I SA/Gd 562/03

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA E. Anyżewska (spr.), Sędziowie NSA E. Rischka, M. Tomaszewska, Protokolant M. Orska, po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary porządkowej uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienia Urzędu Skarbowego z dnia [...] i [...] Nr [...] i zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów wpisu I SA/Gd 562/03 U z a s a d n i e n i e Postanowieniem z dnia [...] nr [...] wydanym na podstawie art. 216 i 262 § 1 pkt 1 i § 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 z późn. zm.), Urząd Skarbowy nałożył na M. P. karę porządkową w wysokości 500 zł z powodu nie stawienia się na trzykrotne wezwania Urzędu do osobistego stawiennictwa w sprawie "ustalenia zobowiązania w podatku dochodowym". W aktach sprawy znajdują się kopie trzech wezwań do stawienia się w charakterze podatnika: 1) z dnia 13 września 2002 r. na dzień 19 września 2002 r. (odbiór potwierdzony 20 września), 2) z dnia 24 września 2002 r. na dzień 30 września 2002 r. (odbiór potwierdzony 2 października), 3) z dnia 7 października 2002 r. na dzień 14 października (odbiór potwierdzony 16 października). Pismem z dnia 28 listopada 2002 r. M. P. wniósł zażalenie na to postanowienie, wnosząc o jego uchylenie z uwagi na naruszenie art. 262 § 1 pkt 1, a także art. 120, 122, 210 § 4 w zw. z art. 217 § 1 i 219 Ordynacji podatkowej. Podatnik zauważył, że w uzasadnieniu postanowienia nie powołano treści wezwań, co pozwoliłoby jednoznacznie stwierdzić, iż nie były one prawidłowe, skoro wyznaczały daty stawiennictwa przypadające już po dacie doręczania wezwań. Urząd Skarbowy po rozpatrzeniu zażalenia postanowieniem z dnia [...] nr j.w. na podstawie art. 216 i 263 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej odmówił uchylenia kary porządkowej, uznając, że nie zaszły okoliczności usprawiedliwiające niestawiennictwo. Podatnik pismem z 27 grudnia 2002 r. zwrócił się do Urzędu Skarbowego o nadanie biegu jego zażaleniu. Po przekazaniu (przy piśmie z 5 lutego 2003 r.) środka zaskarżenia Izba Skarbowa postanowieniem z dnia [...] nr [...] utrzymała w mocy postanowienie organu I instancji, uznając iż istniały przesłanki faktyczne i prawne do nałożenia kary pieniężnej. Izba podkreśliła, że w wezwaniach podany był numer telefonu Urzędu, podatnik mógł zatem uzgodnić inny termin stawiennictwa. W skardze z dnia 28 kwietnia 2003 r., skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. P. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Urzędu Skarbowego. Skarżący zarzucił, że niesłusznie uznano wezwania za prawidłowo doręczone, skoro nakładały obowiązek niemożliwy do wykonania w oznaczonym przez Urząd terminie. Zauważył, że zastosowany przepis nie upoważnia do nałożenia kary za nieskorzystanie z możliwości telefonicznego skontaktowania się z Urzędem w celu uzgodnienia innego terminu stawiennictwa. Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawa ze skargi wniesionej do NSA, która nie została załatwiona przed 1 stycznia 2004 r. podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny– właściwy w sprawie na podstawie powyższego przepisu – zważył co następuje: Zastosowany w sprawie art. 262 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej stanowi podstawę prawną do nałożenia m. in. na stronę kary porządkowej w wysokości do 2500 zł, która bez uzasadnionej przyczyny nie stawiła się osobiście na prawidłowe wezwanie organu podatkowego, mimo, że była do tego zobowiązana. W niniejszej sprawie jest oczywiste, że Urząd Skarbowy w kierowanych do strony wezwaniach wyznaczał jej terminy stawiennictwa z naruszeniem art. 199 w zw. z art. 190 § 1, tzn. bez zachowania 7 dniowego terminu przed oznaczonym terminem stawiennictwa (z uwzględnieniem znanej z doświadczenia rezerwy na doręczenie wezwań przez Pocztę). Obstawanie przez organy obydwu instancji przy obronie stanowiska, że wezwania były prawidłowe jest niezrozumiałe w okolicznościach sprawy. Jak trafnie podkreśla skarżący powołany przepis nie upoważnia do nałożenia kary za nieprzejawienie przez stronę inicjatywy w celu ustalenia innego terminu stawiennictwa w Urzędzie. Poza wymienioną wadliwością, mającą zasadniczy wpływ na nieprawidłowe załatwienie sprawy wezwania były nieprecyzyjne, ponieważ nie wskazywały prawidłowo w jakim charakterze wzywany ma się stawić (strony, a nie podatnika) oraz błędnie określały przedmiot postępowania (nie dotyczyło ono "ustalenia" zobowiązania). W związku z tym nałożenie kary pieniężnej w stanie faktycznym sprawy naruszało art. 262 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Wobec zasadności skargi Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), a na podstawie art. 35 tej ustawy również postanowienia wydane w tej sprawie przez Urząd Skarbowy. Należy przy tym zauważyć, że postanowienie z dnia [...] zostało wydane bez podstawy prawnej, bowiem art. 262 § 6 Ordynacji upoważnia organ podatkowy, który nałożył karę do jej uchylenia (w razie uznania niestawiennictwa za usprawiedliwione), nie stanowi natomiast podstawy do orzekania o odmowie uchylenia kary.