I SA/Gd 569/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. P. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za październik 2004 r. postanawia 1. przyznać skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od wpisu od skargi, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałej części. W. P. wnioskiem z dnia 1 września 2009 r. (data stempla pocztowego) zwrócił się przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie oraz ustanowienie pełnomocnika w osobie adwokata, bądź radcy prawnego. Braki formalne wniosku poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF uzupełnione zostały w dniu 25 września 2009 r. (data stempla pocztowego). Jednocześnie skarżący ograniczył swoje żądanie do zwolnienia od kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi określonego na kwotę 1 604 zł. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, a także przedłożonych na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 29 września 2009 r. dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń, ustalono, że prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z żoną, każdy z małżonków ma zarejestrowaną działalność gospodarczą, ale dochodów z tego tytułu nie osiąga w ogóle, bądź też w niewielkiej wysokości. I tak, wnioskodawca w roku 2008 zadeklarował przychód w wysokości 78 712,89 zł, koszty jego uzyskania w kwocie 67 387,29 zł oraz dochód w kwocie 11 325,60 zł (dowód: odpis zeznania podatkowego za rok 2008 – PIT-36 wraz z załącznikiem PIT-B), w okresie od lipca do września br. dochody wnioskodawcy z tego tytułu wyniosły 371,29 zł (przychód – 16 000,28 zł, zaś koszty jego uzyskania – 15 628,99 zł), przy czym wyjaśnił, że ich źródłem jest przede wszystkim dzierżawa placu i obiektów, gdyż nie prowadzi on już działalności handlowej. Natomiast żona skarżącego – pomimo że nie dokonała zgłoszenia zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej prowadzonej pod nazwą [...], ani też jej likwidacji – od 2006 r. faktycznie nie osiąga z tego tytułu przychodów (dowód: odpis zeznania podatkowego za 2008 r. – PIT-36 wraz z załącznikiem PIT-B, dodatkowe oświadczenie z dnia 23 października 2009 r.). Skarżący posiada mieszkanie o powierzchni 24 m2 oraz udział w nieruchomości stanowiący 36/512, na którym ustanowione są hipoteki przymusowe. Małżonkowie nie posiadają innego majątku, ani też oszczędności, z rachunku bankowego wnioskodawcy prowadzona jest egzekucja (dowód: dodatkowe oświadczenia). Skarżący posiada zaległości wobec ZUS oraz Skarbu Państwa na łączną kwotę 676 632,30 zł (dowód: odpis zupełny z księgi wieczystej sporządzony w dniu 30 lipca 2009 r.). Posiada także zadłużenie z tytułu opłat za energię elektryczną, które na dzień 18 września 2009 r. wynosiło 1 772,48 zł (dowód: kopia wezwania do zapłaty). Z uwagi na trudną sytuację finansową małżonkowie pozostają na utrzymaniu córki, z którą – jak wynika z przedstawionych dokumentów – zamieszkują. Sytuacja majątkowa córki została przez wnioskodawcę udokumentowana poprzez przedłożenie odpisu zaświadczenia od pracodawcy z dnia 23 października 2009 r., odcinka potwierdzającego wypłatę zasiłku chorobowego za okres od 1 lipca do 17 sierpnia 2009 r. i zasiłku macierzyńskiego za okres od 18 sierpnia do 30 września 2009 r., zeznania podatkowego za 2008 r. – PIT-37, nakazu płatniczego na łączne zobowiązanie pieniężne za 2008 r. oraz dodatkowego oświadczenia z dnia 23 października 2009 r. w przedmiocie posiadanego majątku (nieruchomości, zasobów pieniężnych, pojazdów mechanicznych). Nadto, treść oświadczenia złożonego przez żonę wnioskodawcy wskazuje, że małżonkowie korzystają także z pomocy syna, jednakże jego sytuacja finansowa nie została przedstawiona. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, uznano, iż skarżący wykazał, że na dzień wydania niniejszego postanowienia poniesienie przez niego powstałych kosztów sądowych, tj. wpisu od skargi, spowoduje skutki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Wpływ na taką ocenę możliwości płatniczych skarżącego miała także okoliczność, że w sprawach o sygn. akt I SA/Gd 568/09, I SA/Gd 570/09 i I SA/Gd 571/09 został on wezwany do uiszczenia wpisów sądowych. Łączna wysokość wpisów od skarg wniesionych przez wnioskodawcę wynosi 5 938 zł. Jednocześnie nie można przyjąć, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, które powstaną w przyszłości w związku z dochodzeniem swoich racji przed sądem, a których wysokość nie jest znana. Takie stanowisko uzasadnia okoliczność prowadzenia przez każdego z małżonków działalności gospodarczej. Mimo, iż aktualnie dochody z tego tytułu są osiągane w niewielkiej wysokości, bądź nie występują, to nie można przyjąć, iż sytuacja ta nie ulegnie zmianie w przyszłości. Ani skarżący, ani jego żona nie zawiesili bowiem wykonywania działalności, nie dokonali też ich likwidacji. Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.