I SA/Gd 567/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za I kwartał 2007 r. postanawia odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. A. S. wnioskiem z dnia 18 czerwca 2012 r. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie, w tym wpisu od skargi określonego w kwocie 2.000 zł. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. Poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przywołanych przepisów wynika, że sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. W złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że aktualnie nie uzyskuje żadnych dochodów, gdyż z dniem 31 grudnia 2011 r. zawiesił prowadzoną działalność gospodarczą, nie posiada jakichkolwiek oszczędności ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, prowadzi gospodarstwo domowe jedynie z dorosłą córką, która także nie uzyskuje żadnych dochodów i nie posiada własnego majątku. Majątek wnioskodawcy stanowią zaś dom o powierzchni 121 m2, działka budowlana o obszarze 821 m2 oraz udziały (w ½ części) w nieruchomościach związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą, tj. działce o powierzchni 4.700 m2 zabudowanej budynkiem (którego rodzaju ani powierzchni wnioskodawca nie określił) oraz nieruchomości rolnej (nieużytku) o obszarze 4.200 m2. Jak wskazał, na jego majątku dokonano w kwietniu 2011 r. zabezpieczenia należności publicznoprawnych, w tym m.in. wpisu hipoteki przymusowej na nieruchomościach i zajęcia zabezpieczającego dwóch rachunków bankowych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz jednego rachunku osobistego, co uniemożliwiło mu dalsze prowadzenie działalności gospodarczej. Aktualnie w związku z wydaniem decyzji ostatecznych ww. zajęcia zabezpieczające przekształciły się w zajęcia egzekucyjne. Do wniosku dołączono zawiadomienia o wpisie hipotek przymusowych na kwotę 1.638.583 zł (dot. dwóch nieruchomości), pisma naczelnika urzędu skarbowego z dnia 14 maja 2012 r. o realizację przez [...] i [...] zajęcia do kwoty 1.374.342,32 zł wraz z wyciągiem z rachunku bankowego wnioskodawcy prowadzonego przez [...] za okres od 3 kwietnia do 2 maja 2012 r., którego saldo końcowe wynosiło 1.065,52 zł. W odpowiedzi na wezwanie wystosowane do wnioskodawcy w trybie art. 255 p.p.s.a., (doręczone jego profesjonalnemu pełnomocnikowi w dniu 2 lipca 2012 r.) wnioskodawca przedłożył do niniejszej sprawy oraz do spraw o sygn. I SA/Gd 569/12 I SA/Gd 570/12, I SA/Gd 571/12 dodatkowe oświadczenia z dnia 16 i 21 lipca 2012 r., w których wskazał, że w bieżącym roku podatkowym nie prowadził żadnej działalności gospodarczej i nie był nigdzie zatrudniony oraz że wraz z córką są na utrzymaniu żony G. S., a nadto są wspierani przez syna wnioskodawcy M. S., który na stałe zamieszkuje za granicą. Ani wnioskodawca ani jego córka nie korzystali nigdy z pomocy społecznej. Wnioskodawca podał też, że to jego małżonka, która uzyskuje dochody z tytułu pracy zarobkowej, pokrywa rachunki związane z kosztami utrzymania, w tym rachunki związane z utrzymaniem domu (prąd, woda, telefon) oraz że w jego małżeństwie od 1993 r. istnieje ustrój rozdzielności majątkowej. Nadto wnioskodawca oświadczył, że jest posiadaczem samochodu osobowego (rok produkcji 2003) o wartości około 18.000 zł, z którego jest prowadzona egzekucja administracyjna. Egzekucja administracyjna na kwotę 1.374.342,32 zł jest też prowadzona z dwóch rachunków bankowych wnioskodawcy związanych z działalnością gospodarczą oraz rachunku osobistego, na których od kwietnia 2011 r. nie księgowano żadnych operacji. Nadto wnioskodawca przedłożył odpisy złożonych przez niego zeznań podatkowych za 2011 r. (PIT-37 i PIT-36L), oświadczenia córki z dnia 16 lipca 2012 r. o nieskładaniu zeznania podatkowego za ubiegły rok, nieosiąganiu żadnych dochodów w bieżącym roku