I SA/Gd 548/24

WyrokWSA w Gdańsku2024-12-10

Skład orzekający: Małgorzata Gorzeń, Marek Kraus, Alicja Stępień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia może zostać wydane, jeśli wcześniej wydano już ostateczne postanowienie w tej samej sprawie, a strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia, ponieważ zostało ono wydane w sytuacji, gdy sprawa została już wcześniej rozstrzygnięta ostatecznym postanowieniem w tym samym przedmiocie. Ponowne rozstrzygnięcie tej samej kwestii przez organ stanowi naruszenie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., co skutkuje stwierdzeniem nieważności decyzji lub postanowienia.
Stan faktyczny
Strona złożyła zażalenie na postanowienie Prezydenta Miasta o oddaleniu zarzutu nieistnienia obowiązku egzekucyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia tego zażalenia. Następnie strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu wraz z zażaleniem. SKO, mimo złożenia wniosku o przywrócenie terminu, ponownie wydało postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, a także postanowienie odmawiające przywrócenia terminu. Strona wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 19 kwietnia 2024 r. i zasądził od SKO na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus /spr./, Sędzia NSA Alicja Stępień, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 10 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi P.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 19 kwietnia 2024 r., sygn. akt SKO Gd/4386/23 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku na rzecz strony skarżącej kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. 1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2024 r. sygn. akt SKO Gd/4386/23, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku (dalej: "SKO", Kolegium" lub "organ drugiej instancji"), działając na podstawie art. 129 § 2 i art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), dalej "k.p.a.", po rozpatrzeniu zażalenia P.S. (dalej: "Skarżący" lub "Strona"), reprezentowanego przez pełnomocnika, od postanowienia Prezydenta Miasta [...] z dnia 21 lutego 2023 r. nr [...] o oddaleniu zarzutu nieistnienia wykonania obowiązku związanego z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 4 listopada 2022 r. wystawionego przez Z. w [...], stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. 2. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy: 2.1. Postanowieniem z dnia 21 lutego 2023 r. Prezydent Miasta [...] orzekł o oddaleniu zarzutu nieistnienia wykonania obowiązku związanego z prowadzonym postepowaniem egzekucyjnym na podstawie wystawionego przez Z. w [...] (działającego w imieniu zarządcy dróg – Prezydenta Miasta [...]) tytułu wykonawczego numer [...] z dnia 4 listopada 2022 r. Od wskazanego postanowienia Skarżący reprezentowany przez pełnomocnika pismem z dnia 7 marca 2023 r. wystąpił z zażaleniem, po rozpatrzeniu którego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku postanowieniem z dnia 23 czerwca 2023 r. sygn. akt SKO Gd/2952/23 stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia tego zażalenia. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazało, że w wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono, iż odbiór zaskarżonego postanowienia nastąpił w dniu 27 lutego 2023 r. Termin do wniesienia zażalenia upłynął w dniu 6 marca 2023 r. Zażalenie natomiast zostało nadane przesyłką poleconą w dniu 7 marca 2023 r. a zatem z przekroczeniem ustawowego terminu. 2.2. Pismem z dnia 7 lipca 2023 r. Skarżący reprezentowany przez pełnomocnika złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z 21 lutego 2023 r. wraz z zażaleniem. Wskutek powyższego, Kolegium postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2024 r. o sygn. akt SKO Gd/4386/23 stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia złożonego przy piśmie z dnia 7 lipca 2023 r. i w tej samej dacie postanowieniem o sygn. akt SKO Gd/4385/23 odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia przedmiotowego zażalenia. W uzasadnieniu postanowienia organ podał, iż zgodnie z art. 17 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r., poz. 479), zwanej dalej "u.p.e.a", o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli niniejsza ustawa lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżone postanowienie w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia. Zgodnie z art. 34 § 3 u.p.e.a. na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie. W sprawie ustalono, że na postanowienie organu z dnia 21 lutego 2023 r., które zostało odebrane w dniu 27 lutego 2023 r. zażalenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zostało nadane przesyłką poleconą w dniu 7 lipca 2023 r. tymczasem termin do wniesienia zażalenia upłynął w dniu 6 marca 2023 r. Wskazując na treść art. 134 k.p.a. organ stwierdził, iż Skarżący wniósł zażalenie po upływie 7 dni od dnia doręczenia mu postanowienia organu pierwszej instancji a więc z uchybieniem terminu. 