I SA/Gd 568/16

PostanowienieWSA w Gdańsku2016-06-06

Skład orzekający: Ewa Wojtynowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie podatku od spadków i darowizn jest uzasadnione w sytuacji trudnej sytuacji materialnej skarżących, grożącej wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków?
Ratio decidendi
Wykonanie decyzji nakładającej obowiązek zapłaty podatku może zostać wstrzymane, jeżeli skarżący uprawdopodobnią, że grozi im znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki, co w szczególności może wynikać z ich trudnej sytuacji materialnej. W niniejszej sprawie, biorąc pod uwagę wysoką kwotę należności w porównaniu do strat z działalności gospodarczej i niskiego dochodu, a także podjęte próby dobrowolnej spłaty, sąd uznał wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji za uzasadniony.
Stan faktyczny
Skarżący złożyli skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku od spadków i darowizn, wnosząc jednocześnie o wstrzymanie wykonania tej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazali na swoją trudną sytuację materialną, poniesione straty w działalności gospodarczej oraz niskie dochody, co uniemożliwia im zapłatę ustalonego podatku i grozi egzekucją. Do wniosku dołączono dokumenty potwierdzające sytuację finansową.
Rozstrzygnięcie
Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Wojtynowska po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S.-J. i R. J. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 7 marca 2016 r., nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Skarżący wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na ww. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 7 marca 2016 r., w przedmiocie podatku od spadków i darowizn. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji. W piśmie z dnia 18 maja 2016 r. skarżący uzupełnili ww. wniosek wskazując szereg okoliczności. Z uzasadnienia pisma wynika, że sytuacja materialna skarżących uniemożliwia zapłatę ustalonego podatku w związku z czym wystąpili o jego rozłożenie na raty. Skarżący nie mogli też zabezpieczyć środków finansowych na zapłatę podatku od zniesienia współwłasności, gdyż po ich stronie nie doszło do przysporzenia korzyści. Pani M. S.-J. poniosła w 2015 r. stratę z działalności gospodarczej w wysokości 9.468,23 zł natomiast jej małżonek w 2015 r. osiągnął dochód w kwocie 15.144,25 zł. We wniosku wskazano również na dekoniunkturę na rynku prowadzonych przez nich działalności oraz zagrożenie możliwości zaspokajania swoich życiowych potrzeb w sytuacji wszczęcia egzekucji kwoty ustalonego podatku. Do pisma dołączono dokumenty potwierdzające sytuację finansową skarżących. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Przepis art. 61 p.p.s.a. wskazuje na szkodę (majątkową, bądź niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, zaś jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 roku, GZ 138/2004). Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania decyzji spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2004 roku, FZ 496/2004). To wnioskujący ma więc obowiązek dokładnego przytoczenia okoliczności, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody i negatywnych skutków zależy orzeczenie Sądu, które także musi dokładnie wskazywać przyczyny wstrzymania lub odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji lub aktu. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi zostać zatem w sposób dostateczny uzasadniony, tj. należy wskazać na okoliczności, z których wynikałoby, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie takiego wniosku powinno się odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Jego twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej (tak: J. P. Tarno, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 188, również postanowienie NSA z 30 listopada 2004 r., GZ 120/04). W sytuacji gdy chodzi o decyzję rodzącą obowiązek zapłaty określonej sumy pieniężnej, a zatem rozporządzenia majątkiem podatnika, koniecznym jest zobrazowanie okoliczności wskazujących na trudną sytuację materialną oraz wykazanie, że uszczuplenie tego majątku o kolejne sumy grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem skutków trudnych do odwrócenia. W ocenie Sądu wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z pisma skarżących z dnia 18 maja 2016 r. pani M. S.-J. poniosła w 2015 r. stratę z działalności gospodarczej w wysokości 9.468,23 zł natomiast jej małżonek w 2015 r. osiągnął dochód w kwocie 15.144,25 zł. Potwierdzają to przedłożone przy tym piśmie zeznania podatkowe. Biorąc pod uwagę powyższe, w ocenie Sądu za uwzględnieniem wniosku przemawia wysoka kwota egzekwowanych należności (11.114 zł na każdego z małżonków) w porównaniu do trudnej sytuacji materialnej skarżących. Zgodzić należy się z twierdzeniem stron, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji z majątku skarżących kwoty wynikającej z zaskarżonej decyzji mogłoby zagrozić ich egzystencji, co wpisuje się w cytowane wyżej przesłanki wstrzymania wykonania przez sąd zaskarżonego aktu administracyjnego. Nie bez znaczenia pozostaje również fakt, że jak wynika z akt sprawy, skarżący pomimo trudnej sytuacji materialnej podjęli próbę dobrowolnej spłaty ustalonej kwoty podatku – wystąpili z wnioskiem o rozłożenie zaległości podatkowej na raty i dokonali wpłaty 1.111,46 zł tytułem trzech pierwszych rat. Strony zatem, mimo kwestionowania wysokości i zasadności ustalonego podatku, nie uchylają się od obowiązku jego uregulowania, jednakże brak wystarczających środków nie pozwala na uregulowanie zaległości jednorazowo i w całości. Mając na względzie przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że w niniejszej sprawie uzasadnione jest przyznanie skarżącym tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło