I SA/Gd 562/24

WyrokWSA w Gdańsku2024-10-30

Skład orzekający: Małgorzata Gorzeń, Alicja Stępień, Irena Wesołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo utrzymał w mocy postanowienie odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego, uznając, że należności nie uległy przedawnieniu i że doręczenia były skuteczne, pomimo zarzutów skarżącego dotyczących niewłaściwego adresu korespondencji i braku skutecznego doręczenia upomnień oraz tytułów wykonawczych?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że organ egzekucyjny nieprawidłowo ocenił skuteczność doręczeń korespondencji do skarżącego. Sąd podkreślił, że skarżący wskazał konkretny adres do doręczeń, który powinien być stosowany, a doręczenia na inny adres, w tym do osób niebędących domownikami, były nieskuteczne. Brak skutecznego doręczenia upomnienia stanowi obligatoryjną przesłankę do umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Stan faktyczny
Skarżący A.B. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego. Skarżący zarzucił m.in. przedawnienie należności, nieskuteczne doręczenia upomnień i tytułów wykonawczych na niewłaściwy adres, a także naruszenie przepisów dotyczących wystawiania tytułów wykonawczych. Organ egzekucyjny uznał, że należności nie uległy przedawnieniu, a doręczenia były skuteczne, powołując się na różne adresy i podpisy na potwierdzeniach odbioru.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędziowie Sędzia NSA Alicja Stępień /spr./, Sędzia WSA Irena Wesołowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 30 października 2024 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 7 czerwca 2024 r., nr 2201-IEE.7192.2.120.2024.EW w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku na rzecz skarżącego kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku postanowieniem z 7 czerwca 2024 r. po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez A.B. na postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku nr 101100/71/986/2024-RED-5931028380 z 15 kwietnia 2024 r., w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do jego majątku na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: od [...] do [...] z 16 grudnia 2010 r., od [...] do [...] z 8 lutego 2011 r. oraz od [...] do [...] z 16 maja 2012 r. - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazano, że w niniejszym postępowaniu zażaleniowym zostało poddane postanowienie organu egzekucyjnego nr 101100/71/986/2024-RED-5931028380 z 15 kwietnia 2024 roku, którym organ ten odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku skarżącego w oparciu o ww. tytuły wykonawcze. W ocenie organu, skarżone rozstrzygnięcie wydane zostało zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w tym z ustawą Kodeks postępowania administracyjnego, ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych, jak również zawiera wszystkie niezbędne elementy wymienione w art. 124 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym prawidłowo zawarte uzasadnienie faktyczne oraz prawne. Wbrew twierdzeniu strony, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że dochodzone wtoku postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych nr: - od nr [...] do nr [...] z 16 grudnia 2010 r., składki na ubezpieczenie społeczne za miesiące: 02/2009-07/2010, składki na ubezpieczenie zdrowotne za miesiące: 12/2008, 06/2009-12/2009, 02/2010-07/2010 i składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za miesiące: 09/2009, 03/2010-07/2010; - od nr [...] do nr [...], składki na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za miesiące: 08/2010-11/2010 roku, - od nr [...] do nr [...], składki na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenia oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za miesiące: 12/2010, 01/2011-03/2011, - nie uległy przedawnieniu. Uzasadniając powyższe organ, po przywołaniu przepisów prawa wskazał, że z akt sprawy wynika, że w zakresie należności z tytułu: 1. składek na ubezpieczenie społeczne za miesiące: 02/2009-07/2010, składek na ubezpieczenie zdrowotne za miesiące: 12/2008, 06/2009-12/2009, 02/2010-07/2010 i składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za miesiące: 09/2009, 03/2010-07/2010 (objętych tytułami wykonawczymi od nr [...] do nr [...] z 16 grudnia 2010 r.), pierwszą czynnością zmierzającą do wyegzekwowania należności z tytułu składek, prowadzącą do zawieszenia biegu terminu przedawnienia było doręczenie panu upomnień (niżej opisanych w tabelce zamieszczonej w stanie faktycznym) w dniach 18 lutego 2009 r., 21 maja 2009 r., 9 lipca 2009 r., 26 sierpnia 2009 r., 1 października 2009 r., 29 października 2009 r., 7 grudnia 2009 r., 18 stycznia 2010 r., 16 lutego 2010 r., 15 kwietnia 2010 r., 16 kwietnia 2010 r., 13 maja 2010 r., 27 maja 2010 r., 5 lipca 2010 r., 28 lipca 2010 r., w następstwie nieuregulowania których wszczęto i prowadzono postępowanie egzekucyjne dotyczące należności z tytułu tych składek, 2. składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za miesiące: 08/2010-11/2010 roku (objętych tytułami wykonawczymi od nr [...] do nr [...]), pierwszą czynnością zmierzającą do wyegzekwowania należności z tytułu składek, prowadzącą do zawieszenia biegu terminu przedawnienia było doręczenie stronie niżej opisanych upomnień w dniu 12 stycznia 2011 r., w następstwie nieuregulowania których wszczęto i prowadzono postępowanie egzekucyjne dotyczące należności z tytułu tych składek , 3. składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenia zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres 12/2010, 01/2011-03/2011 (objętych tytułami wykonawczymi nr [...]), pierwszą czynnością zmierzającą do wyegzekwowania należności z tytułu składek, prowadzącą do zawieszenia biegu terminu przedawnienia było doręczenie decyzji Dyrektora ZUS nr 1013411DZP-DZ11/0026 z 7 czerwca 2011 r. w dniu 8 czerwca 2011 r. stanowiącej podstawę prawną dochodzonych należności. Wskazano, że w przedmiotowym postępowaniu co do składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okresy: 12/2010, 01/2011-03/2011, wystąpił brak obowiązku doręczenia upomnienia zgodnie z mającym zastosowanie w sprawie § 13 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zatem doręczenie ww. dokumentów tj. upomnień i decyzji nr 1013411DZP-DZ11/0026 z 7 czerwca 2011 r. było pierwszymi czynnościami zmierzającymi do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której skarżący jako zobowiązany został powiadomiony. Podstawa ta jest aktualna na chwilę obecną, gdyż postępowanie egzekucyjne dotyczące tych składek nie zostało zakończone. Przy czym, zawieszenie biegu terminu przedawnienia na tej podstawie prawnej trwa aż do zakończenia postępowania egzekucyjnego - co oznacza, że obecnie termin ten spoczywa, jako że postępowanie egzekucyjne jest w toku. W tym świetle jasnym jest, że prowadzone postępowanie egzekucyjne dotyczy składek, które nie są przedawnione. W ocenie organu odwoławczego, Dyrektor Oddziału ZUS w Gdańsku prawidłowo stwierdził, że w okolicznościach badanej sprawy bieg terminu przedawnienia składek nie upłynął, a zatem nie zachodzi podstawa do umorzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o zgłoszoną przez Pana przesłankę z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.. Odnosząc się do zarzutu, że tytuły wykonawcze i upomnienia nie zostały doręczone pod adresem tj.: [...] C., ul. [...], wskazano, że ze zwrotnych potwierdzeń odbioru przesyłek zawierających decyzję określającą nr 1013411DZP-DZ11/0026 z 7 czerwca 2011 r. i upomnienia (poza upomnieniami nr [...]) wynika, że przesyłki, zawierające powyższe, skarżący odebrał osobiście. Na zwrotnych potwierdzeniach odbioru widnieją jego podpisy jako osoby odbierającej przesyłki, jak też adnotacje pracownika operatora pocztowego o doręczeniu przesyłki adresatowi. Podobnie uznano, że odpisy tytułów wykonawczych z 16 grudnia 2010r. zostały doręczone 22 grudnia 2010r. Odnośnie upomnień nr [...] i [...] wskazano, że dokumenty te doręczono 1 października 2009r. w trybie art. 43 k.p.a. na adres siedziby płatnika składek tj. w miejscowości C. pod nr [...]. Zmiany adresu siedziby działalności i tym samym adresu do korespondencji na adres: C., ul. [...], skarżący dokonał dopiero 7 października 2009 r.. Odnośnie braku doręczenia tytułów wykonawczych jak i upomnień K.B. zauważono, że organ egzekucyjny wskazał, że podstawą wystawienia tytułów wykonawczych z 16 grudnia 2010r. i 8 lutego 2011r. są deklaracje rozliczeniowe, w których skarżący wykazał należności do opłacenia. To on jako płatnik składek jest zobowiązany na mocy tych przepisów do zapłaty należności wynikających z deklaracji w określonym terminie. Z kolei podstawą wystawienia tytułów wykonawczych z 16 maja 2012r. jest decyzja z 7 czerwca 2011r. określająca zobowiązania z tytułu składek. Również z wystawionych tytułów wykonawczych wynika, że jest skarżący podmiotem, u którego powstało zobowiązanie. Dlatego fakt braku doręczenia upomnień czy tytułów wykonawczych K.B. nie daje podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 czy pkt 7 u.p.e.a.. Zauważono, że wynikający z art. 27c u.p.e.a. obowiązek wystawienia tytułu wykonawczego na oboje małżonków w przypadku kierowania egzekucji obowiązków ciążących na jednym z nich do majątku wspólnego nie oznacza, że małżonek niebędący zobowiązanym, przy wyraźnym odróżnieniu jego statusu od statusu zobowiązanego przez ustawodawcę ma takie same uprawnienia w postępowaniu egzekucyjnym jak małżonek, będący zobowiązanym. W ocenie organu, nie jest zasadny również zarzut dotyczący niedopuszczalności egzekucji, czy niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego (art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a.). Zatem, w ocenie organu nie zaszły przesłanki z art. 59 § 1 pkt 2 i pkt 7 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 30 lipca 2020 roku. Dlatego też uznano za prawidłowe rozstrzygnięcie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gdańsku zaprezentowane w postanowieniu nr 101100/71/986/2024-RED- 5931028380 z 15 kwietnia 2024 roku, odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wskazanych tytułów wykonawczych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: 1. naruszenie art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, poprzez uznanie, iż należności objęte postanowieniem nie uległy przedawnieniu, 2. naruszenie art. 42 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez uznanie, iż korespondencja kierowana na inny adres niż adres zgłoszony do korespondencji, została skutecznie doręczona; 3. naruszenie art. 59 § 1 pkt 2 i pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 42 § 1, art. 43 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez jego niezastosowanie z uwagi na brak skutecznego doręczenia upomnień, tytułów wykonawczych, 4. naruszenie art. 19 § 4, art. 29 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez niezbadania okoliczności wystawia tytuł wykonawczy i braku oceny dopuszczalności egzekucji przed nadaniem tytułom egzekucyjnym klauzuli o skierowaniu do egzekucji, 5. naruszenie art. 153 oraz art. 170, art. 171 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 42 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez zaniechanie oceny prawnej wyrażonej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 czerwca 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 417/23, 6. naruszenie art. 153 oraz art. 170, art. 171 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez zaniechanie oceny prawnej wyrażonej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 czerwca 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 417/23. Na tej podstawie wniesiono o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia, oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że rację ma strona skarżąca, iż kwestia prawidłowego doręczenia tytułu wykonawczego jest kluczowym i wyjściowym punktem do rozpatrzenia niniejszej sprawy. Kwestie te nie zostały uregulowane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dlatego na mocy art. 18 cytowanej ustawy w drodze analogii należy stosować adekwatne regulacje zawarte w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 40 § 1 k.p.a. pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. Z art. 42 § 1 wynika, że co do zasady osobom fizycznym pisma doręcza się w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Stosownie do art. 42 § 2 pisma mogą być doręczane również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (§ 3). W myśl art. 43 k.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Z kolei przepis art. 44 § 1 cyt. kodeksu stanowi, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43, operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego. Pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ, a w świetle § 4 doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Przepisy kodeksu ustanawiają odrębne zasady dla doręczania pism osobom fizycznym i adresatom, którzy nie są osobami fizycznymi. Kwestię doręczania pism osobom fizycznym reguluje art. 42 kodeksu, natomiast w odniesieniu do adresatów niebędących osobami fizycznymi art. 45, w myśl którego, w zakresie istotnym dla rozważanego zagadnienia, jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą nie jest jednostką organizacyjną, o której stanowi art. 45 k.p.a. Z tego też względu osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą należy doręczać pisma w postępowaniu administracyjnym tak, jak każdej innej osobie fizycznej, zgodnie z dyspozycją art. 42 § 1-3 k.p.a.. Istotna jest zatem treść art. 42 § 1 k.p.a. stanowiąca, że pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy, przez które należy rozumieć w tym przypadku miejsce prowadzenia działalności gospodarczej. Określając w zacytowanym przepisie miejsca doręczania pism osobom fizycznym ustawodawca posłużył się spójnikiem "lub", a tym samym nie ustalił wiążącej organ prowadzący postępowanie administracyjne kolejności miejsc, w której doręczenie może nastąpić. W tej sytuacji uprawniona jest teza, że wybór miejsca doręczenia należy co do zasady do organu administracji publicznej, przed którym toczy się sprawa. Zasada ta doznaje jednak ograniczenia wówczas, gdy strona spośród miejsc wymienionych w art. 42 § 1 k.p.a. wybiera i wskazuje adres do doręczeń (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 1956/13). Oznacza to, że w takiej sytuacji organ pozbawiony jest swobody i zobowiązany jest do dokonania doręczeń pod wyraźnie wskazany przez stronę adres w szczególności, gdy wskazanie to nastąpiło w formalnym zgłoszeniu bądź w rejestrze. W obowiązującym stanie prawnym przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą ma obowiązek podania adresu do doręczeń. Wynika to z treści art. 25 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 672) stanowiącej, że wpisowi do CEIDG podlega miejsce zamieszkania i adres zamieszkania przedsiębiorcy, adres do doręczeń przedsiębiorcy oraz adresy, pod którymi jest wykonywana działalność gospodarcza, w tym adres głównego miejsca wykonywania działalności i oddziału, jeżeli został utworzony. Ponadto w świetle orzecznictwa za miejsce pracy w rozumieniu art. 42 k.p.a. uważa się również miejsce prowadzenia działalności gospodarczej przez osobę fizyczną. Podkreślić należy, iż do CEDIG został wskazany adres do doręczeń: woj. [...], pow. [...], gm. [...], miejsc. C., [...], nr [...]. Ponadto z dokumentów kierowanych do ZUS, jako adres do doręczeń wskazano również adres: [...] C., ul. [...] (formularz ZUS IWA, ZUS ZFA), który nadal w platformie PUE ZUS widoczny jest jako adres do korespondencji. W zaistniałym stanie faktycznym skarżący, w relacjach z ZUS wyraźnie wskazał adres, pod którym korespondencja ma być doręczana - formularz ZUS ZFA ZGŁOSZENIE/ZMIANA DANYCH PŁATNIKA SKŁADEK - OSOBY FIZYCZNEJ, z dnia 7 października 2009 r. w którym wskazano: 1) blok: VI. ADRES SIEDZIBY PŁATNIKA SKŁADEK: [...] C., ul. [...], 2) blok: VII . ADRES ZAMIESZKANIA PŁATNIKA SKŁADEK (wpisać, jeśli adres zamieszkania jest inny niż adres siedziby płatnika składek): G., [...] S., 3) blok: VIII. ADRES DO KORESPONDENCJI PŁATNIKA SKŁADEK (wpisać, jeśli adres do korespondencji jest inny niż adres siedziby płatnika składek) - pozostał pusty, gdyż adres do korespondencji nie miał być inny niż adres siedziby płatnika składek. Na podstawie tego dokumentu zostały wprowadzone dane widoczne w platformie PUE ZUS, gdzie jako adres do doręczeń widnieje [...] C., ul. [...]. Należy się zgodzić ze stroną, że analiza zwrotnych potwierdzeń odbioru, które dotyczą ww. tytułów wykonawczych, wskazuje że: 1) tytuły wykonawcze od nr [...] do nr [...] z 16 grudnia 2010 r., - zostały doręczone na adres: C., [...] T. - jest to adres jak twierdzi strona , nieznany A.B., adresu tego nie zgłaszał na formularzu ZUS ZFA, nie jest to również adres zamieszkania K.B., - adres ten widnieje zarówno na potwierdzeniu odbioru K.B. jak i A.B., - na obu potwierdzeniach odbioru widnieje podpis "B." (nie ma podpisu "B.1"), a na odwrocie tego potwierdzenia odbioru zaznaczono pole wskazujące, iż przesyłkę doręczono adresatowi; 2) tytuły wykonawcze od nr [...] do nr [...] z 8 lutego 2011 r., - zostały doręczone na adres: C. , [...] T. – podobnie -jest to adres nieznany A.B., adresu tego nie zgłaszał na formularzu ZUS ZFA, nie jest to również adres zamieszkania K.B., - adres ten widnieje zarówno na potwierdzeniu odbioru K.B. jak i A.B., - na obu potwierdzeniach odbioru widnieje podpis "B." (nie ma podpisu "B.1"), a na odwrocie tego potwierdzenia odbioru zaznaczono kwadrat przy stwierdzeniu: iż przesyłka została doręczona: dorosłemu domownikowi - administracji domu - dozorcy domu lub sołtysowi, jeżeli podejmą się oddania przesyłki adresatowi (bez żadnego oznaczenia dokładnie komu ze wskazanych osób), wpisano również "B. H. Ojciec", Jeżeli K.B. jak również A.B. nie mieszkali pod tym adresem, to nie można doręczyć przesyłki dorosłemu domownikowi, który z adresatem nie mieszka (uznanie przez ZUS, iż H.B. jest dorosłym domownikiem wynika z pisma ZUS z dnia 13 marca 2024 r.), 3) tytuły wykonawcze od nr [...] do nr [...] z 16 maja 2012 r., - zostały doręczone na adres: G. , [...] S. - jest to adres zamieszkania A.B. (przedsiębiorcy), nie jest to jego adres do korespondencji. W zakresie doręczeń tytułów wykonawczych, o których mowa w pkt 1 - 3 nie jest prawdziwe twierdzenie organu nadzoru, iż zostały one odebrane osobiście przez A.B., który twierdzi ,że na żadnym ze zwrotnych potwierdzeń odbioru nie widnieje jego podpis. Również wydruk korespondencji elektronicznej pomiędzy pracownikami ZUS, która znajduje się w aktach sprawy potwierdza, iż ZUS dostrzega nieprawidłowość w doręczeniu korespondencji. Prawomocnym wyrokiem z dnia 20 czerwca 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 417/23, który dotyczy A.B. oraz dotyczy kluczowej kwestii, która jest również rozpatrywana w niniejszym postępowaniu, WSA w Gdańsku przesądził i wskazał: - "W świetle powyższych ustaleń, w ocenie Sądu niewątpliwie należało przyjąć, że adresem, na który winna być kierowana do Skarżącego korespondencja w związku z należnościami z tytułu składek, a tym samym sporne upomnienia oraz odpisy tytułów wykonawczych, jest wskazany przez niego w formularzu ZUS ZFA, jak i w EDG, adres do korespondencji C., ul. [...]". - Rozpatrujący niniejszą sprawę Sąd uznaje, że wystosowane do skarżącego upomnienia oraz odpisy tytułów wykonawczych zostały skierowane na nieprawidłowy adres, albowiem na adres zamieszkania skarżącego (G.), zamiast na wskazywany przez niego w formularzach