I SA/Gd 55/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędziowie NSA Sławomir Kozik (spr.), NSA Zbigniew Romała, Protokolant Zuzanna Baca, po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi W.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 listopada 2000 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości II i III raty podatku od nieruchomości za 2000 r. oddala skargę Decyzją z dnia 3 października 2000 r. Burmistrz Gminy odmówił W.S. umorzenia zaległości II i III raty podatku od nieruchomości za 2000 r. z uwagi na brak podstaw do zastosowania ulgi. Zdaniem organu małego zbytu obuwia produkowanego w prowadzonej przez W.S. firmie nie można uznać za wyjątkową sytuacje losową, która uzasadniałaby zastosowanie umorzenia zaległości podatkowej. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu pierwszoinstancyjnego W.S. złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z wnioskiem o umorzenie zaległego podatku, argumentując swoją prośbę – podobnie jak we wniosku do Burmistrza Gminy - bardzo trudną sytuacją finansową w prowadzonym przez siebie zakładzie. Samorządowe Kolegium Odwoławczego rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym, po przeanalizowaniu przedstawionych w sprawie materiałów i argumentów przytoczonych w odwołaniu w dniu 23 listopada 2000 r., wydało decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy wskazał, ze dokonana analiza sytuacji finansowej i majątkowej W.S. nie uzasadnia zarzutów odwołania, albowiem jest on właścicielem nieruchomości o powierzchni 955 m2, na której znajdują się budynki pod działalność gospodarczą o powierzchni 442 m2 oraz garaże wolnostojące. Podatek od nieruchomości naliczany jest od posiadanych nieruchomości i gruntów i jego wysokość nie jest uzależniona od osiąganych dochodów. Nadto W.S. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z małżonką, która z prowadzonej działalności gospodarczej osiąga dochody, a zatem zdaniem organu zapłata podatku jest możliwa. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego W.S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o przyznanie mu prawa do umorzenia naliczonej należności podatku od nieruchomości za rok 2000. Zaskarżonej decyzji zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 67 § 1 i 2 ordynacji podatkowej polegające na nie uwzględnieniu trudnej sytuacji gospodarczej jako podstawy umorzenia naliczonych mi należności podatkowej . Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę podtrzymało swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Oznacza to, iż Sąd ocenia prawidłowość przeprowadzonego postępowania, w szczególności czy wyjaśniono w nim okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy oraz, czy zapewniono stronie czynny udział w postępowaniu, stosownie do wymogów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Ocenie podlega również prawidłowość zastosowania przepisów prawa materialnego. Wniosek strony dotyczący umorzenia II i III raty podatku od nieruchomości za rok 2000 podlegał rozpatrzeniu na podstawie art. 67 § 1 ordynacji podatkowej, który stanowi, że organ podatkowy na wniosek podatnika może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, gdy jest to uzasadnione ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w postępowaniu organów I i II instancji nie można dopatrzyć się takich uchybień, które powodowałoby konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Decyzje organów podatkowych w sprawie umorzenia podatku mają charakter uznaniowy, gdyż są podejmowane w ramach tzw. uznania administracyjnego. W świetle dotychczasowego orzecznictwa sądowego takie decyzje podlegają ograniczonej kontroli sądów administracyjnych. Kontroli nie podlega bowiem uznanie administracyjne samo w sobie, lecz kwestia, czy decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, a w szczególności, czy wydano ją w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz, czy ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, czy też zawiera elementy dowolności. Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji w omówionym wyżej zakresie nie stwierdził, aby naruszała ona prawo w stopniu uzasadniającym jej wzruszenie. Decyzja uznaniowa może być bowiem uchylona przez sąd jedynie w wypadku stwierdzenia, iż została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdyby organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. W ocenie Sądu mieć należy na uwadze, że nie można z instytucji zaniechania poboru podatku względnie umorzenia zaległości podatkowych czynić środka prowadzącego generalnie do zwolnienia z zapłaty podatku (por. wyrok NSA z dnia 15.05.1991 r. SA/Gd 295/91). W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe z zachowaniem obowiązujących zasad przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, zbadały sytuację materialną i finansową skarżącego i poddały ocenie racje, na które powołał się skarżący. Sytuacja skarżącego nie została uznana jako szczególna i wyjątkowa. Ocenie tej nie można zarzucić dowolności, opiera się ona na przyjętej w orzecznictwie wykładni wyżej cytowanego przepisu dotyczącego umorzenia zaległości podatkowej, mieści się w ramach przyznanego organom uznania administracyjnego. Ponadto w ocenie Sądu w sprawie o umorzenie zaległości podatkowej nie można zasadności owego umorzenia skutecznie argumentować uprzednim "zaangażowaniem finansowym podatnika w społeczne sprawy miasta". Przyznanego organom uprawnienia do własnej oceny interesu społecznego i słuszności interesu obywatela, przy którym o treści podejmowanego rozstrzygnięcia decydują okoliczności konkretnego przypadku, zaś interes obywatela winien być przy tym "słuszny" w rozumieniu obiektywnym (por. wyrok NSA z 25.02.2000 I SA/Wr 2063/98). W sytuacji, gdy organy podatkowe wszechstronnie rozważyły i oceniły wszystkie aspekty faktyczne i prawne i w wyniku tej oceny podjęta została decyzja mieszcząca się granicach uznania administracyjnego Sąd nie znalazł podstaw do uznania jej za niezgodną z prawem. Z uwagi na powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), skargę oddalił.