3. Od wydanego przez organ drugiej instancji postanowienia, Skarżący reprezentowany przez pełnomocnika wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę zarzucając: 1) naruszenie przepisu prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.: art. 134 k.p.a., poprzez wydanie postanowienia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie przed ostatecznym rozpatrzeniem prośby Skarżącego o przywrócenie terminu, bowiem na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu służy zażalenie i zostało one złożone przez Skarżącego poprzez pismo z dnia 27 maja 2024 r., 2) naruszenie przepisu prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.: art. 134 k.p.a. poprzez stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie, podczas gdy Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu na wniesienie zażalenia, w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, 3) naruszenie przepisu prawa procesowego, tj. art. 7 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia sprawy i nieprawidłowe uznanie, iż zażalenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zostało nadane przesyłką poleconą w dniu 7 lipca 2023 roku, a zatem zostało one złożone w ocenie Organu z przekroczeniem terminu, podczas gdy Skarżący uprawdopodobnił, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy, a prośbę o przywrócenie terminu złożył w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, 4) naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 58 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy Skarżący uprawdopodobnił, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy, 5) naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 58 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy Skarżący wniósł prośbę o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, a jednocześnie z wniesieniem prośby, dopełnił czynności, dla której był zakreślony termin. Dodatkowo pełnomocnik Skarżącego wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z następujących dokumentów: a) postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 19 kwietnia 2024 r. (doręczonego na adres pełnomocnika Skarżącego w dniu 20 maja 2024 r.), b) zażalenia na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 27 maja 2024 r. wraz z dowodem nadania listem poleconym Poczty Polskiej oraz wydrukiem z e-Monitoringu Poczty Polskiej, na okoliczność wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia przed ostatecznym rozpatrzeniem prośby Skarżącego o przywrócenie terminu a także wywiedzenia przez Skarżącego zażalenia na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 kwietnia 2024 r., sygn. akt SKO Gd/4385/23. Na podstawie sformułowanych wyżej zarzutów, pełnomocnik Skarżącego wniósł o uchylenie w całości postanowienia SKO z dnia 19 kwietnia 2024 r., sygn. akt SKO Gd/4386/23 oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu stanowiska pełnomocnik Skarżącego podał, iż postanowieniem z 19 kwietnia 2024 r., SKO w Gdańsku stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Tego samego dnia SKO wydało postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Poprzez pismo z dnia 27 maja 2024 r., Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Wskazując na art. 58 k.p.a oraz art. 134 k.p.a. pełnomocnik Strony wypowiedział się, iż przyjmować należy, że postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy może wydać dopiero po ostatecznym rozpatrzeniu prośby strony o przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu wyłącza bowiem dopuszczalność wydania postanowienia o uchybieniu terminu, a zatem przed rozpatrzeniem prośby strony wydanie takiego postanowienia stwierdzające uchybienie terminu było niezgodne z prawem. W świetle powołanych przepisów prawa, pełnomocnik Strony uznał, że przyjęty przez organ sposób procedowania, polegający na wydaniu postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania bez uprzedniego rozpoznania zażalenia na postanowienie SKO w Gdańsku z dnia 19 kwietnia 2024 roku w sprawie sygn. akt SKO Gd/4385/23 narusza obowiązujący porządek prawny. W kwestii zaś przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, Skarżący przytoczył przesłanki przywrócenia terminu wynikające z art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. Następnie stwierdził, iż organ w sposób nieprawidłowy ustalił, że Skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nastąpiło bez jego winy. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą, w związku z czym odbiera liczną korespondencję. W przypadku, gdy strona reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, to jego brak winy jest warunkiem przywrócenia terminu, bowiem to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. W okolicznościach sprawy pełnomocnik nadał zażalenie listem poleconym Poczty Polskiej w dniu 7 marca 2023 r., zgodnie z informacją uzyskaną od Skarżącego. Z brakiem winy mamy zatem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od pełnomocnika i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, gdy pełnomocnik nie mógł usunąć zaistniałej przeszkody. W związku z tym uznać należy, iż spełnione zostały warunki do przywrócenia terminu w rozpatrywanej sprawie. 4. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: 5.1. Skarga jest zasadna, jednakże z innych przyczyn niż zostały w niej wskazane. 5.2. