I SA/Gd 556/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Oleś, Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Protokolant Starszy Referent Sylwia Górny, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 listopada 2008 r. sprawy ze skargi A. K. – "A" Przedsiębiorstwa Handlowo Usługowego - Zakład Pracy Chronionej w S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 28 maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o udzieleniu pomocy de minimis 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 5 marca 2008 r. nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. A. K. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "A" złożył w Urzędzie Skarbowym wniosek o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis w oparciu o rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 roku w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej (Dz. U. Nr 76, poz. 496). Przedsiębiorca oświadczył, że otrzymana kwota została w całości wydatkowana na cele określone w § 3 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 roku. Do wniosku A. K. dołączył kopię wcześniej uzyskanych zaświadczeń o pomocy de minimis, informację o uzyskanej dotychczas pomocy de minimis, wyciąg z konta bankowego ZFRON, kopię faktury zakupu oraz oświadczenie o sytuacji ekonomicznej firmy. Naczelnik Urzędu Skarbowego po rozpatrzeniu ww. wniosku wydał w dniu [...] r. postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej przez stronę treści. A. K. korzystając z przysługującego mu prawa złożył zażalenie na powyższe postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego wnosząc o jego uchylenie w całości i wydanie zaświadczenia o udzieleniu pomocy de minimis. Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...] r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. A. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej zarzucając organom podatkowym naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie art. 33 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2008 r. Nr 14, poz. 92), wnosząc jednocześnie o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej i postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej w dalszej części "p.p.s.a", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że zostało ono wydane z naruszeniem prawa. Zgodnie z dyspozycją art. 306 a ordynacji podatkowej organ podatkowy wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów wymaga przepis prawa lub gdy osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Zaświadczenie wydaje się w granicach żądania wnioskodawcy i powinno ono potwierdzać stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania. Zgodnie natomiast z art. 306 b § 1 i 306 c ordynacji podatkowej, rozstrzygnięcie przez organ administracyjny sprawy, której istotą jest żądanie wydania zaświadczenia może nastąpić w dwojaki sposób: po pierwsze - przez wydanie zaświadczenia o żądanej treści, a więc potwierdzającego zgodnie z żądaniem osoby ubiegającej się o zaświadczenie istnienie określonego stanu faktycznego lub stanu prawnego i po drugie - przez odmowę wydania zaświadczenia lub zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie. Organ podatkowy ma zatem obowiązek wydania zaświadczenia o treści żądanej tylko wówczas, gdy w toku postępowania ustali, iż zachodzi stan faktyczny i prawny adekwatny do stwierdzenia żądanej treści. W ocenie Sądu, postanowienia organów podatkowych obu instancji winny zostać uchylone, albowiem zostały wydane w oparciu o niewłaściwą podstawę prawną. Kwestie wydawania zaświadczeń o pomocy de minimis reguluje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 marca 2007 r. w sprawie zaświadczeń o pomocy de minimis i pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie (Dz.U. z 2007 r., Nr 53, poz. 354) – zwane dalej rozporządzeniem z 20 marca 2007 r. Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 2 powyższego rozporządzenia, zaświadczenie o pomocy de minimis i zaświadczenie o pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie wydaje się z urzędu w dniu udzielenia pomocy publicznej będącej pomocą de minimis albo pomocą de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, a w przypadku pomocy w formie ulgi podatkowej udzielanej na podstawie aktu normatywnego bez wymogu wydania decyzji - w terminie 2 miesięcy od dnia udzielenia pomocy publicznej. Ustęp drugi stanowi natomiast, że beneficjent pomocy może wystąpić o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis albo zaświadczenia o pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie przed upływem terminu, o którym mowa w ust. 1 pkt 2. Biorąc pod uwagę treść cytowanej normy podkreślić należy, że począwszy od dnia wejścia w życie tegoż aktu tj. od dnia 5 kwietnia 2007 r., obowiązek wydawania zaświadczeń spoczywający na podmiocie udzielającym pomocy de minimis winien być realizowany z urzędu, bez konieczności składania wniosku przez beneficjenta. Beneficjent tejże pomocy nie jest więc zobligowany do przedłożenia wniosku, jednakże może to uczynić. Złożenie wniosku nie stanowi natomiast warunku sine qua non uzyskania stosownego zaświadczenia. Tymczasem jak wynika z treści aktów administracyjnych wydanych przez Dyrektora Izby Skarbowej oraz Naczelnika Urzędu Skarbowego, organy obu instancji swoich rozstrzygnięć nie oparły na powyższym rozporządzeniu z 20 marca 2007 r. Podstawę prawną postanowień stanowiły natomiast przepisy nieobowiązującego już w dniu ich wydania rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej (Dz.U. z 2007 r., Nr 76, poz. 496) - zwane dalej rozporządzeniem z 26 kwietnia 2007 r. Rozporządzenie to zostało bowiem uchylone przez rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2007 r. uchylające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej (Dz.U. z 2007 r., Nr 249, poz. 1854) i utraciło swoją moc obowiązującą z dniem 1 stycznia 2008 r. Na marginesie Sąd pragnie zaznaczyć, że w stanie prawnym obowiązującym do 31 grudnia 2007 r. podmioty wydające zaświadczenia przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej mogły wymagać przedłożenia dokumentacji, o jakiej mowa w § 5 ust. 2 i 3 rozporządzenia z 26 kwietnia 2007 r. Nie zmieniało to jednak tego, że wydanie zaświadczenia następowało z urzędu, a nie na wniosek. Rozporządzenie z 26 kwietnia 2007 r. wskazywało bowiem na przesłanki udzielenia pomocy de minimis oraz zakres dokumentacji, do złożenia której mógł zostać zobligowany przedsiębiorca uprawniony do uzyskania stosownego zaświadczenia. Natomiast przepisy wskazujące na formę, treść, termin i sposób wydawania zaświadczeń, a więc normy bezpośrednio adresowane do podmiotów udzielających zaświadczeń i określające ich postępowanie w tym zakresie, były zawarte rozporządzeniu z 20 marca 2007 r. Reasumując, w świetle § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 20 marca 2007 r. to ewentualnie organ podatkowy, a nie strona skarżąca, mógł uchybić obowiązkowi wydania zaświadczenia w określonym prawem terminie. W § 4 ust. 2 w/w rozporządzenia dającym beneficjentowi prawo do wystąpienia o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis, zagwarantowano wyłącznie uprawnienie do wystąpienia z wnioskiem przed upływem terminu o jakim mowa w § 4 ust. 1 pkt 2, a nie obowiązek jego złożenia. Tym samym nie można twierdzić o uchybieniu terminu do złożenia wniosku przez skarżącego, skoro nie był on do tego zobligowany, albowiem powinność wydania zaświadczenia spoczywa z urzędu na podmiocie udzielającym pomocy de minimis. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że zaskarżone postanowienie, a także poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji wydane zostały w oparciu o błędną podstawę prawną, co oznacza, że z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. powinny zostać uchylone. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 209 p.p.s.a.