I SA/Gd 547/12

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia zabezpieczenia postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 11 czerwca 2012 r., wniesionym na urzędowym formularzu PPF, A. S. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. Poz. 270) – zwanej dalej p.p.s.a. – przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach złożonym przez wnioskodawcę w niniejszej sprawie w dniu 11 czerwca 2012 r., aktualnie nie uzyskuje on żadnych dochodów, gdyż zawiesił prowadzoną działalność gospodarczą, nie posiada jakichkolwiek oszczędności ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, prowadzi gospodarstwo domowe jedynie z dorosłą córką, która także nie uzyskuje żadnych dochodów i nie posiada własnego majątku. Majątek wnioskodawcy stanowią zaś dom o powierzchni 121 m2 oraz działka budowlana o obszarze 821 m2. Zauważyć w tym miejscu należy, że we wnioskach o przyznanie prawa pomocy datowanych na 19 czerwca 2012 r. złożonych przez wnioskodawcę w sprawach o sygn. akt I SA/Gd 569/12, I SA/Gd 570/12, I SA/Gd 571/12 poza ww. majątkiem podał on udziały (w ½ części) w nieruchomościach związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, tj. działce o powierzchni 4.700 m2 zabudowanej budynkiem (którego rodzaju ani powierzchni wnioskodawca nie określił) oraz nieruchomości rolnej (nieużytku) o obszarze 4.200 m2, które pominął w oświadczeniu złożonym w niniejszej sprawie. Nadto wnioskodawca w ww. sprawach oświadczył, że na jego majątku dokonano w kwietniu 2011 r. zabezpieczenia należności publicznoprawnych, w tym m.in. wpisu hipoteki przymusowej na nieruchomościach i zajęcia zabezpieczającego dwóch rachunków bankowych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz jednego rachunku osobistego, co uniemożliwiło mu dalsze prowadzenie działalności gospodarczej i w konsekwencji doprowadziło do jej zawieszenia z dniem 31 grudnia 2011 r. Aktualnie w związku z wydaniem decyzji ostatecznych ww. zajęcia zabezpieczające przekształciły się w zajęcia egzekucyjne. Wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w ww. sprawach wnioskodawca przedłożył zawiadomienie o wpisie hipoteki przymusowej na kwotę 1.638.583 zł. W odpowiedzi na wezwanie wystosowane do wnioskodawcy w trybie art. 255 p.p.s.a., (doręczone jego profesjonalnemu pełnomocnikowi w dniu 2 lipca 2012 r.) wnioskodawca przedłożył do niniejszej sprawy oraz do spraw o sygn. I SA/Gd 569/12, I SA/Gd 570/12, I SA/Gd 571/12 dodatkowe oświadczenia z dnia 16 i 21 lipca 2012 r., w których wskazał, że w bieżącym roku podatkowym nie prowadził żadnej działalności gospodarczej i nie był nigdzie zatrudniony oraz że wraz z córką są na utrzymaniu żony G. S., a nadto są wspierani przez syna wnioskodawcy M. S., który na stałe zamieszkuje za granicą. Ani wnioskodawca ani jego córka nie korzystali nigdy z pomocy społecznej. Wnioskodawca podał też, że to jego małżonka, która uzyskuje dochody z tytułu pracy zarobkowej, pokrywa rachunki związane z kosztami utrzymania, w tym rachunki związane z utrzymaniem domu (prąd, woda, telefon) oraz że w jego małżeństwie od 1993 r. istnieje ustrój rozdzielności majątkowej. Nadto wnioskodawca oświadczył, że jest posiadaczem samochodu osobowego (rok produkcji 2003) o wartości około 18.000 zł, z którego jest prowadzona egzekucja administracyjna. Egzekucja administracyjna na kwotę 1.374.342,32 zł jest też prowadzona z dwóch rachunków bankowych wnioskodawcy związanych z działalnością gospodarczą oraz rachunku osobistego, na których od kwietnia 2011 r. nie księgowano żadnych operacji. Nadto wnioskodawca przedłożył odpisy złożonych przez niego zeznań podatkowych za 2011 r. (PIT-37 i PIT-36L), oświadczenia córki z dnia 16 lipca 2012 r. o nieskładaniu zeznania podatkowego za ubiegły rok, nieosiąganiu żadnych dochodów w bieżącym roku oraz nieposiadaniu pojazdu mechanicznego, wyciągi z rachunków osobistych prowadzonych dla niego i jego córki, odpisy wystawionych na niego faktur za usługi telekomunikacyjne, energię elektryczną, wodę i odprowadzanie ścieków oraz odpisy pism z dnia 14 maja 2012 r. organu podatkowego, w których zwraca się on do banku o realizacją dokonanych zajęć i aktualizuje je do kwoty 1.374.342,32 zł. Mając na uwadze powyższe ustalono, że wnioskodawca od dnia zawieszenia prowadzonej działalności gospodarczej, tj. 31 grudnia 2011 r. nie uzyskuje żadnych dochodów, nie ma też własnych zasobów finansowych, pozostając na utrzymaniu żony, z którą wspólnie zamieszkuje (adres zamieszkania wnioskodawcy podany we wniosku o przyznanie prawa pomocy i widniejący na przedłożonych fakturach za media wystawionych na jego imię i nazwisko jest tożsamy z adresem posiadacza rachunku, tj. G. S., z którego dokonywane są przelewy pieniężne na rachunek córki wnioskodawcy – zgodnie z przedłożonym wyciągiem z rachunku bankowego córki). To małżonka wnioskodawcy, jak sam wskazał, opłaca wszelkie rachunki związane z kosztami utrzymania domu, w tym również te, które wystawione zostały na jego imię i nazwisko. W tych okolicznościach faktycznych nie można przyjąć, że wnioskodawca nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z małżonką, a jedynie z córką (która również pozostaje na utrzymaniu małżonki wnioskodawcy). W konsekwencji stwierdzić należy, że pomijając we wniosku o przyznanie prawa pomocy małżonkę, wnioskodawca uchylił się od podania jakichkolwiek informacji dotyczących jej majątku i osiąganych dochodów. Tym samym uznać należało, że wnioskodawca nieprawidłowo wypełnił urzędowy formularz PPF. Powyższego nie zmienia powołana w dodatkowych oświadczeniach wnioskodawcy złożonych na wezwanie referendarza sądowego okoliczność, że w małżeństwie wnioskodawcy istnieje ustrój rozdzielności majątkowej. Pamiętać bowiem należy, że małżonkowie mają względem siebie obowiązek pomocy, obejmujący swym zakresem także prowadzenie procesów sądowych i pokrywanie związanych z nimi kosztów, którego to obowiązku nie niweczy zniesienie między małżonkami wspólności ustawowej (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, ONSAiWSA 2005 r. nr 1 poz. 8). Z istoty obowiązku wzajemnej pomocy małżonków wynika, że prawo pomocy nie może być przyznane jednemu z małżonków, jeżeli dochody drugiego małżonka pozwalają na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wskazać też należy, że wnioskodawca nie wykazał na urzędowym formularzu PPF (w rubryce 7.2.2. przeznaczonej dla wpisania przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro) posiadanego samochodu osobowego o wartości 18.000 zł, ujawniając fakt jego posiadania dopiero w oświadczeniu dodatkowym z dnia 16 lipca 2012 r. Pominął również okoliczność posiadania udziałów w nieruchomościach związanych z działalnością gospodarczą, które wskazał we wnioskach o przyznanie prawa pomocy (w rubryce 9 formularza PPF) złożonych w sprawach o sygn. akt I SA/Gd 569/12, I SA/Gd 570/12, I SA/Gd 571/12. Powyższe postępowanie wnioskodawcy, polegające na selektywnym podawaniu informacji i przedkładaniu dokumentów skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych. Podkreślenia wymaga, że to sam wnioskodawca uniemożliwił dokonanie pełnej oceny jego sytuacji finansowej. Brak podstaw by uznać, że sytuacja finansowa wnioskodawcy jest na tyle trudna, że nie ma on środków pieniężnych na opłacenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, skoro nieznane są możliwości płatnicze małżonki wnioskodawcy, w szczególności wysokość osiąganych przez nią dochodów i posiadanych zasobów finansowych. Zważyć należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie prowadzi się dochodzenia, w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie. Jak już bowiem wskazano, to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe, uznano, że wnioskodawca nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Z tych względów na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.