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935), dalej jako: "p.p.s.a.", sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania). W świetle art. 3 § 2 pkt 2 i 3 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m. in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. Zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu jeżeli sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania lub gdy doszło do takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). W przypadkach gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność postanowienia, co wynika z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Rozpoznanie niniejszej sprawy nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot zaś skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakiej mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. 5.3. Przeprowadzona przez Sąd, w granicach wyżej zakreślonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 19 kwietnia 2024 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia zostało wydane w warunkach określonych w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Postanowienie to jest bowiem drugim z kolei rozstrzygnięciem wydanym w tej samej sprawie. Rozstrzyga w sprawie, która już poprzednio została rozstrzygnięta innym ostatecznym postanowieniem tj. postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku dnia 23 czerwca 2023 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia 21 lutego 2023 r. 5.4. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i stwierdzenie nieważności decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Należy zwrócić uwagę, że stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest nadzwyczajnym środkiem wyeliminowania z obrotu prawnego ostatecznej decyzji administracyjnej (analogicznie postanowienia) i stanowi odstępstwo od zasady jej trwałości, która wyrażona została w art. 16 § 1 k.p.a. W związku z tym, dokonując oceny możliwości stwierdzenia nieważności decyzji/postanowienia konieczne jest ustalenie istnienia, bądź braku istnienia przesłanek wskazujących na to, że kontrolowana w tym postępowaniu decyzja bądź postanowienie dotknięte jest wadą określoną w art. 156 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco. Co wymaga podkreślenia, podana przyczyna, jako jedna z przesłanek stwierdzenia nieważności, mając na uwadze nadzwyczajny charakter tej instytucji, nie jest oparta na uznaniu. Niedopuszczalne jest także stosowanie wobec powołanego przepisu wykładni rozszerzającej. Stąd jej ustalenie obligatoryjnie pociąga za sobą stwierdzenie nieważności, chyba że zachodzą okoliczności wskazane w art. 156 § 2 k.p.a., które wykluczają stwierdzenie nieważności decyzji z przyczyn określonych w § 1. Dodatkowo, w myśl art. 126 k.p.a. do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 105, art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie, oraz do postanowień określonych w art. 134 - również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 i art. 158 § 1, wydaje się postanowienie. 5.5. Zastosowanie przepisu art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a. w sprawie ma miejsce w sytuacji stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej (jak w niniejszej sprawie) dwoma postanowieniami, z tym że poprzednio wydane postanowienie jest ostateczne. Tożsamość spraw istnieje, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. Tożsamość musi zatem dotyczyć zarówno aspektu podmiotowego, jak i przedmiotowego sprawy. W związku z tym, ponowne rozstrzygnięcie przez organ sprawy załatwionej wcześniej postanowieniem ostatecznym jest możliwe tylko po uchyleniu pierwotnego postanowienia w ustalonym przez prawo trybie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego; z dnia 27 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 787/14, z dnia 17 lutego 2022 r. sygn. akt I OSK 485/21, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). 5.6. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że w przedmiotowym stanie faktycznym bezsporne jest, że w sprawie zakończonej postanowieniem Prezydenta Miasta [...] z dnia 21 lutego 2023 r. o oddaleniu zarzutu nieistnienia wykonania obowiązku związanego z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym (na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 4 listopada 2022 r.), zostało złożone przez pełnomocnika Strony zażalenie z dnia 7 marca 2023 r. ( nadane przesyłka pocztową w dniu 7 marca 2023 r. ). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku postanowieniem z dnia 23 czerwca 2023 r. sygn. akt SKO Gd/2952/23 stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Następnie Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika zwrócił się do organu z wnioskiem z dnia 7 lipca 2024 r. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia od ww. postanowienia Prezydenta Miasta [...] z dnia 21 lutego 2023 r., składając wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, zażalenie z dnia 7 marca 2023 r. na wymienione postanowienie organu pierwszej instancji. Wskutek powyższego, SKO po raz kolejny tj. w dniu 19 kwietnia 2024 r. wydało postanowienie (sygn. akt Gd/4385/23), w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia 21 lutego 2023 r., W podanej dacie SKO wydało również postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. W sprawie tej stwierdzenia wymaga, iż postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 23 czerwca 2023 r. oraz z dnia 19 kwietnia 2024 r. dotyczyły tej samej strony postępowania – Skarżącego i wydane były w tej samej sprawie tj. stwierdzenia uchybienia terminu wniesionego zażalenia z dnia 7 marca 2023 r. od postanowienia Prezydenta Miasta [...] z dnia 21 lutego 2023 r. o oddaleniu zarzutu nieistnienia wykonania obowiązku związanego z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 4 listopada 2022 r. wystawionego przez Z. w [...] SKO w obu postanowieniach w oparciu o art. 129 § 2 i art. 134 k.p.a, orzekło o stwierdzeniu uchybienia przez Skarżącego terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia Prezydenta Miasta [...] z dnia 21 lutego 2023 r. Zatem SKO wydało w sprawie drugie z postanowień - w związku ze złożonym wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu - zażaleniem, w sytuacji gdy kwestia stwierdzenia uchybienia terminu została już uprzednio rozstrzygnięta ostatecznym postanowieniem z dnia 23 czerwca 2023 r. W związku z tym zaistniała sytuacja, w której doszło do dwukrotnego rozstrzygnięcia w tożsamej sprawie. W podanych okolicznościach zachodziła w związku z tym konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego, jako dotkniętego wadą nieważności wynikającą z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. 5.7. Natomiast odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu w związku z wydaniem postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia przed ostatecznym rozpatrzeniem wniosku Skarżącego o przywrócenie terminu, Sąd wskazuje, iż jest on bezzasadny. W piśmiennictwie oraz w orzecznictwie sądowym podkreśla się, że wymogi logiki i ekonomiki procesowej nakazują przyjąć, że rozpatrzenie sprawy z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w trybie art. 58 k.p.a. jest etapem następującym po wydaniu postanowienia stwierdzającego uchybienie temu terminowi na podstawie art. 134 ww. ustawy, niezależnie od tego, kiedy ów wniosek został złożony (po wniesieniu odwołania czy jednocześnie z nim). Skoro bowiem punktem wyjścia do złożenia wniosku o przywrócenie terminu jest jego niedotrzymanie, to właśnie stwierdzenie tegoż uchybienia powinno być tym, co w pierwszej kolejności następuje. Przepisy art. 134 k.p.a. nie pozostawiają wątpliwości co do tego, że aby złożyć wniosek o przywrócenie terminu, termin musi być uchybiony. Wniosek w tym zakresie, złożony mimo braku uchybienia terminu, jest niedopuszczalny. Z tej perspektywy pierwszeństwo powinno mieć zatem rozstrzygnięcie w postaci postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu. Tego rodzaju postanowienie otwiera bowiem drogę do rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu jako w ogóle mogącego osiągnąć cel, dla którego ten rodzaj wniosku został przewidziany. Umożliwia zajęcie się badaniem jego zasadności, w szczególności oceną przesłanek uzasadniających przywrócenie terminu. Ocena taka jest możliwa tylko i wyłącznie wtedy, gdy termin odwoławczy został przekroczony. Wówczas nie ma już racji bytu badanie okoliczności przekroczenia terminu jako "załatwionej" postanowieniem o stwierdzeniu uchybienia terminu. Takie postanowienie nie stoi też w żaden sposób na przeszkodzie załatwieniu wniosku o przywrócenie terminu, także w sposób pozytywny (por. Komentarz do art. 162 O.p. (w:) Etel L. Ordynacja podatkowa. Tom II. Procedury podatkowe. Art. 120-344. Komentarz aktualizowany (Lex/el. 2023) i powołane tam wyroki NSA: z 5 maja 2015 r., I FSK 322/14; z 8 sierpnia 2012 r.: I FSK1445/11; I FSK 1443/11; I FSK 1444/11 oraz I FSK 1446/11, wydane na gruncie analogicznej regulacji zawartej w Ordynacji podatkowej, CBOSA). Ze wskazanego powyżej stanowiska, które Sąd w niniejszej sprawie w całości podziela, wynika podstawowa zależność wyrażająca się w tym, że rozstrzygnięcie o zasadności wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania musi zostać poprzedzone ustaleniem, że do uchybienia terminu doszło. W związku z tym zarzuty jak i argumentacja pełnomocnika Skarżącego zawarte w skardze, wskazujące na brak podstaw do wydania postanowienia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, przed ostatecznym rozstrzygnięciem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, są nieuprawnione i nie zasługują na uwzględnienie. Jednocześnie jak już wyżej zostało wskazane Sąd na podstawie art. 134 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W związku z powyższym zarzuty skargi dotyczące postanowienia SKO w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, a więc nieobjęte granicami rozpatrywanej sprawy, nie mogły być przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu. 5.8. Mając zatem powyższe na uwadze i uznając, że zaistniały przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 19 kwietnia 2024 r, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku, na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.), zasądzając od organu na rzecz Skarżącego kwotę 580 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na którą składa się uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika Strony w kwocie 480 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło