I SA/Gd 552/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Romała po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. M. o wstrzymanie wykonania postanowienia w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 22 lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji. Postanowieniem z dnia 22 lutego 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia P. M., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 20 listopada 2015 r. nadające rygor natychmiastowej wykonalności decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 27 października 2015 r. określającej skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. w kwocie 1.225.361 zł. Na powyższe postanowienie organu odwoławczego P. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc jednocześnie o wstrzymanie wykonania zarówno zaskarżonego, jak i poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej jako "P.p.s.a.", po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...). Postanowienia, o których mowa w § 3 i 4, sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym (art. 61 § 5 P.p.s.a.). Należy wyjaśnić, że wstrzymanie wykonania orzeczeń organów administracji na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. nie jest instytucją, którą można zastosować do wszystkich aktów wydawanych przez te organy. Rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu w pierwszej kolejności wymaga zbadania, czy zaskarżony akt posiada przymiot wykonalności. Instytucja wstrzymania wykonania aktu lub czynności znajduje zastosowanie jedynie do takich aktów lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez wykonanie aktu należy natomiast rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z treścią aktu. Ten stan, którego spowodowanie nakazuje akt administracyjny, stanowi przedmiot jego wykonania. Przedmiotem wykonania aktu jest każde zachowanie się podmiotu zobowiązanego - adresata aktu, polegające na działaniu, zaniechaniu określonego działania, znoszeniu zachowań innych podmiotów oraz świadczeniu w rozumieniu prawa cywilnego. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do wykonania, a co za tym idzie - nie każdy wymaga wykonania. Nie kwalifikują się do wykonania te spośród aktów prawnych, które dla sprowadzenia stanu prawnego lub faktycznego w nim określonego nie wymagają czynności podmiotów uprawnionych. Dotyczy to m.in. większości postanowień, które rozstrzygają określone kwestie proceduralne i nie przyznają żadnych uprawnień, ani nie nakładają obowiązków (por. postanowienia NSA: z dnia 15 kwietnia 2016 r. sygn. akt I FZ 93/16, LEX nr 2035647; z dnia 19 stycznia 2012 r. sygn. akt II OZ 1377/11, LEX nr 1103057; czy z dnia 23 lipca 2009 r. sygn. akt II FZ 282/09, LEX nr 552706). W rzeczywistości problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy zatem aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (T. Woś [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis Warszawa 2009, s. 378 i n., J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis Warszawa 2005, s. 295). W rozpatrywanej sprawie zaskarżone postanowienie o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności zalicza się do kategorii aktów administracyjnych niepodlegających wykonaniu. Postanowienie to ani nie nakłada na skarżącego żadnych obowiązków, ani nie przyznaje mu żadnych uprawnień. Jedynym skutkiem prawnym tego postanowienia jest uczynienie wykonalnym aktu, który jako nieostateczny nie podlega, co do zasady wykonaniu, zgodnie z art. 239a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.). W niniejszej sprawie aktem tym jest decyzja określająca skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. Decyzja ta, w przeciwieństwie do zaskarżonego postanowienia, posiada przymiot wykonalności, w szczególności może być wykonana w drodze postępowania egzekucyjnego i jej wykonanie może zostać wstrzymane przez sąd. Raz jeszcze należy wskazać, że w zakresie przedmiotowym postępowania - w sprawie ze skargi na postanowienie o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, kontroli sądowej podlega jedynie zaskarżone postanowienie organu odwoławczego oraz postanowienie organu pierwszej instancji, nie zaś decyzja, której nadano rygor. Żądanie wstrzymania wykonania aktu może być rozpatrywane tylko w odniesieniu do aktów pozostających w jej granicach, tzn. będących przedmiotem kontroli i rozstrzygnięcia sądu w danej sprawie. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 61 § 3 i 5 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.