I SA/Gd 559/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący NSA Ewa Kwarcińska Sędziowie NSA Sławomir Kozik NSA Zbigniew Romała /spr./ Protokolant Marzena Cybulska po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. i C. C. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 15 marca 2001 r. nr [...] w przedmiocie odmowy oprocentowania nienależnie wpłaconych odsetek za zwłokę od zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, oraz decyzję Urzędu Skarbowego z dnia 17 stycznia 2001 roku [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 48,70 (czterdzieści osiem 70/100) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. I SA/Gd 559/01 U z a s a d n i e n i e Urząd Skarbowy decyzją z dnia 17 stycznia 2001 r. odmówił oprocentowania nienależnie wpłaconych przez skarżących J. i C. Ch. odsetek za zwłokę od zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 r. Zdaniem organu nienależnie wpłacone odsetki nie stanowią nadpłaty, która stosownie do art. 77 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) podlegałaby oprocentowaniu. Skarżący wnieśli o uchylenie powyższej decyzji, jako pomijającej ustosunkowanie się do przedstawionego orzecznictwa sądowego i wytycznych Departamentu Systemu Podatkowego w Ministerstwie Finansów, w których na gruncie wykładni celowościowej i systemowej uznano zasadę oprocentowania zwracanych odsetek. W szczególności interpretacja Ministra Finansów spełniała wymogi trybu z art. 14 § 1 Ordynacji podatkowej. Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Powołane przez skarżących wytyczne nie zostały wydane na zasadach określonych w art.14 § 1 Ordynacji podatkowej. Organy podatkowe działają w oparciu o przepisy prawa, a art. 72 § 1 Ordynacji podatkowej nie pozwala na uznanie, że odsetki mieściłyby się w pojęciu nadpłaty. J. i C. Ch. wnieśli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego o uchylenie powyższej decyzji, której zarzucili naruszenie art. 72 § 1 pkt 1, art. 74 § 1 pkt 1, art. 76 § 1 pkt 1c i art. 77 § 1 i 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Skarżący ponownie przytoczyli argumentację zawartą w odwołaniu. Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi. Przywołane "wytyczne" nie zostały opublikowane w sposób opisany w art. 14 § 3 Ordynacji podatkowej i nie zostały wydane przez organ opisany w art. 14 § 1 Ordynacji podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku – właściwy do rozpoznania sprawy na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) – zważył co następuje: Zagadnienie oprocentowania zwrotu odsetek za zwłokę uiszczonych od nienależnego podatku była przedmiotem rozbieżności w orzecznictwie sądowym. Przykładem korzystnej dla strony interpretacji art. 72 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) był wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2000 r. SA/Sz 411/99 (OSP 2001/5/81). Rewizja nadzwyczajna od tegoż została oddalona przez Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2002 r. III RN 29/01 (OSN 2003/2/27). Sąd Najwyższy odwołał się do uzasadnienia rządowego projektu ustawy z dnia 11 kwietnia 2001 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 39, poz. 459), z którego to wynikało, że celem dodania art. 72 § 3 Ordynacji podatkowej była nie tyle zmiana pojęcia "nadpłata" ile "jednoznaczne usunięcie wątpliwości", że w zakresie tego pojęcia mieści się również część wpłaty, którą organ skarbowy jest, zgodnie z art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej, zobowiązany zarachować na poczet odsetek za zwłokę. Sąd Najwyższy odwołał się także do glosy do w/w wyroku (OSP 2000/5/81), w której L. Etel wskazał, że po uchyleniu decyzji stwierdzającej istnienie zaległości podatkowej, kwota owej zaległości wpłaconej przez podatnika i zarachowanej przez urząd skarbowy, zgodnie z art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej, na należność główną i odsetki za zwłokę ulega przekształceniu w jednorodną nadpłatę w rozumieniu art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Zatem cała uiszczona przez podatnika kwota ma status nadpłaty, której zwrot podlega oprocentowaniu od dnia jej powstania (art. 77 § 1 Ordynacji podatkowej). Rozważania te doprowadziły Sąd Najwyższy do konstatacji, że nowy art. 72 § 3 Ordynacji podatkowej nie spowodował w sytuacji prawnej podatnika żadnej zmiany merytorycznej. Mając powyższe na względzie należało zaskarżoną decyzję uchylić w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit.a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). O kosztach orzeczono stosownie do art. 209 w zw. z art. 200 w/w ustawy. Rozstrzygnięcie w trybie art. 152 ustawy było zbędne z uwagi na charakter decyzji (nie podlegała wykonaniu).