I SA/Gd 569/08
PostanowienieWSA w Gdańsku2008-09-11
Skład orzekający: Aleksandra Rynduch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie prawnej można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli wykaże brak wystarczających środków na ich poniesienie?Ratio decidendi
Osobie prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, jeżeli wykaże, że nie posiada wystarczających środków na ich poniesienie. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na stronie wnioskującej, a rozstrzygnięcie zależy od udowodnionych okoliczności faktycznych, takich jak brak dochodów, majątku, rozmiar zadłużenia oraz stan niewypłacalności.Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług. Spółka wykazała brak dochodów, brak majątku, stratę w ostatnim roku obrotowym, zajęcie rachunku bankowego w ramach egzekucji oraz oddalony wniosek o ogłoszenie upadłości z powodu braku majątku.Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawcy prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch po rozpoznaniu w dniu 11 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" Sp. z o.o. [...] o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj, czerwiec i sierpień 2003 r. postanawia: przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.
W piśmie z dnia 8 lipca 2008 r., skarżąca spółka zwróciła się z wnioskiem, uzupełnionym na formularzu PPPr w dniu 28 sierpnia 2008 r., o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Do wniosku dołączono odpis postanowienia Sądu Okręgowego [...] z dnia 21 marca 2008 r. oddalającego zażalenie wnioskodawcy na postanowienie oddalające wniosek o ogłoszenie upadłości, odpisy tytułów wykonawczych z dnia 6 i 12 września 2007 r., odpis zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego oraz oświadczenie prezesa zarządu z dnia 21 czerwca 2008 r. w przedmiocie nieposiadania majątku przez spółkę.
Stosownie do przepisu art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), osobie prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 ww. ustawy, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W świetle powołanych uregulowań można zwolnić osobę prawną od kosztów sądowych tylko w sytuacji, gdy wykaże, że nie ma realnych możliwości finansowych ich poniesienia. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.
Zgodnie ze złożonymi oświadczeniami o majątku i dochodach oraz treścią przedłożonych dokumentów źródłowych skarżąca spółka nie osiąga dochodu, nie posiada żadnego majątku, w tym środków trwałych i płatniczych na rachunku bankowym, ostatni rok obrotowy zakończyła stratą w wysokości 106.549,82 zł, prowadzona względem niej egzekucja pozbawiła ją płynności finansowej i doprowadziła do bankructwa, a złożony przez nią wniosek o ogłoszenie upadłości został oddalony przez sąd rejonowy z uwagi na brak majątku mogącego pokryć koszty postępowania upadłościowego. W postanowieniu z dnia 21 marca 2008 r. oddalającym wniesione przez nią zażalenie na postanowienie oddalające wniosek o ogłoszenie upadłości sąd okręgowy wskazał, iż z treści przedstawionego bilansu spółki jednoznacznie wynika, że suma bilansowa spółki na dzień 30 września 2007 r. wynosi 110.483,29 zł, zatem zadłużenie wnioskodawcy w kwocie 603.415,63 zł niemal sześciokrotnie przekracza wartość sumy bilansowej. W ramach prowadzonej egzekucji zaległości podatkowych spółki zawiadomieniem z dnia 12 lutego 2008 r. zajęty został jej rachunek bankowy do kwoty 5.441,65 zł.
Biorąc pod uwagę ustalone okoliczności faktyczne, uznać należało, iż skarżąca spółka udowodniła, że nie ma środków finansowych na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Świadczy o tym nieuzyskiwanie dochodów, brak majątku (w tym zasobów pieniężnych) i rozmiar zadłużenia spółki. Nadto należy zauważyć, iż sąd oddalający wniosek spółki o ogłoszenie upadłości uznał, iż stan niewypłacalności dłużnika ma charakter stały.
Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło