I SA/Gd 564/11

PostanowienieWSA w Gdańsku2011-10-04

Skład orzekający: Ewa Kwarcińska, Alicja Stępień, Bogusław Woźniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku śmierci strony postępowania administracyjnego, która była jedynym beneficjentem płatności, sąd powinien umorzyć postępowanie, jeśli nie wydano decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych środków?
Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie, ponieważ śmierć strony, która była jedynym beneficjentem płatności, spowodowała bezprzedmiotowość postępowania. Brak wydanej decyzji ustalającej kwotę nienależnie pobranych środków uniemożliwia przeniesienie obowiązku na spadkobierców w tym konkretnym postępowaniu.
Stan faktyczny
Producent rolny M. M. złożył wniosek o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005. Po wydaniu decyzji przyznającej płatności, organ pierwszej instancji wznowił postępowanie, uchylił poprzednią decyzję i odmówił przyznania płatności, uznając, że skarżący nie posiadał i nie uprawiał zadeklarowanych gruntów. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR. W trakcie postępowania sądowego skarżący zmarł, a jego spadkobiercy wnieśli o umorzenie postępowania.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w sprawie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Kwarcińska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędzia WSA Bogusław Woźniak, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Jarecka, po rozpoznaniu w dniu 4 października 2011 r. na rozprawie sprawy ze skargi H.M, E.B., W.M., M. M., M. M., D. M., M. M. i S. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 17 marca 2010 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji oraz odmowy przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005 postanawia : umorzyć postępowanie w sprawie. I SA/Gd 564/11 UZASADNIENIE Skarżący M. M., działając jako producent rolny, wystąpił 6 maja 2005r. do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z wnioskiem o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005. We wniosku skarżący zadeklarował działki rolne o łącznej pow. 10,49 ha położone w obrębie P. Decyzją z 11 kwietnia 2006r. organ pierwszej instancji przyznał skarżącemu płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005 w wysokości 2.742,96 zł do powierzchni 10,39 ha. Postanowieniem z 30 listopada 2009r. organ pierwszej instancji wznowił z urzędu postępowanie administracyjne. Decyzją z dnia 28 stycznia 2010r. organ pierwszej instancji uchylił dotychczasową decyzję z 11 kwietnia 20006r. i odmówił przyznania M.M. przedmiotowej płatności, wskazując w uzasadnieniu, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustalono, że skarżący nie był posiadaczem i nie uprawiał gruntów zadeklarowanych w złożonym przez siebie wniosku o przyznanie płatności z tytułu ONW. Decyzją z 17 marca 2010r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z 28 stycznia 2010r. Skarżący zarówno w odwołaniu jak i w skardze wskazał, że z powodu choroby wydzierżawił w 2005r. przedmiotowe działki, umawiając się z dzierżawcami J. W. i S. B., że będą oni pobierali z tych działek pożytki i nie będą składali wniosków o przyznanie płatności z tytułu ONW, co nie oznacza, że skarżący nie prowadził działalności rolnej. Skarżący wskazał na dyspozycje art. 336 Kodeksu cywilnego oraz art. 337 Kodeksu cywilnego stwierdzając, że jest zarówno właścicielem jak i posiadaczem gospodarstwa rolnego. Skarżący podważył zasadność wznowienia postępowania skoro dzierżawcy nie złożyli wniosku o przyznanie przedmiotowej dopłaty a on sam nie jest w stanie zwrócić dopłaty skoro jest rencistą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje: I. Postanowieniem z 26 października 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zawiesił postępowanie w sprawie. Na rozprawie w tym dniu okazano akt zgonu skarżącego (kopia k. 67 akt), z którego wynika, że skarżący zmarł w dniu 21 października 2010r. Postanowieniem z 13 czerwca 2011r. podjęto zawieszone postępowanie. Do akt postępowania dołączono kopię postanowienia Sądu Rejonowego w K. Wydziału I Cywilnego w sprawie I Ns 48/11, w którym stwierdza się, że spadek po M. M., zmarłym 21 października 2010r. na podstawie ustawy z dobrodziejstwem inwentarza nabyli: żona H. M. (w 7/28) oraz zstępni (dzieci): E. M. B., W. M., D. M., M. M., M. M., M. M., S. M. (każde po 3/28) (k. 81v). Pismem procesowym z 13 lipca 2011r. pełnomocnik skarżącej H. M. wniósł o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z uwagi na jego bezprzedmiotowość i śmierć strony postępowania. Przywołał ponadto art. 47 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z 15 grudnia 2006r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów wiejskich (EFRROW), z mocy którego, zdaniem pełnomocnika (...) płatność obszarowa nie podlega zwrotowi w przypadku wystąpienia m.in. śmierci rolnika (...). II. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; dalej jako p.p.s.a.), sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. W rozpoznawanej sprawie M. M. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o odmowie przyznania płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005. Beneficjentem otrzymanej pomocy był wyłącznie M. M. Jak wynika z toku postępowania, organ nie ustalił kwoty nienależnie pobranych płatności w drodze decyzji dla osoby, która te płatności pobrała, wobec tego brak jest podstaw do wydania decyzji dotyczącej ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w stosunku do spadkobierców. Postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności jest wszczynane z urzędu, po zakończeniu postępowań jak w niniejszej sprawie. Postępowanie administracyjne w zakresie ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności reguluje ustawa z 9 maja 2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. 2008, nr 98, poz. 634 ze zm.); z mocy art. 29 ust 1 tej ustawy Prezes Agencji ustala, w drodze decyzji administracyjnej, kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej i krajowych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie zaś z art. 29 ust. 2 cyt. ustawy do należności, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.; dalej O.p.), z wyjątkiem przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności, rozkładania płatności na raty oraz zaokrąglania należności. W przypadku śmierci spadkodawcy, obowiązki zmarłego przejmują jego spadkobiercy pod warunkiem, że zmarłemu beneficjentowi została doręczona decyzja ustalająca kwotę nienależnie lub nadmiernie pobranych środków finansowych (co w tej sprawie nie miało miejsca), bowiem decyzja taka ma charakter konstytutywny. Spadkobiercy producenta rolnego w oświadczeniach z 13 lipca 2011 r. wnieśli o umorzenie postępowania w sprawie. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia. EK

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło