I SA/Gd 553/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Asesor WSA Bogusław Woźniak, Protokolant Sekretarz Sądowy Agnieszka Zalewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 lipca 2006 r. sprawy ze skargi A. Ś. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 20 maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych kosztów egzekucyjnych oddala skargę. I SA/Gd 553/05 U z a s a d n i e n i e W wyniku częściowego zwrotu kosztów egzekucyjnych w dniu 28 lutego 2005 r., podatniczka A. S. w piśmie z dnia 14.03.2005 r., potwierdzonym pismem z 26.03.2005 r., zwróciła się do organu egzekucyjnego z żądaniem zwrotu w pełnej wysokości kosztów egzekucyjnych powstałych w wyniku prowadzenia egzekucji na tytuły wykonawcze z tytułu zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r., na łączną kwotę [...] zł należności głównej. Wysokość spornych kosztów wynosiła [...] zł. Swoje żądanie opierała na stwierdzeniu, iż w związku z uchyleniem do ponownego rozpatrzenia przez Dyrektora Izby Skarbowej, decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. , zarówno wyegzekwowane świadczenie jak i koszty egzekucyjne stały się nienależne. Strona uznaje, iż wskutek wydanej ponownie decyzji, określającej zobowiązanie podatkowe w niższej wysokości, organ podatkowy był w posiadaniu środków finansowych strony na pokrycie zobowiązania w całości, co tym samym powodowało brak podstaw do egzekucji i pobrania kosztów, które należne są od rzeczywiście przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] uwzględnił przedmiotowy wniosek strony w części i w oparciu o art. 64c par. 1 i 3 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968) postanowił o zwrocie nienależnie pobranych kosztów egzekucyjnych w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu nie uznał argumentów strony, lecz ze względu na nieprawidłowe naliczenie spornych kosztów w części dotyczącej kwoty, która została wypłacona przez podatnika. Dotyczyło to kwoty [...] zł. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, pełnomocnik zobowiązanej pismem z dnia 09.04.2005 r., złożył zażalenie zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów ustawy z dnia 17.06.1966 r., o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 z późn. zmian.), w szczególności art. 64c par. 1 w związku z par. 3, oraz naruszenie procedury administracyjnej, tj. art. 107 par. 3 w związku z art. 126 k. p. a. Ponownie, jak we wniosku stwierdzał, iż w wyniku uchylenia w trybie nadzoru instancyjnego decyzji określającej pierwotne zobowiązanie podatkowe, koszty egzekucyjne jako nienależne w całości winny zostać zwrócone zobowiązanej, bowiem kwota zobowiązania podatkowego orzeczonego w ponownie wydanej decyzji organu podatkowego I instancji nie była już przedmiotem egzekucji. W związku z powyższym domagał się zwrotu kosztów, również w pozostałej kwocie, tj. [...] zł uznając, iż są one z powyższych względów nienależne organowi egzekucyjnemu. Dyrektor Izby Skarbowej nie uznając argumentów strony - postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Pismem z dnia 14.06.2005 r., strona złożyła skargę na postanowienie organu odwoławczego, w której zarzuca: 1. rażące naruszenie prawa materialnego, tj. art. 64 c ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968) poprzez jego błędną wykładnię, 2. naruszenie procedury administracyjnej, tj. art. 7 i art. 77 par. 1 kpa wskutek nie wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, oraz art. 107 par. 3 w związku z art. 126 k. p. a. poprzez nie zamieszczenie wymaganej treści uzasadnienia. Uzasadniając powyższe zarzuty stwierdziła jak w odwołaniu, że z umocowania prawnego art. 64c par. 3 wynika wprost, że jeżeli wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, to nie można zatrzymać w organie kosztów egzekucyjnych. Uznaje przy tym, że wydanie przez organ odwoławczy decyzji przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji i wydanie nowego orzeczenia, skutkuje zwrotem nadpłaty podatku pobranego nienależnie (zgodnie z pierwotną decyzją, lecz nie może przesądzać o zwrocie kosztów egzekucyjnych w niepełnej kwocie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, właściwy do rozpoznania sprawy zważył, co następuje: Z przepisu art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi Jego wykładnia wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 p. p. s. a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności do tylko zarzutów i wniosków skargi. Tak rozumiejąc rolę Sądu w niniejszej sprawie, Sąd uznał że w ustalonym stanie faktycznym skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Bezspornym jest, że zaległość obciążająca A. S. została ściągnięta w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych wprawdzie w oparciu o decyzję nie ostateczną, co jednakże nie uchybia prawu. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektora Izby Skarbowej uchylono w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia. Powyższe rozstrzygnięcie nie oznaczało jednak, iż zobowiązanie podatkowe przestało istnieć i podlegało zwrotowi na rzecz podatnika, bowiem zwrotowi podlega jedynie nadpłata podatku. Tym samym nie podlegały także zwrotowi powstałe i ściągnięte koszty egzekucyjne. Zgodnie z art. 77 Ordynacji podatkowej nadpłatę stanowi różnica pomiędzy podatkiem wpłaconym, a podatkiem do zapłaty wynikającym z decyzji ostatecznej. Bezspornym w niniejszej sprawie jest zatem, iż tylko do kwoty stanowiącej nadpłatę postępowanie egzekucyjne było wszczęte niezgodnie z prawem. W takiej sytuacji zwrotowi podlegały koszty egzekucyjne od pobranej nienależnie kwoty, które organ egzekucyjny zwrócił A. S. zgodnie z art. 64c par. 3 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968). W ocenie Sądu istotna w sprawie jest wskazana w tym przepisie przesłanka legalności wszczęcia i prowadzenia egzekucji w zgodzie z prawem. Nadto, że wszczęcie egzekucji na podstawie nieostatecznej decyzji jest zgodne z prawem, wskazano powyżej. Brak jest też podstaw do uznania, że niezgodne z prawem jest wyegzekwowanie na tej podstawie kwoty zobowiązania w podatku dochodowym, wprawdzie określonej później (w wyniku ponownego rozpoznania sprawy) w niższej wysokości, to jednak zobowiązania istniejącego już w dacie egzekucji, bo powstałego z mocy prawa. Treść art. 224 § 1 Ordynacji podatkowej uzasadnia przyjęcie, że decyzja organu I instancji jest co do zasady wykonalna, wypływający z niej obowiązek - jest wymagalny, a to oznacza, że wniesienie odwołania nie znosi obowiązku zapłaty podatku. Zdaniem Sądu powyższe uprawnia do stwierdzenia, że egzekucja takiej należności jest zgodna z prawem. W ocenie Sądu przedstawiony powyżej stan jest konsekwencją uznania, że decyzji administracyjnej przysługuje domniemanie legalności. Jeżeli zatem legalne było wszczęcie i prowadzenie egzekucji co do kwoty podatku, w którym obowiązek zapłaty powstał z mocy prawa (w wysokości określonej w decyzji ostatecznej), to brak jest podstaw do zwrotu kosztów egzekucyjnych związanych z egzekucją tego zobowiązania. Biorąc powyższe pod uwagę bezzasadny jest zarzut pełnomocnika strony, iż został naruszony artykuł 64 c par. 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nie można przyznać racji pełnomocnikowi strony, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niedopuszczalne, stąd nie można zatrzymać w organie kosztów egzekucyjnych naliczonych od kwoty zobowiązania należnego do zapłaty. Za bezzasadny należy uznać również zarzut pełnomocnika strony dotyczący naruszenia procedury postępowania, tj. art. 7, art. 77 par. 1 art.107 par. 3 w związku z art. 126 kpa (błędnie powołano w skardze k.p.c.). W toku niniejszego postępowania zachowano bowiem zasady przewidziane w tych artykułach, czego dowodem jest zgromadzony i przeanalizowany przez organ cały materiał dowodowy dotyczący zarówno postępowania podatkowego jak i ściśle związanego z nim egzekucyjnego, oraz uczestniczenie strony w całym jego stadium. Także wydane w toku całego postępowania rozstrzygnięcia, zarówno przez Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. nr [...] oraz Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] zawierają pełne uzasadnienie merytoryczne sprawy. W świetle powyższego stwierdzić należy, iż nie dopatrzono się uchybienia prawa w działaniach organów egzekucyjnych obu instancji, stąd skargę na postanowienie z dnia [...] r., jako niezasadną należało oddalić (art. 151 ustawy p. p.s. a.). DSz