I SA/Gd 558/13

PostanowienieWSA w Gdańsku2013-10-23

Skład orzekający: Aleksandra Rynduch-Szczawińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który uzyskał już prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez ustanowienie radcy prawnego, jeśli wykaże brak możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania?
Ratio decidendi
Wnioskodawca, który uzyskał już prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy, a rozstrzygnięcie zależy od udowodnionych okoliczności faktycznych.
Stan faktyczny
Wnioskodawca A. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług. Wcześniejszym postanowieniem referendarza sądowego przyznano mu prawo pomocy w zakresie częściowym, zwalniając od kosztów sądowych. Wnioskodawca wykazał, że aktualnie uzyskuje dochód jedynie z emerytury, z której prowadzona jest egzekucja, a jego małżonka otrzymuje rentę. Nie posiadają oszczędności, a ich majątek stanowi mieszkanie i samochód. Wnioskodawca nie zatrudnia profesjonalnego pełnomocnika.
Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 23 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące: styczeń, kwiecień, lipiec, sierpień, wrzesień i październik 2006 r. postanawia: przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego. Prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 10 lipca 2013 r. przyznano skarżącemu A. K. prawo pomocy w niniejszej sprawie, zwalniając go od kosztów sądowych. W dniu 17 października 2013 r. skarżący wniósł o przyznanie mu prawa pomocy przez ustanowienie radcy prawnego. Stosownie do przepisu art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. – prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do przepisu art. 246 § 3 p.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Ze względu na to, że ww. postanowieniem z dnia 10 lipca 2013 r. skarżącemu przyznano już w niniejszej sprawie prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, uznano, iż złożony przez niego wniosek o ustanowienie zastępstwa prawnego jest w istocie – w świetle cyt. art. 245 p.p.s.a. – wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym i w związku z tym dokonano oceny jego zasadności w oparciu o przesłankę określoną w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W myśl powołanych uregulowań przyznaje się prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, oraz gdy nie pozostaje w stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach z dnia 16 października 2013 r. oraz dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, przedłożonych przez wnioskodawcę na etapie ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych (dodatkowych oświadczeń z dnia 30 czerwca 2013 r. i odpisów: zeznań podatkowych PIT-36 z załącznikiem PIT/B i PIT-37 z załącznikiem PIT/O za 2012 r., rocznego obliczenia podatku przez organ rentowy PIT-40A za 2012 r., zgłoszenia zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu VAT-Z, odcinka emerytury za czerwiec 2013 r., decyzji o waloryzacji renty z dnia [...] marca 2013 r., wyciągów z rachunków bankowych, zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego z dnia [...] maja 2013 r., dowodów potwierdzających uiszczenie opłat eksploatacyjnych za mieszkanie, prąd i gaz oraz za usługi telekomunikacyjne,) ustalono, że wnioskodawca z dniem [...] lutego 2013 r. zaprzestał prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej (która za ubiegły rok przyniosła mu łączny dochód w wysokości 8.921,52 zł) i aktualnie uzyskuje dochód jedynie z emerytury w wysokości 2.507,54 zł brutto. Jednakże ze świadczenia tego prowadzona jest egzekucja należności podatkowych w wysokości 493.157,80 zł (stan na dzień 23 maja 2013 r.), w następstwie której do dyspozycji wnioskodawcy przekazywana jest kwota 1.443,98 zł. Wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką, która otrzymuje rentę w wysokości 924,77 zł netto. Nadto na rachunek bankowy małżonków co miesiąc wpływa zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł. Małżonkowie nie posiadają żadnych oszczędności (na dzień 31 czerwca 2013 r. na ich rachunkach bankowych znajdowały się środki pieniężne w łącznej wysokości 26,29 zł), papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, ich majątek stanowi mieszkanie o powierzchni 43,5 m2 oraz samochód osobowy (rok produkcji 2004) o wartości 12.500 zł. Tytułem opłat eksploatacyjnych za zajmowane mieszkanie, opłat za usługi telekomunikacyjne i media (gaz i prąd) małżonkowie wydatkują średnio kwotę 632,23 zł miesięcznie. Wnioskodawca, jak oświadczył, nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym. Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne, stwierdzić należy, że wnioskodawca wykazał, że nie ma aktualnie realnych możliwości finansowych poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Za taką oceną przemawia wysokość faktycznego łącznego dochodu małżonków, nieposiadanie przez nich żadnych oszczędności oraz rozmiar zaległych i egzekwowanych zobowiązań finansowych wnioskodawcy. Z tych względów na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło