.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. W świetle powołanych uregulowań przyznaje się prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, oraz gdy nie pozostaje w stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym, z wyjątkiem ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie złożonego przez wnioskodawczynię oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dokumentów źródłowych (dołączonych do rozpoznawanego wniosku oraz przedłożonych na wcześniejszym etapie postępowania) ustalono, że wnioskodawczyni prowadzi działalność gospodarczą, która w okresie od stycznia do listopada 2012 r. przyniosła jej łączny dochód w wysokości 5.319,72 zł, co daje średni miesięczny dochód w wysokości 483,61 zł, pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonkiem, który otrzymuje świadczenie pielęgnacyjne w kwocie 520 zł z tytułu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Małżonkowie mają na utrzymaniu małoletnie dziecko, na które wnioskodawczyni pobiera zasiłek rodzinny w wysokości 106 zł miesięcznie. W ubiegłym roku wnioskodawczyni korzystała z pomocy społecznej polegającej na dożywianiu dziecka w szkole w okresie od 1 stycznia do 30 czerwca, nadto w czerwcu otrzymała zasiłek okresowy w kwocie 230 zł. Otrzymywała też pomoc finansową od dorosłej córki w kwocie 500 zł miesięcznie oraz środki czystości. Aktualnie również korzysta z pomocy finansowej otrzymywanej od starszej córki. Wnioskodawczyni nie jest właścicielką nieruchomości, nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, uiszcza wraz z małżonkiem opłaty za prąd, pobór wody, wywóz śmieci i usługi telekomunikacyjne w średniej miesięcznej wysokości 485,26 zł oraz ponosi koszty zakupu opału do ogrzewania domu – z tego tytułu wydatkowała w dniu 27 listopada 2012 r. kwotę 620 zł. Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne, uznano, że wnioskodawczyni wykazała, że nie ma realnych możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Za taką oceną przemawia w szczególności łączna wysokość dochodów przeznaczonych na potrzeby trzyosobowej rodziny wnioskodawczyni oraz brak zasobów finansowych. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem wnioskodawczyni nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym. Z tych względów uznano, że wnioskodawczyni spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 2 sentencji postanowienia.