adres do korespondencji (C.), a tym samym nie doszło do ich skutecznego doręczenia. W związku z tym, brak doręczenia zobowiązanemu upomnienia, pomimo ciążącego na wierzycielu takiego obowiązku, skutkuje koniecznością uznania, iż doszło do ziszczenia się określonej w art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. obligatoryjnej przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego. Co więcej, z uwagi na brak skutecznego doręczenia odpisów tytułów wykonawczych skarżącemu, nie doszło do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani do zawieszenia biegu terminu przedawnienia przedmiotowych należności na podstawie art. 24 ust. 5b u.s.u.s., co - w przypadku braku innych okoliczności skutkujących zawieszeniem lub przerwaniem biegu terminu ich przedawnienia -skutkować będzie uznaniem upływu terminu ich przedawnienia, co z kolei zobowiązywać będzie organ do umorzenia postępowania egzekucyjnego, z uwagi na ziszczenie się przesłanki określonej w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.. Jak stanowi art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W orzecznictwie nie ma wątpliwości, że przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna obowiązuje w konkretnej sprawie, a zatem sprawa powinna być podmiotowo i przedmiotowo tożsama ze sprawą rozpoznawaną przez sąd. Ponadto w sprawie powinny być zastosowane te same przepisy. Dyspozycji art. 153 p.p.s.a. podlega nie tylko organ, którego działanie było bezpośrednio przedmiotem orzeczenia sądu, lecz także każdy inny organ administracji, który będzie orzekał w sprawie do czasu jej ostatecznego rozstrzygnięcia, to związanie dotyczy również sytuacji, w której na skutek zmiany przepisów statuujących właściwość organów administracji publicznej sprawę rozpoznaje inny organ odwoławczy. Prawomocne orzeczenie sądu wiąże więc zarówno organy państwowe, jak i wszystkie sądy. Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu określona w komentowanym przepisie wyraża się w tym, że organy państwowe musza brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sadu oraz ogół skutków prawnych z niego wynikających. W kontekście powyższego należy podzielić ocenę , że organy wydając rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie związane były oceną prawną przepisów co do miejsca (adresu) doręczania korespondencji A.B. -prawidłowym adresem jest: [...] C., ul. [...] - co winno mieć wypływ na ocenę skutków doręczania korespondencji. Mając na uwadze powyższe, wskazać należy, iż druga przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego wynikająca z art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a., dotyczy braku doręczenia zobowiązanemu upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu. Zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a., egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Brak doręczenia upomnienia stanowi ustawową obligatoryjną przesłankę do umorzenia postępowania egzekucyjnego. W przedmiotowej sprawie kluczowa jest ocena prawidłowości adresu, na który organ egzekucyjny kierował do strony upomnienia. Podjęcie decyzji o wszczęciu egzekucji administracyjnej musi być poprzedzone spełnieniem określonych czynności o charakterze procesowym, wymienionych w przepisach ustawy z 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Po pierwsze, zgodnie z brzmieniem art. 15 § 1 cyt. ustawy, egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, uprzednio przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Postępowanie egzekucyjne może zostać wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. W kontekście powyższego należy podzielić ocenę, iż w zaistniałej sprawie nie oceniono zarzutu prawidłowego doręczenia korespondencji -wbrew rozstrzygnięciu w sprawie I SA/Gd 417/23. Mając to na uwadze Sąd orzekł w myśl art. 145 § 1 pkt 1c i art. 200 i 205 p.p.s.a..

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło