I SA/Gd 557/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Asesor WSA Bogusław Woźniak (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Orska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 listopada 2006 r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 27 kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego kwotę 200 (dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] odmówił A.S. przyznania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej. W uzasadnieniu decyzji podano, że wizytacja w gospodarstwie wnioskodawcy przeprowadzona 8 listopada 2005 r. wykazała, iż jest ono już wyposażone w płytę gnojową i zbiornik na gnojówkę spełniające standardy Unii Europejskiej. W odwołaniu od wymienionej wyżej decyzji A.S. przedstawił okoliczności związane z budową nowego budynku obory. Zarzucił, iż wbrew zapewnieniom pracowników Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o przyznanie pomocy finansowej nie został rozpatrzony w terminie 3 miesięcy. Nadto, powołując się na opinię kierownika budowy stwierdził, że prace związane z wykonaniem zbiornika i płyty nie zostały jeszcze zakończone. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy opisaną wyżej decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że na podstawie § 6 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 17, poz. 142 z późn. zm.) płatność jest udzielana producentowi rolnemu, który między innymi złoży wniosek w organie pierwszej instancji wraz z planem. Powołany przepis określa również zasady co do czasu, w którym beneficjant może rozpocząć inwestycję. Producent realizuje, bowiem w myśl wskazanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów pewien program i w ramach tego programu ma otrzymać dofinansowanie. Przed wydaniem decyzji – gdy sprawa jest w toku – organ pierwszej instancji ma obowiązek na dzień wydania decyzji objąć postępowaniem całokształt sprawy. Nie jest zatem możliwa taka sytuacja, iż producent otrzymuje dofinansowanie – w dniu wydania decyzji – na inwestycję, którą już realizuje lub też całkowicie zrealizował. W ocenie organu odwoławczego wyjaśnienia wnioskodawcy, iż rozpoczął realizację inwestycji tuż po złożeniu wniosku o przyznanie pomocy finansowej nie znajduje żadnych podstaw prawnych. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wskazał również na treść § 9 ust. 2 powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów, w myśl którego pierwszą ratę płatności wypłaca się w terminie 60 dni od dnia, gdy decyzja, o której mowa w § 7 ust. 1 stała się ostateczna. A.S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] z wnioskiem o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Powiatowego Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowaniu. Zaskarżonej decyzji A.S. zarzucił naruszenie art. 12, art. 35, art. 36 Kpa oraz § 12 a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich poprzez nie wydanie decyzji w sprawie przyznania pomocy finansowej w wyznaczonym terminie 3 miesięcy oraz poprzez dwukrotne tj. przez organ pierwszej i drugiej instancji wydanie decyzji po wyznaczonym terminie. Strona skarżąca zarzuciła również naruszenie art. 7, art. 11, art. 77 art. 107 § 3 Kpa przez uznanie, że w sprawie zostało przeprowadzone wyczerpujące postępowanie dowodowe, w tym: wyjaśniona została kwestia przeprowadzonej wizytacji i czy skarżący rzeczywiście odmówił złożenia podpisu pod protokołem, który pracownik Biura Powiatowego poinformował skarżącego, że program pomocy dla rolników może ruszyć w każdej chwili, czy obiekty w gospodarstwie skarżącego rzeczywiście spełniają wymagania niezbędne do uznania ich za płytę gnojową i zbiornik na gnojówkę. Nadto, strona skarżąca zarzuciła naruszenie § 3 ust. 3 oraz § 6 wymienionego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów przez przyjęcie, że w przypadku rozpoczętych prac budowlanych nie można udzielić określonej w tym rozporządzeniu pomocy finansowej. Do skargi dołączona została opinia w sprawie wykonania zbiornika na gnojowice i płyty gnojowej na działce Nr [...] położonej w miejscowości B. gm. D., inwestor A.S. sporządzona przez technika budowlanego A.M. Kierownika budowy i robót w zakresie konstrukcyjno budowlanym. Dyrektor Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w odpowiedzi na skargę podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie skarżący oświadczył, iż w dacie kontroli nie była wykonana płyta tylko podjazd do obory. Dodał, że druk protokołu wizytacji w dniu kontroli nie został wypełniony i nie było rozmowy o podpisywaniu. Nie przy nim została dokonana adnotacja, że odmówił podpisania protokołu, bo w dniu wizytacji ten protokół nie został wypełniony. Zrobiono tylko dwa zdjęcia, które są w aktach. Wizytujący mierzyli podjazd do obory. Podjazd wyglądem nie przypomina płyty gnojonej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga A.S. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. W rozpoznawanej sprawie kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia ma protokół wizytacji przeprowadzonej przez pracowników Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Zgodnie z art. 68 § 1 Kpa protokół sporządza się tak, aby z niego wynikało, kto, kiedy, gdzie i jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby. Z kolei § 2 stanowi, że protokół odczytuje się wszystkim osobom obecnym, biorącym udział w czynności urzędowej, które powinny następnie protokół podpisać. Odmowę lub brak podpisu którejkolwiek osoby należy omówić w protokole. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 29.06.2004 r. Sygn. akt OSK 532/04, LEX nr 158985 stwierdził, że jeżeli sporządzono w sprawie protokół ustaleń między organem i stroną, z którym strony nie zapoznano i nie przedstawiono do podpisu, a następnie, w oparciu o ten protokół, wydano decyzję, to takie działanie organu nie tylko narusza przepis art. 10 kpa, wymagający dopuszczenia strony do udziału w każdym stadium postępowania, przepisy o sporządzaniu protokołów, a w tym art. 68 § 1 i 2 i art. 70 kpa, ale także narusza art. 8 kpa, wymagający od organów administracji publicznej prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. W wyroku z 28.12.2000 r. Sygn. Akt I SA 762/00, LEX nr 77604 Naczelny Sąd Administracyjny skonstatował, że protokół jest "dokumentem" odzwierciedlającym w miarę dokładnie przebieg określonego zdarzenia czy przeprowadzonych czynności pozwalającym na ustalenia zarówno kto uczestniczył w zdarzeniu (lub czynności), a także jaki był jego przebieg i do jakich wniosków doprowadził. Przenosząc uwagi powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że protokół, okoliczności sporządzenia którego strona kwestionuje, nie może być uznany za dowód w sprawie bez przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego. W szczególności bez przesłuchania osób sporządzających ten protokół. Skarżący twierdzi, że protokół wizytacji nie został sporządzony w czasie wizytacji, nie odmawiał jego podpisania, bowiem nikt go o to nie prosił. Wyjaśnienia wymaga także kwestia pomiaru czego dokonali w czasie wizytacji pracownicy Biura Regionalnego. Jak wynika z wyjaśnień strony skarżącej podczas wizytacji kontrolujący mieli wątpliwość co do zidentyfikowania obiektu budowlanego znajdującego się przy oborze. Wątpliwość ta miał zostać rozstrzygnięta po konsultacji w Biurze Agencji, po czym miał zostać sporządzony protokół wizytacji i przedłożony do podpisania skarżącemu. W ocenie Sądu nie został także wyjaśniony w sposób dostateczny charakter obiektu budowlanego znajdującego się w gospodarstwie A.S. Skarżący twierdzi konsekwentnie w toku postępowania, iż był to podjazd. Płyta obornikowa powinna zawierać ściany boczne, zbiornik na gnojówkę i wody odciekowe. Wielkość i kształt płyty obornikowej powinny uwzględniać następujące czynniki: okres przechowywania obornika, który nie powinien być krótszy niż 6 miesięcy, wielkość produkcji obornika, sposób usuwania obornika, sposób załadunku obornika w celu wywiezienia. Zatem, w ocenie Sądu, jest to budowla w sposób istotny różniąca się od podjazdu. Organy rozstrzygające w przedmiocie przyznania pomocy finansowej powinny wobec powyższego dokonać wyczerpujących ustaleń co do rodzaju spornego obiektu budowlanego, brak tych ustaleń nie pozwala bowiem na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, stwierdzając przy wydaniu zaskarżonej decyzji naruszenie prawa mające wpływ na wynik sprawy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji. W związku z uwzględnieniem skargi, Sąd na zasadzie art. 152 ww. ustawy, określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, natomiast orzeczenie o kosztach uzasadnia dyspozycja art. 200 w związku z art. 209 ww. ustawy