oraz nieposiadaniu pojazdu mechanicznego, wyciągi z rachunków osobistych prowadzonych dla niego i jego córki, odpisy wystawionych na niego faktur za usługi telekomunikacyjne, energię elektryczną, wodę i odprowadzanie ścieków oraz ponownie odpisy pism z dnia 14 maja 2012 r. organu podatkowego, w których zwraca się on do banku o realizacją dokonanych zajęć i aktualizuje je do kwoty 1.374.342,32 zł. Mając na uwadze powyższe ustalono, że wnioskodawca od dnia zawieszenia prowadzonej działalności gospodarczej, tj. 31 grudnia 2011 r. nie uzyskuje żadnych dochodów, nie ma też własnych zasobów finansowych, pozostając na utrzymaniu żony, z którą wspólnie zamieszkuje (adres zamieszkania wnioskodawcy podany we wniosku o przyznanie prawa pomocy i widniejący na przedłożonych fakturach za media wystawionych na jego imię i nazwisko jest tożsamy z adresem posiadacza rachunku, tj. G. A. S., z którego dokonywane są przelewy pieniężne na rachunek córki wnioskodawcy – zgodnie z przedłożonym wyciągiem z rachunku bankowego córki). To małżonka wnioskodawcy, jak sam wskazał, opłaca wszelkie rachunki związane z kosztami utrzymania domu, w tym również te, które wystawione zostały na jego imię i nazwisko. W tych okolicznościach faktycznych nie można przyjąć, że wnioskodawca nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z małżonką, a jedynie z córką (która również pozostaje na utrzymaniu małżonki wnioskodawcy). W konsekwencji stwierdzić należy, że pomijając we wniosku o przyznanie prawa pomocy małżonkę, wnioskodawca uchylił się od podania jakichkolwiek informacji dotyczących jej majątku i osiąganych dochodów. Tym samym uznać należało, że wnioskodawca nieprawidłowo wypełnił urzędowy formularz PPF. Powyższego nie zmienia powołana w dodatkowych oświadczeniach wnioskodawcy złożonych na wezwanie referendarza sądowego okoliczność, że w małżeństwie wnioskodawcy istnieje ustrój rozdzielności majątkowej. Pamiętać bowiem należy, że małżonkowie mają względem siebie obowiązek pomocy, obejmujący swym zakresem także prowadzenie procesów sądowych i pokrywanie związanych z nimi kosztów, którego to obowiązku nie niweczy zniesienie między małżonkami wspólności ustawowej (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, ONSAiWSA 2005 r. nr 1 poz. 8). Z istoty obowiązku wzajemnej pomocy małżonków wynika, że prawo pomocy nie może być przyznane jednemu z małżonków, jeżeli dochody drugiego małżonka pozwalają na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wskazać też należy, że wnioskodawca nie wykazał na urzędowym formularzu PPF (w rubryce 7.2.2. przeznaczonej dla wpisania przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro) posiadanego samochodu osobowego o wartości 18.000 zł, ujawniając fakt jego posiadania dopiero w oświadczeniu dodatkowym z dnia 16 lipca 2012 r. Powyższe postępowanie wnioskodawcy, polegające na selektywnym podawaniu informacji i przedkładaniu dokumentów skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych. Podkreślenia wymaga, że to sam wnioskodawca uniemożliwił dokonanie pełnej oceny jego sytuacji finansowej. Brak podstaw by uznać, że sytuacja finansowa wnioskodawcy jest na tyle trudna, że nie ma on środków pieniężnych na opłacenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, skoro nieznane są możliwości płatnicze małżonki wnioskodawcy, w szczególności wysokość osiąganych przez nią dochodów i posiadanych zasobów finansowych. Zważyć należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie prowadzi się dochodzenia, w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie. Jak już bowiem wskazano, to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe, uznano, że wnioskodawca nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Z tych względów na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.