I SA/Gd 551/08

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. Z. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie odmowy potrącenia zaległości podatkowych postanawia: przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego. Wnioskiem, złożonym na formularzu PPF w dniu 7 maja 2009 r., L. Z. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Na wstępie należy wyjaśnić skarżącemu, że prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 17 października 2008 r. został już zwolniony w niniejszej sprawie od ponoszenia kosztów sądowych i wobec tego nie ma obowiązku ich uiszczania. W konsekwencji złożony przez skarżącego wniosek należy rozpoznać w pozostałym zakresie, tj. ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z brzmieniem art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) – zwanej dalej p.p.s.a. – prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do przepisu art. 246 § 3 p.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Ze względu na to, że, jak wyżej wskazano, prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 17 października 2008 r. skarżący został już zwolniony w niniejszej sprawie od ponoszenia kosztów sądowych, dokonano oceny zasadności złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie radcy prawnego w oparciu o przesłankę określoną w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W świetle powołanych uregulowań przyznaje się prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, oraz gdy nie pozostaje w stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym, z wyjątkiem ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie oświadczenia wnioskodawcy o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dokumentacji źródłowej znajdującej się w aktach niniejszej sprawy i przedłożonej przez wnioskodawcę do sprawy o sygn. akt I SA/Gd 874/08 (w której także ubiegał się o przyznanie prawa pomocy) ustalono, że od dnia 30 stycznia 2008 r. jest on zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa zasiłku (dowód: zaświadczenie z urzędu pracy z dnia 22 kwietnia 2009 r.), pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką oraz małoletnim synem. Rodzina utrzymuje się z otrzymywanego przez małżonkę wnioskodawcy świadczenia z ubezpieczenia chorobowego w wysokości 1.843,78 zł netto miesięcznie (dowód: odpis zaświadczenia od pracodawcy z dnia 20 kwietnia 2009 r. o wysokości miesięcznych wynagrodzeń brutto i netto w okresie od 1 stycznia do 30 kwietnia 2009 r.). Małżonkowie nie posiadają żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, ich majątek stanowi dom o powierzchni 200 m2, który jest obciążony hipotekami na kwotę, jak wskazał wnioskodawca, przewyższającą kilkakrotnie jego wartość (oświadczenia wnioskodawcy z dnia 8 sierpnia i 2 września 2008 r.). Wnioskodawca posiada znaczne zadłużenie względem urzędu skarbowego z tytułu zaległości podatkowych. Stan tego zadłużenia na dzień 28 kwietnia 2009 r. wynosił 243.956,42 zł (dowód: zaświadczenie naczelnika urzędu skarbowego). Wskazać też należy, że prowadzone względem wnioskodawcy przez komornika sądowego postępowanie egzekucyjne z wniosku "A" S.A. zostało umorzone wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji (dowód: odpis postanowienia z dnia 1 kwietnia 2009 r.). Jak wskazał wnioskodawca w oświadczeniu z dnia 8 sierpnia 2008 r., został wpisany do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych z zakazem prowadzenia działalności gospodarczej. Małżonka wnioskodawcy także jest zadłużona względem urzędu skarbowego, jej zaległości podatkowe na dzień 27 kwietnia 2009 r. stanowiły kwotę 854,51 zł (dowód: zaświadczenie naczelnika urzędu skarbowego). Nadto posiada zadłużenie względem banków i dostawców usług. Zostało względem niej wszczęte postępowanie egzekucyjne, w którym dochodzone są należności pieniężne w kwocie 21.386,30 zł (należność główna) wraz z odsetkami, kosztami procesu, kosztami zastępstwa adwokackiego oraz kosztami egzekucyjnymi (dowód: odpis zawiadomienia z dnia 26 lutego 2009 r.). W ramach tego postępowania dokonano zajęcia jej wynagrodzenia oraz przysługujących jej wierzytelności (dowód: odpisy zajęć z dnia 9 kwietnia 2009 r.). Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, uznano, iż wnioskodawca wykazał, że nie ma obecnie realnych możliwości finansowych poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru w niniejszej sprawie. Za taką oceną przemawia wysokość miesięcznych dochodów trzyosobowej rodziny, stan zadłużenia każdego z małżonków wobec Skarbu Państwa, banków i innych podmiotów oraz okoliczność nieposiadania zasobów pieniężnych. Wskazać przy tym należy, że dochody uzyskuje jedynie żona wnioskodawcy i dodatkowo podlegają one zajęciu komorniczemu. W świetle przedłożonych przez stronę dokumentów jej sytuacja finansowa nie budzi wątpliwości. Tym samym wnioskodawca spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Z tych względów na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.